Кіріспе

Пікет – еңбек әрекетінің, әдетте наразылықтың бір түрі.

Пікет – адамдардың (пикетшілер деп аталады) жұмыс орнының немесе шара өтетін жердің сыртында жиналуы. Мұндай әрекет көбінесе басқаларды ішке кірмей (пикет жолынан өту) кедергі ету мақсатымен жасалады, бірақ сонымен қатар назарды белгілі бір мәселеге аудару үшін де қолданылуы мүмкін. Пикетке қатысушылар көбінесе зорлық-зомбылықтан аулақ болуға тырысады. Пікеттің мақсаты алуан түрлі болуы мүмкін, бірақ негізінен, белгілі бір талаптарды орындауға немесе қызметті тоқтатуға қысым жасау болып табылады. Бұл қысым кәсіпкерлікке клиенттердің азаюы және жағымсыз жариялану арқылы зиян келтіру, немесе жұмысшылар мен клиенттердің кіруіне кедергі келтіріп, кәсіпорынның қалыпты жұмыс істеуіне бөгет қою арқылы қол жеткізіледі. Пікет – кәсіподақтардың ереуіл кезінде жиі қолданатын тактикасы, олар кәсіподақтың наразы мүшелерінің, басқа кәсіподақтардың мүшелерінің және кәсіподаққа мүше емес жұмыскерлердің жұмыс істеуіне тырысады. Ереуілге қарамастан, пикет жолынан өтіп жұмыс істегендерді жеккөру мағынасында "құтырлар" деп атайды.

Пикет түрлері

Ақпараттық пикет – бұл хабардар ету мақсатындағы пикеттің заңдық атауы. Мерриам-Вебстер заң сөздігінде көрсетілгендей, бұл әдетте еңбек немесе кәсіподақ ұйымының тобының, қоғамды алаңдатып отырған мәселе туралы хабардар ету үшін пикетке шығуын білдіреді. Көбінесе бұл бизнес немесе ұйымның ұнатпайтын саясаты немесе тәжірибесі болып табылады. Денсаулық сақтау мекемелерінің сыртында медбикелердің қолданатын танымал пикеттік әдіс. Мысалы, 2006 жылдың 5 сәуірінде UMass Memorial Medical Center (UMMHC) медбикелері өздерінің медбикелік бағдарламасының сапасын қорғау мақсатында екі жеке іс-шараға қатысты. Ақпараттық пикеттер қоғамдық қолдау алу және басшылықпен келіссөздерді жалғастыру үшін пайдаланылды. Бұл Маргарет Тэтчердің консервативтік үкіметі бекіткен заң. Еңбек партиясы 1987 жылғы сайлау шартына осы заңды жою туралы талап қойды; партия келесі (1992) сайлау шартында осы мәселелерді талқылауға шақырды; бірақ Тони Блэр және кейінгі басшылардың 1997 жылдан бастапғы сайлау шартында бұл ұстанымнан бас тартты. Тағы бір тактика – кез келген бизнес орнына жылдам жетіп, пикет ұйымдастыру. Бұл «ұшатын пикеттер» көп объектісі бар бизнеске қарсы тиімді, себебі олар алдын ала шектеу шараларын қолданып, операцияларды объектілер арасында ауыстыруы мүмкін, егер орналасқан жерлері алдын ала белгілі болса. Мұндай стратегиялық қолданылудың алғашқы мысалы 1969 жылғы Ұлыбританиядағы шахтерлер ереуілі болуы мүмкін. Ұлыбританияда «ұшатын пикеттер» заңсыз; жұмыскерлер тек өз жұмыс орнында ғана пикетке шығуы керек. Пикеттеу, саяси және моральдық спектрдегі әртүрлі қысым топтарының бойкоттау кампанияларымен байланысты болуы мүмкін. Атап айтқанда, Вестборо баптист шіркеуі сияқты діни топтар, күнәлі деп санайтын жергілікті дүкендер мен іс-шараларды пикеттеуге тырысады. Пикетке қатысушылардың жұмыскерлерге қатысы болмаса, олар бизнес үшін үшінші тарап болып саналады, сондықтан саудаға кедері келтіру, заңсыз наразылық, қаралау, заңсыз жарнаманың кейбір түрлері, сондай-ақ сөз бостандығы, дін және/немесе қоғамдық мүдделерді қорғау үшін сотта (немесе соттан тыс) шаралар қолданылуы мүмкін. Әртүрлі юрисдикциялар осы екі бәсекелес құқықты әртүрлі бағалайды. Нәтижесінде, ережелер мен шешімдер нақты жағдайларға (әрекеттерге, нысанға, мазмұнға, ұзақтығына және мінез-құлыққа) және заңнамаға (әдістемелік құқықпен реттелуіне) байланысты болады.

