Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Италиялық суретші (шамамен 1480/82 – 1532)
Italian painter (c. 1480/82–1532)
Бернардино Луини (шамамен 1480/82 – 1532 маусым) – Жоғарғы Ренессанс дәуірінде Леонардоның шеңберінен шыққан солтүстік Италиялық суретші. Луини мен Джованни Антонио Болтраффио екеуі де Леонардомен тікелей жұмыс істегендігі айтылады; оның "Леонардодан, туған тамырларының түсінуге мүмкіндік бергеніне дейін" көп нәрсе алғаны сипатталды. Осының салдарынан оның көптеген туындылары Леонардоға жатқызылды. Ол әсіресе Владимир Набоковтың "Луинеск" деп атаған, сопақ көзді әдемі әйел бейнелерімен танымал болды.
Bernardino Luini (c. 1480/82 – June 1532) was a north Italian painter from Leonardo's circle during the High Renaissance. Both Luini and Giovanni Antonio Boltraffio were said to have worked with Leonardo directly; he was described as having taken "as much from Leonardo as his native roots enabled him to comprehend". Consequently, many of his works were attributed to Leonardo. He was known especially for his graceful female figures with elongated eyes, called Luinesque by Vladimir Nabokov.
Өмірбаян
Луини Бернардино де Скапис ретінде Рунода, Маджоре көлінің жанында, Думенцаның бөлігінде дүниеге келді. Оның өмірі туралы мәліметтер аз. 1500 жылы әкесімен бірге Миланға көшті. Ломаццоның айтуынша, ол Джован Стефано Скоттодан оқыған, бірақ басқалар үшін ол Амброджио Бергоньоненің шәкірті болған. 1504 және 1507 жылдары ол, мүмкін, Тревизода болған, мұны Бернардин Медиоланенци салған Балалы Мадонна куәлейді, бірақ оның авторлығы даулы. Оның алғашқы фрескалық жұмыстары – Луинодағы Сан-Пьетро шіркеуіндегі (шамамен 1505) «Патшалардың құрмет көрсетуі» және Монца соборының пресвитериіндегі суретшілердің әулиесі Герардты бейнелейтін фреска. 1509 жылы Луини Миланға оралып, полиптих жасауға тапсырыс алды, бүгінге дейін сақталғандарының ішінде Бернардино Зеналенің Канту полиптихінің ықпалымен Музео Полди Пеццолидегі Падуандық әулие Антоний ғана бар. 1510 жылдары ол Пиластреллодағы Санта-Мария-Нуова ораториясында фрескалар, Санта-Мария-делла-Пассионедегі өлген Мәсіхке аза тұту, Киаравалле аббаттығындағы Мадонна-делла-Буонанотта, Сан-Джорджо-ди-Палаццодағы (1516) және Сертоза-ди-Павиядағы фрескалар және тағы басқалар салған. 1509-1514 жылдары Луини Сесто Сан-Джованнидегі Вилла Пелучканың фрескаларын аяқтады (қазір Миланның Пинакотека ди Брерасында сақталады). Оның ең танымал туындыларының бірі Гироламо Рабиаға тапсырыс берілген, ол үшін ол Палаццо Рабиада мифологиялық көріністерді де салған (қазір Берлиннің «Gemäldegalerie» және Вашингтондағы Ұлттық өнер галереясында). 1521 жылы ол Римге сапар шегіп, Рафаэльдің стиліне қатты әсер етті. Бұл Луинидің 1520 және 1523 жылдар аралығында Вилла Ла Пелуккада салған фрескаларында, сондай-ақ қазір Брерада сақталатын басқа жұмыстарында көрінеді. 1523 жылы Луини Легнанодағы Сан-Магно базиликасында музыкалық аспаптармен қоршалған және Құдай Әкесімен биік тұрған Таққа отырған Мадонна мен Баланың суретін салған полиптихті аяқтады. 1525 жылы ол Сароннодағы Санта-Мария-дей-Мираколи ғибадатханасы үшін Мәриям мен Мәсіхтің өмірінен фрескалар сериясын аяқтады; Комодағы Сант-Аббондионың қарсы жағындағы фреска сол жылы салынған. Аңыз бойынша, ол Сароннода болған кезде амареттоның ашылуына себепкер болды. Оның орта кезеңіндегі басқа жұмыстарына Прадо мұражайындағы қасиетті отбасы, Бостондағы Көркемсурет мұражайындағы екі Саломе және Уффицидегі, сондай-ақ Ұлттық өнер галереясындағы әйелдің портреті жатады. 1526 жылғы «Балалы Мадонна және әулиелер» Ричмондтағы Ли Фарехам коллекциясында сақталады. 1529 жылы Луини өзінің шедеврлерінің бірін – Луганодағы Санта-Мария-делли-Анжелидегі Азап пен айқышқа шегелену фрескасын аяқтады, оны сол шіркеудегі басқа жұмыстармен үйлестірді. 1531 жылы ол Саронно ғибадатханасына басқа фрескаларды аяқтау үшін оралды. Кейінірек Луиниге Леонардо да Винчидің ықпалы күшейді, бұл Пинакотека Амброзианадағы Сент-Анна және Эрмитаждағы Сент-Екатерина суреттерінде көрінеді. Ол Миланда қайтыс болды. Оның ұлы Аурелио да талантты суретші болған. Кем дегенде бір көрнекті өнер зерттеушісі «Salvator Mundi» суретін Леонардо емес, Луини сияқты көмекшілер салғанын айтады; өнер тарихшысы Мэтью Ландрус шебер жұмыстың тек 5-20% -ын жасағанын және Луинидің «негізгі суретші» болғанын мәлімдеді.
