Жылқының ішкі айналу бұлшық етінің құрылысы мен функциясы
Teres minor muscle
Жылқының ішкі бұлшық еті – иық бунағының айналу манжетінің маңызды бөлігі. Қызметтері, орналасуы, құрылысы және қол қозғалысын қалыпқа келтірудегі рөлі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ротаторлық манжетаның бұлшық еті
Muscle of the rotator cuff
Терес минор (лат. teres – "дөңгелек") – ротаторлық манжетаның тар, созылған бұлшық еті. Бұлшықет сәйкес оң немесе сол жақ иық сүйегінің бүйірлік жиегінен және іргелес артқы бетінен басталып, қозғалмалы сүйектің үлкен түймешігіне және буын капсуласының артқы бетіне бекітеді. Терес минордың басты функциясы – дельтовид бұлшық етінің қызметін баптау, қолды көтергенде иық буын басын жоғары жылжуына кедерілді ету. Сонымен қатар, ол қозғалмалы сүйекті сыртқа қарай бұруға да қатысады. Кіші терестің иннервациясын қолтық нерві жүзеге асырады.
The teres minor (Latin teres meaning 'rounded') is a narrow, elongated muscle of the rotator cuff. The muscle originates from the lateral border and adjacent posterior surface of the corresponding right or left scapula and inserts at both the greater tubercle of the humerus and the posterior surface of the joint capsule. The primary function of the teres minor is to modulate the action of the deltoid, preventing the humeral head from sliding upward as the arm is abducted. It also functions to rotate the humerus laterally. The teres minor is innervated by the axillary nerve.
Құрылымы
Ол қабыршаның қолтық жиегінің дорсальды бетінен, оның үштен екі бөлігіне дейін басталады, және екі апоневроздық қабаттан – біреуі оны инфраспинатус бұлшығынан, екіншісі – терес үлкен бұлшығынан бөледі. Оның талшықтары көлбеу жоғары және бүйірлік бағытта жүреді; жоғарғылары иық сүйегінің үлкен түймешігіндегі үш ойыстың ең төменгісіне бекітілген жіпке аяқталады; ең төменгі талшықтары осы ойыстың тікелей астындағы иық сүйегіне тікелей бекітіледі.
It arises from the dorsal surface of the axillary border of the scapula for the upper two thirds of its extent, and from two aponeurotic laminae, one of which separates it from the infraspinatus muscle, the other from the teres major muscle. Its fibers run obliquely upwards and laterally; the upper ones end in a tendon which is inserted into the lowest of the three impressions on the greater tubercle of the humerus; the lowest fibers are inserted directly into the humerus immediately below this impression.
Қарым-қатынастар
Кіші терес бұлшығы қабырғалық шекарасынан және оған жақын жатқан иық сүйегінің артқы бетінен басталады. Ол қол сүйегінің үлкен түймешігіне бекінеді. Бұл бұлшық еттің tendonы иық буынының артқы бөлігінің қапшығымен бірігіп өтеді.
The teres minor originates at the lateral border and adjacent posterior surface of the scapula. It inserts at the greater tubercle of the humerus. The tendon of this muscle passes across, and is united with, the posterior part of the capsule of the shoulder joint.
Иннервация
Бұлшықетті қолтық нервінің артқы тармағы иннервациялайды, онда ол псевдоганглий құрайды. Псевдоганглийде жүйке жасушалары болмайды, бірақ жүйке талшықтары болады. Кішкентай дөңгелек бұлшықетті иннервациялайтын талшықтардың зақымдануы клиникалық маңызға ие.
The muscle is innervated by the posterior branch of axillary nerve where it forms a pseudoganglion. A pseudoganglion has no nerve cells but nerve fibres are present. Damage to the fibers innervating the teres minor is clinically significant.
Түрлілігі
Кейде терес минор бұлшық талшықтарының тобы инфраспинатуспен бірігіп кетуі мүмкін.
Sometimes a group of muscle fibres from teres minor may be fused with infraspinatus.
Функция
Инфраспинатус және кіші терес иық сүйегінің басына бекітіледі; ротаторлық манжеттің құрамында олар иық сүйегінің басын иық қанатының ойысында ұстап тұруға көмектеседі. Олар артқы дельтоид бұлшық етімен бірге иық сүйегін сыртқа (жаққа) бұруға, сондай-ақ аддукцияға қатысады. Teres Minor ең жоғары жиырылғанда шапалақ жазықтығында өте аз аддукция ғана жасай алады (Hughes RE, An KN 1996), иықтың 45 градусқа ішкі айналуы кезінде аддуктордың иық тетігінің ұзындығы шамамен 0.2 см, ал иықтың 45 градусқа сыртқы айналуы кезінде шамамен 0.1 см құрайды.
The infraspinatus and teres minor attach to head of the humerus; as part of the rotator cuff they help hold the humeral head in the glenoid cavity of the scapula. They work in tandem with the posterior deltoid to externally (laterally) rotate the humerus, as well as adduction. Teres Minor can produce only very small scapular plane adduction during maximal contraction (Hughes RE, An KN 1996) with adductor moment arm of approximately 0.2 cm at 45° of shoulder internal rotation and approximately 0.1 cm at 45° of shoulder external rotation.
Жарақат
Ротаторлық манжетаның екі түрі бар: жедел және созылмалы жарақаттар. Жедел жарақаттар кенеттен жасалған қозғалыс салдарынан пайда болады. Мұндай жағдайларға күшті лақтыру, су спорты кезінде жылдам қозғалатын арқанды ұстау, жылдамдықпен созылған қолға құлау немесе каякпен жүргенде күрт ескек жасау жатады. Созылмалы жарақаттар белгілі бір уақыт ішінде дамиды. Олар көбінесе сіңірдің астындағы сүйекке тиюі нәтижесінде сіңірде немесе оның маңында пайда болады. Кіші дөңгелек еті ротаторлық манжетаның жарақаттануынан кейін әдетте қалыпты күйінде болады.