Заңдық

Пикеттеу, егер ол жолға кедергі келтірмесе немесе қорқытуға ұшыратпаса, көптеген елдерде заңды және жиналыс бостандығы заңдарына сәйкес келеді, бірақ көптеген елдерде пикеттеуге шектеулер қойылған. Заңмен анықталғандай, мойындамалы пикеттеу – бұл жұмыс берушіге экономикалық қысым жасаудың бір жолы, мақсаты жұмыс берушіні қызметкерлердің мәселелерін мойындауға және оларды кәсіподақпен келіссөздер арқылы шешуге мәжбүрлеу. АҚШ-та, егер өкілдік маңызды болмаса немесе күмәнді болса, Ұлттық Еңбек Қатынастары Заңының 8(b)(7)(A) тармағына сәйкес, осы пикеттеу түрі әдетте заңсыз болып саналады. Ұлыбританияда 1926 жылғы жалпы ереуілден кейін жаппай пикеттеу 1927 жылғы «Еңбек даулары және кәсіподақтар туралы» заңмен тыйым салынды, бұл заңды болашақта Ұлттық Еңбек партиясының жетекшілері ұсынған. Басқа жағдайда пикеттеу 1871 жылғы Либералдық партия ұсынған Қылмыстық заңға түзетулермен тыйым салынған, бірақ 1875 жылғы Консервативтік партия ұсынған Құқық пен мүлікті қорғау заңымен қылмыстық жазадан босатылды. 1992 жылғы Кәсіподақтар мен еңбек қатынастары (жинақтау) заңы жұмыс орнында немесе оның жанында өндірістік дауға байланысты әрекет ететін және өздерінің пикеттеуін бейбіт түрде ақпарат алу немесе тарату үшін немесе кез келген адамды жұмыс істеуге немесе жұмыстан бас тартуға көндіру үшін пайдаланатын пикеттеушілерге азаматтық құқық бойынша қорғауды қамтамасыз етеді. Дегенмен, көптеген жұмыс берушілер, егер олар қорқыту қаупінің жоғары екенін немесе жалпы бейбіт емес мінез-құлықты және/немесе пикеттеушілердің көп бөлігі жұмыс істемейтіндері немесе олардың жұмыс істемейтінін дәлелдей алса, өздерінің алдында пикеттеудің әсерін шектеу үшін арнайы бұйрықтарды іздейді. АҚШ-та 1900 жылдардың басында ереуіл ұйымдастыру қиын болды, бірақ 1932 жылғы Норрис-Ла Гуардия заңынан кейін пикеттеу көбірек таралды, бұл заң жұмыс берушілердің ереуілдерді тоқтату үшін бұйрықтар алу мүмкіндігін шектеді, сондай-ақ кәсіподақтарды ұйымдастыру құқығын қолдауға бағытталған қосымша заңнама қабылданды. 1947 жылғы Тафт-Хартли заңы жаппай пикеттеу мен екінші пикеттеуді заңсыз деп жариялады. Пикеттеудің кейбір түрлері конституциялық түрде қорғалған. Қауіпсіздікке қатысты заңдарды пикеттеудің еңбек құқықтарымен үйлеспейтінін ескере отырып, Калифорния заң шығарушылары жасаған өнеркәсіптік әлемдегі алғашқы қауіпсіздік заңы, «қалыпты еңбек пикеттеуінен» көптеген қорғауларын алып тастайтын ережелерді енгізді, ол кейінгі түзетулерден өтті.