Luini was born as Bernardino de Scapis in Runo, a frazione of Dumenza, near Lake Maggiore. Details of his life are scant. In 1500 he moved to Milan with his father. According to Lomazzo, he trained under Giovan Stefano Scotto, although for others he was a pupil of Ambrogio Bergognone. In 1504 1507 he was probably in Treviso, as attested by a Madonna with Child signed Bernardinus Mediolanensis faciebat which is however of disputed attribution. His first fresco works are an Adoration of the Magi in San Pietro of Luino (c. 1505) and the attributed fresco in the presbytery of Monza Cathedral with St. Gerard of the Painters. Luini returned to Milan in 1509, receiving a commission for a polyptych from which today only St. Anthony of Padua in the Museo Poldi Pezzoli, influenced by Bernardino Zenale's Cantù Polyptych remains. In the 1510s he painted frescoes in the Oratory of Santa Maria Nuova in Pilastrello, a Lamentation of the dead Christ in Santa Maria della Passione, a Madonna della Buonanotte in the Abbey of Chiaravalle, frescoes in San Giorgio di Palazzo (1516) and in the Certosa di Pavia, and others. From 1509 to 1514 Luini completed the frescoes for the Villa Pelucca in Sesto San Giovanni (now in the Pinacoteca di Brera, Milan). One of his best known works was commissioned by Girolamo Rabia, for whom he also painted mythological scenes in the Palazzo Rabia (now in the Berlin Gemäldegalerie and the National Gallery of Art, Washington, D. C.). In 1521, he travelled to Rome, where he was influenced by Raphael's style. This is evident in Luini's subsequent frescoes in the Villa La Pelucca executed between 1520 and 1523, as well as in other works now at the Brera. In 1523, Luini painted a polyptych depicting the Enthroned Madonna and Child surrounded by Angels with Musical Instruments, and surmounted by God the Father, found in the Basilica of San Magno, Legnano. Around 1525, he completed a series of frescoes on the life of the Virgin and Christ for the sanctuary of Santa Maria dei Miracoli in Saronno; the fresco in the counterfaçade of Sant'Abbondio in Como was painted the same year. According to legend, he instigated the discovery of amaretto while at Saronno. Other works from his middle period include a Holy Family in the Museo del Prado, two Salome in the Museum of Fine Arts in Boston and the Uffizi and a Portrait of a Lady in the National Gallery of Art. A Virgin with Child and Saints from 1526 is in the Lee Fareham collection of Richmond. In 1529, Luini completed one of his masterworks, the grand Passion and Crucifixion fresco at lt=Santa Maria degli Angeli in Lugano, paired with other works in the same church. In 1531 he returned to the Saronno sanctuary to complete other frescoes. Later in his career, Luini was increasingly influenced by Leonardo da Vinci, as shown by the St. Anne in the Pinacoteca Ambrosiana and the St. Catherine in the Hermitage. He died in Milan. His son Aurelio was also an accomplished painter. At least one prominent art scholar believes that the Salvator Mundi was not painted by Leonardo but mostly by assistants such as Luini; art historian Matthew Landrus maintained that the master was responsible for only about five to 20% of the work and that Luini was the "primary painter".