Кіріспе

Авариялық авиациялық жиілік

Авиациялық апаттық жиілік (АҚШ-та Guard деп те аталады) – қиын жағдайдағы ұшақтардың апаттық байланысы үшін арналған, ұшақтардың радио байланыс жолағында резервте сақталатын жиілік. Жиіліктер: азаматтық қолдану үшін 121,5 МГц, бұл Халықаралық әуе апаттық жиілігі (IAD) немесе VHF күзет жиілігі деп те аталады, және әскери қолдану үшін 243,0 МГц – VHF күзет жиілігінің екінші гармониясы, бұл Әскери әуе апаттық жиілігі (MAD) немесе UHF күзет жиілігі деп те аталады. Ескі авариялық локаторлар (ELT) күзет жиіліктерін пайдаланған, бірақ жаңа үлгідегі авариялық локаторлар 406 МГц қосымша жиілігін пайдаланады.

Тарих

121,5 МГц жиілігін ИКАО, ARINC және ХТҰ бірлесіп таңдады.

Бақылау

Құрама Штаттарда авариялық жиілікті әуе қозғалысын басқару мұнараларының көпшілігі, FSS қызметтері, ұлттық әуе қозғалысын басқару орталықтары, әскери әуе қорғанысы және басқа да ұшу және авариялық қызметтер, сондай-ақ көптеген коммерциялық ұшақтар тыңдайды. Әуешілерге арналған FDC 4/4386 хабарламасында "АҚШ ұлттық әуе кеңістігінде ұшқан кез келген ұшақ, мүмкіндігі болса, VHF GUARD 121.5 немесе UHF 243.0 жиіліктерін тыңдап отыруы тиіс" деп талап етіледі. Ұлыбританияда 121.5 МГц жиілігі Лондондық терминалды басқару орталығында және Шанвик мұхиттық басқаруындағы Корольдік әуе күштерінің апаттық және бұрылыс жасау бөлімдері (D&D деп белгілі) ел бойынша орналасқан антенналар желісі арқылы бақыланады. Ұшақтың биіктігіне және орналасқан жеріне байланысты орталықтардағы мамандар оның нақты орнын анықтау үшін триангуляцияны қолдана алады, бұл ұшақ жоғалған жағдайда немесе "уақытша орнын білмей қалғанда" ұшқышқа көмектеседі.

Қолдану

Екі күзет жиілігін де кез келген қиын жағдайға ұшыраған немесе төтенше жағдайды бастан өткеріп жатқан ұшақ пайдалана алады, сондай-ақ әуе қозғалысын басқару шектеулі немесе тыйым салынған әуе кеңістігіне кіруге дайындалып жатқан ұшақтарды ескерту үшін де қолдана алады. Күзет жиіліктері қауіпті жағдай туралы хабарлау үшін, мысалы, Mayday және Pan pan сияқты шұғыл хабарлар үшін пайдаланылады. Әуе қорғанысы ұшағымен тоқтатылған ұшақтарға 121,5 МГц жиілігі арқылы байланыс орнатылып, олардың таныстырылуы мен мақсаты сұралады және қажетті нұсқаулар беріледі.

Қате пайдалану

ICAO 10-қосымшасының V томының 4.1.3.1.1 тармағында "төтенше жағдай арнасы (121,5 МГц) тек нағыз төтенше жағдайлар үшін ғана қолданылуы тиіс" делінген. Жиілікті теріс пайдалану жазаға соқтыруы мүмкін. АҚШ-та Федералды байланыс комиссиясының (FCC) ережелері жалған дабыл шақырулар мен қажетсіз байланыстарға тыйым салады. Егер FCC Enforcement Bureau осы ережелерді бұзған адамды анықтаса, ол бір рет бұзғаны үшін 19 246 долларға дейін, ал үздіксіз бұзушылық үшін 144 344 долларға дейін айыппұл төлеуге міндетті болады. FCC радио жабдықтарын тәркілеуге және қылмыстық іс қозғауға құқылы. Ұлыбританияда ұшқыштар "PAN жаттығуы" немесе "жаттығу орны" шақыруларын жасауға болады. Бірақ жаттығу мақсатында "Mayday" шақыруларына рұқсат жоқ.

Белгілер

Қарынырақ апаттық локаторлар соққы болған жағдайда 121,5 МГц жиілігінде сигнал береді. Жаңа ELT-лер 406 МГц жиілігінде сигнал береді, сонымен қатар жергілікті іздеу үшін 121,5 МГц жиілігінде аз қуатты маякпен жабдықталған. Спутниктер осы сигналдарды тыңдап, жергілікті қызметкерлерді апат туралы хабардар етеді, ал маяк іздеу-құтқару қызметкерлеріне апат орнын жылдам табуға көмектеседі. 406 МГц жиілігінде жұмыс істейтін маяктар кодталған, бұл оның қайдан келгенін анықтауға және жалған дабылдарды тез растауға мүмкіндік береді. 2009 жылдың басында ғана 121,5 МГц жиілігінде жұмыс істейтін нұсқауларға спутниктік қолдау тоқтатылды.