There are two types of rotator cuff injuries: acute tears and chronic tears. Acute tears occur as a result of a sudden movement. This might include throwing a powerful pitch, holding a fast moving rope during water sports, falling over onto an outstretched hand at speed, or making a sudden thrust with the paddle in kayaking. A chronic tear develops over a period of time. They usually occur at or near the tendon, as a result of the tendon rubbing against the underlying bone. The teres minor is typically normal following a rotator cuff tear.
Суреттеу
Кіші теріс бұлшық етінің атрофиясы көбінесе ротаторлық манжетаның жыртылуының салдары болып табылады, бірақ оқшауланған кіші теріс бұлшық етінің атрофиясы да кездеседі. Төртбұрышты кеңістік синдромы анатомиялық туннель арқылы өтетін құрылымдардың шамадан тыс немесе созылмалы қысылуына себеп болады. Аксиллярлық жүйке және артқы омыртқа артериясы осы кеңістіктен өтеді. Зардап шеккен адамдар иық ауыруын және қолдың төменгі бөлігіндегі парестезияны ең алдымен иықтың көтерілуі, созылуы, сыртқы айналуы және жоғарыға қолды көтеру кезінде сезеді. Кіші теріс бұлшық етінің селективті атрофиясы байқалады және тікелей аксиллярлық жүйенің тиісті тармағының немесе артқы омыртқа артериясының қысылуымен байланысты болуы мүмкін. Фиброздық талшықтар, иық бунағының капсуласының кисталары, липома немесе кеңейтілген веналар төртбұрышты кеңістікті патологиялық түрде толықтыруы мүмкін. Ұқсас симптомдар иықтың алға қарай орын ауыстыруында, иық шеміршегінің сынуында, қолдың қозғалыс жүйкесінің зақымдануында және көкірек шығысы мен кіреберісі синдромында да кездеседі. Толыққанды дифференциалдық диагноз қою үшін осы патологияларды ескеру маңызды. Ультрадыбыстық зерттеу кіші теріс бұлшық етінің майлы дегенеративті атрофиясын анықтауға көмектеседі және зардап шеккен бұлшық еттерде эхогенділіктің жоғарылауын және бұлшық ет көлемінің азаюын көрсетеді. Магниттік-резонанстық томография (МРТ) неврогенді бұлшық ет атрофиясының диагнозын нақтылауға көмектеседі. Травматик оқиғалардан кейін туындаған жүйке зақымдалуынан пайда болатын жасушадан тыс ісіну T2 салмақты МРТ тізбегінде сигналдың күшеюін, ал T1 салмақты тізбегінде қалыпты деңгейді көрсетеді. Артқы омыртқа артериясының қысылуы және қолдың стрестік позицияларында немесе маневрлерінде қан ағынының төмендеуі Доплер ультрадыбыстық зерттеу арқылы диагностикаланады. Жүйке тамырға жақын орналасқан болуы керек. Қолды көтерілген күйде аксиллярлық тамыр-жүйке шоғы дельтовид бұлшық етіне енуі алдында артқы аксиллярлық жиырылыста көрінеді, ал оның артқы бағыты бейтарап позицияда жақсы көрінеді. Артерияны егжей-тегжейлі бағалау үшін МР-ангиография қажет. Ультрадыбыстық зерттеудің басты міндеті - кеңістікті толықтыратын кез келген массаны жоққа шығару. Қосымша электромиография жүйке өткізу жылдамдығының төмендеуін және осылайша зардап шеккен бұлшық еттің денервациясын анықтауға көмектеседі.
Atrophy of the teres minor muscle is often a consequence of a rotator cuff tear, but common isolated teres minor atrophies have also been found. A quadrangular space syndrome causes excessive and or chronically compression of the structures which pass through this anatomical tunnel. The axillary nerve and the posterior humeral circumflex artery pass through the space. People affected note shoulder pain and paresthesia down the arm first and foremost in abduction, extension, external rotation and overhead activity. Selective atrophy of the teres minor muscle has been seen and pulled together directly with compression of the corresponding axillary nerve branch or posterior humeral circumflex artery. Fibrous bands, cysts of the glenoid labrum, lipoma or dilated veins can occupy the quadrilateral space pathologically. Similar symptoms are common with anterior shoulder dislocation, humeral neck fracture, brachial plexus injury and thoracic outlet and inlet syndrome. It is important to include those pathologies for a complete as possible differential diagnosis. Ultrasonography is a tool to detect a fatty degenerative atrophy of the teres minor and shows in affected muscles increased echogenicity and betimes a slight reduction in muscle bulk. MR imaging helps to consolidate the diagnosis of neurogenic muscle atrophy. Extracellular edema after traumatic events causing neural damage show an increased signal intensity on T2 weighted MRI sequences and normal intensity on T1 weighted sequences. Posterior humeral circumflex artery compression and reduced blood flow in stressful arm positions and or maneuvers can be diagnosed by a Doppler ultrasonography. The nerve should be detected adjacent to the vessel. In an elevated arm position the axillary neurovascular bundle can be seen at the posterior axillary fold just before it perforates the deltoideus, while the posterior course is well visible in the neutral position. For a detailed assessment of the artery, a MR angiography is required. The major task of an ultrasonographic examination is to rule out any space occupying mass. Additional electromyography is helpful to reveal any decelerated nerve conduction velocity, and thus denervation of the concerned muscle.