Супанбури қаласы: Тарихы мен географиясы

Кіріспе

Суфан Бури қаласы – Таиландтың орталық бөлігінде орналасқан қала (thesaban mueang). Оған Та-Филианг тамбоны, сондай-ақ Руа-Яй және Та-Рахат тамбондарының бір бөлігі кіреді, бәрі де Муанг Суфан Бури ауданының құрамында. 2006 жылғы мәліметтер бойынша, қаланың халқы 26 656 адамды құрады. Қала Бангкоктан солтүстік-батысқа қарай 101 км қашықтықта жатыр.

География

Суфан Бури Та Чин өзенінің (жергілікті түрде Суфан өзені деп аталады) жағасында, теңіз деңгейінен төмен жатыр. Айналасы жазық және аласа, көп бөлігін күріш шаруашылықтары алып жатыр.

Климат

Суфан Буридің тропикалық ылғалды және құрғақ климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі Aw). Қыстары құрғақ және өте жылы. Температура сәуір айына дейін көтеріледі, онда күннің орташа ең жоғарғы температурасы өте ыстық болады. Мамырдан қазанға дейін созылатын муссон маусымында күндіз ауыр жаңбыр жауады және температура біршама салқындаса да, түндер жылы болып қалады.

Тарих

19 ғасырдағы сиамдық тарихшы және мемлекет қайраткері Дамронг Раджанубхаб қаланың 1350 жыл шамасында Суварнапури деген атпен құрылғанын болжады, бұл жақын орналасқан У Тонг қаласы эпидемияға ұшыраған кезбен сәйкес келеді. У Тонг – Суфаннафум патшалығының астанасы болған, Дваравати дәуіріндегі муангтардың бірі. Раматибоди I осы дәуірде Аюттхаяға, сол аттас патшалықтың астанасына негіз салғанға дейін билік еткен. У Тонгтың ежелгі атауы Суфаннафум немесе Суварнабхуми (сөзбе-сөз: алтынның бастауы немесе туған жері) болды. Су тапшылығынан туған эпидемия кезінде бұл атау тасталып, Суварнапури Та Чин өзенінің жағасында құрылды. Раматибоди өзінің жеңгесі Хунлуанг Фа Нгуаны Суварнапуридің губернаторы етіп тағайындады. Ол қалаға қазіргі Суфанбури деген ат берді және 1370 жылы Бороммарахатхират I атымен Аюттхая патшасы болды. Кейіннен Суфанбури Сиам мен қазіргі Мьянмадағы патшалықтардың алмасуымен шектесетін шекаралық қала болып қалды. 19 ғасырдың бірінші жартысына дейін оның төңірегінде сиамдық және бірмалық әскерлер арасында бірнеше шайқастар болды. Ең маңыздысы – 1593 жылдың 18 қаңтарында Нонг-Сарайда өткен шайқас, ол қаладан солтүстік-батысқа қарай бірнеше шақырым жерде болды. Шайқас қызыстырып тұрғанда, Сиам патшасы Наресуан Тунгу әулетінің мұрагеріне филдердің үстінде жекпе-жекке шығуға шақырып, соғыстың нәтижесін шешуге тырысты. Бірнеше минуттан кейін Наресуан қарсыласын өлтірді, бірма әскерлері шегінді, ал Аюттхая Пегу сарайында 29 жылғы тәуелсіздікке қол жеткізді. Осы жекпе-жектің естелігі провинцияның гербінде сақталған. Қала әкімшілігі Монгкуттың (1851-1868) билігінде қазіргі түрін алды, осы кезде орталық бөлігі көршілес елді мекендермен біріктірілді. Суфанбури 20 және 21 ғасырларда, 1995-1996 жылдары Таиланд премьер-министрі болған, қаланың тумасы, бай кәсіпкер Банхарн Сильпа Арчаның ықпалымен үлкен өзгерістерге ұшырады. Банхарн Суфанбури провинциясының 90% ұлттық бюджетін жұмсады деген айып тағылды. Оның салған инфрақұрылымдарының көптегені, оның ішінде Бахарн Джемсай (Джемсай – оның әйелінің аты) деген атқа ие болды: жеті мектеп, қала орталығындағы 123 метрлік мұнара, сағат орнатылған тағы бір мұнара және кең, көбінесе бос көшелерден өтетін жаяу өткелдер.

19th century Siamese historian and statesman Damrong Rajanubhab speculated that the city was founded under the name Suvarnapurī around 1350, around the time when nearby U Thong was plagued by an epidemic. U Thong was the capital of the Kingdom of Suphannaphum, one of the mueang of the Dvaravati period, in which Ramathibodi I had reigned before founding Ayutthaya, the capital of the homonymous kingdom in the same period. U Thong's ancient name was Suphannaphum or Suvarnabhumi (literally: the origin or birthplace of gold), which was probably abandoned when the water shortage epidemic raged and Suvarnapurī was founded along the Tha Chin River. Ramathibodi appointed his brother in law Khunluang Pha Ngua as governor of Suvarnapurī, who gave the city its present name Suphanburi and who would become king of Ayutthaya in 1370 with the name Borommarachathirat I. Later, Suphanburi remained a frontier town between Siam and the kingdoms that alternated in modern day Burma. Several battles were fought in its surroundings between the Siamese and Burmese armies until the first half of the 19th century. The most important was the one that took place on January 18, 1593 in Nong Sarai, a few kilometers northwest of the city. The battle was in progress, when the Siamese king Naresuan challenged the heir to the throne of the Toungoo dynasty to a duel on the back of elephants to decide the fate of the clash. Within minutes Naresuan killed his rival, the Burmese troops withdrew and Ayutthaya thus gained independence after 29 years of vassalage at Pegu's court. The provincial coat of arms still remembers this duel. The municipality took on its present form during the reign of Mongkut (1851 1868), when the central nucleus was unified with the neighboring settlements. Suphanburi underwent major changes in the years between the 20th and 21st centuries at the behest of Banharn Silpa Archa, a wealthy entrepreneur native of the city who was prime minister of Thailand between 1995 and 1996. Banharn was accused of spending the 90% of the national budget for the Suphanburi Province. Among the various infrastructures he had built, many of which took the name Baharn Jaemsai (Jaemsai is the name of his wife), there are seven schools, a 123 meter high tower in the city center, another tower where a clock and a series of pedestrian bridges that cross wide, almost deserted streets.

Мәдениет

Суфан Бури – луктунг супержұлдызы Пумпуанг Дуангжанның жерленген орны. Оны кейде «Тайландтың Нэшвиллі» деп те атайды, себебі бұл музыка индустриясының маңызды орталығы болып табылады.

Көлік

Суфан Бури Таиланд мемлекеттік темір жолының оңтүстік бағытындағы тармақ желісінің соңында орналасқан. Бұл тармақ Бан Понг қаласының жанындағы Нонг Пла Дук торабында негізгі желімен қосылады. 340-шы тас жол Суфан Бури арқылы өтеді, солтүстікке Чай Натқа және оңтүстікке Банг Буа Фонгқа дейін созылады. 321-ші тас жол батысқа, содан кейін оңтүстікке қарай Нахон Патомға апарады. 329-шы тас жол Банг Паханға шығысқа қарай жетеледі. 3195-ші тас жол солтүстік-шығысқа Анг Тонгқа дейін барады.