Кіріспе

Джеффри Арчердің "Түрме күнделігі" – Джеффри Арчердің жалған куәлік беру және әділеттілікті бұрмалау қылмыстары үшін сотталғаннан кейін түрмеде өткізген кезінде жазған күнделіктерден тұратын үш кітаптық серия. Әр том Дантенің "Құдайлық комедиясы" атты туындысының бір бөлігімен аталады. Оның түрмедегі мерзімі ұзақ болғандықтан, әр түрмедегі көлемі бірте-бірте арта түседі.

1- том: Белмарш: тозақ

FF 8282 атпен жазылған бұл кітап Арчердің түрме жүйесімен танысуын баяндайды. Ол алғашқы 22 күн мен 14 сағатты Оңтүстік Лондондағы «А» категориялы қауіпсіздік шаралары жоғары Бельмарш түрмесінде өткізеді. Арчер онда бір айдан да аз уақыт болғанымен, Бельмарш нағыз тозақ ретінде сипатталады. Осыған қарамастан, түрмедегі көптеген тұтқындар оған өте жылы қарайды, әңгімелермен бөлісіп, ол оларды жазып алады. Олардың бірі – «Мысық тоғыз құйрықты» жинағындағы «Қазан болды деуге ерте» әңгімесіне шабыт берген адам екендігі айтылады. Екінші жағынан, Арчердің Бельмарштағы үш аптасында білген ақпараттарының кейбірі қатты алаңдатады, ол сол кездегі Ішкі істер министрі Дэвид Бланкеттке оны оқып, назар аударуын тілейді. Бір мәселе – кейбір тұтқындар алғашқы рет қылмыс жасағаны үшін, түрмедегі бөлмелесі қатал қылмыскер немесе кісі өлтіруші, тіпті есірткіге тәуелді болса да, жазасын өтеуге жіберіледі. Сонымен қатар, түрмеден босатылатын героинге тәуелді адамдар түрмеге түсетіндерден көп. Себебі, жүйелі және кездейсоқ тексерулер кезінде тұтқындар марихуананың ұзақ уақыт бойы денеден шықпайтынын, ал героиннің көп су ішкен жағдайда 24 сағат ішінде денеден шығатынын анықтады. Олар дәрі-дәрмек іздеп, осыны алады. Ол сөйлескен басқа тұтқындардың арасында – «Самаритян» қоғамы үшін жұмыс істейтін, бала кезінде жыныстық зорлыққа ұшыраған, жыныстық құл ретінде өмір сүрген және тек қылмыспен айналысқан тәжірибелі тыңдаушы да болды. Оны қорғауға тиіс болған әлеуметтік жұмыскерлер, судьялар, полиция және басқа да шенеуніктер оны алдап, оған зорлық көрсету үшін ақша алды. Ол сондай-ақ, өзінің кітаптарын жақсы көретінін айтқан бір тұтқын Арчерді соттауға себеп болған куәгерді өлтіруді ұсынғанын айтады. Арчер бұл адамның әйелімен қарым-қатынаста болған ер адамды өлтіргені үшін екі мәрте өмір бойына бас бостандығынан айырылғанын білді. Ол бұл кездесуден қатты мазаланған күйде шықты.