Кіріспе

Минск облысының қаласы, Беларусь Беларусьтегі қала. Слуцк (Слуцк, Yiddish/Hebrew: סלוצק) – Беларусьтің Минск облысындағы қала. Бұл қала Slutsk ауданының әкімшілік орталығы болып табылады.

Тарих

Слуцк қаласы алғаш рет 1116 жылы жазбада кездеседі. Ол Туров және Пинск княздықтарының құрамына кірді, бірақ 1160 жылы жеке княздықтың астанасы болды. 1320-1330 жылдары Литва Ұлы Герцогтігінің иелігінің бір бөлігі болды. Казимир IV Ягеллон 1441 жылы қалаға Магдебург құқығын берді. Ол Олелькович және Радзивилл отбасыларына тиесілі жеке қала болды, олар оны гимназиясы және мықты бекінісі бар Польша Реформаттық шіркеуінің орталығына айналдырды. Алғашқы еврей тұрғындары 1500 жылдардың соңында келді, келесі ғасырларда халық саны артып, 1800 жылдардан бастап Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін қаланың көп бөлігі еврейлерден тұрды. 17 ғасырдың ортасында шотланд иммигранттары қалаға қоныстанды. 17 ғасырдан бастап қала шляхтаның ең қымбат және сәнді киімдерінің бірі – контуш белбеулерін өндірумен танымал болды. Мұнда жасалған маталардың танымалдығына байланысты, олардың нақты шыққан жеріне қарамастан, жупан үстіне тағылатын белбеулерді көбінесе Слуцк белбеулері деп атаған. 1778 жылы Новогрудек воеводствосының округтік орталығы болды.

Яһуди қауымы

Еврейлердің Слүцкте тұрғаны туралы алғашқы мәлімет 1583 жылға дейін барады, осы кезде қала Литва құрамында болған. Алғашқы еврейлер 1941 жылдың 27 маусымында немістер келген күндердің арасында Монахов көшесіндегі бақта өлтірілді. Әртүрлі деректерге сәйкес, қаза тапқандардың саны 70-тен 120-ға дейін болды. Төрт айдан кейін, 1941 жылдың 27 және 28 қазанында, Слүцк ісі деп белгілі болған, ең ірі жаппай қырғын орын алды. Еврейлер Слүцктен батысқа қарай орналасқан Гороваха шатқалындағы ойықтарға жиналды, онда олар атылып өлтірілді. Неміс деректері бойынша құрбандардың жалпы саны 3400-ге жетті, ал совет деректері 8000 деп хабарлайды. Бұл өлтірулерді Германияның 11-ші резервтік полиция батальонының екі ротасы және Литваның 2-ші батальоны жүзеге асырды, ол Литваны нацистер басып алғаннан кейін Каунаста құрылған, неміс тарапынан қолдау алған Schutzmannschaft немесе қосымша полиция жасағы болды. 1942 жылдың көктемінде бірнеше күн бойы тағы бір жаппай қырғын жасалды, онда Слүцк "далалық геттосының" тұрғындары Слүцктен батысқа қарай орналасқан Безверховичи ауылының жанындағы орманға апарылды, онда олар атылып немесе газ камераларында өлтірілді. Көзі куәгерлерінің айтуынша, құрбандар дүйсенбі және сенбі күндері екі-төрт жүк көлігімен өлім жазасына кесілген жерге жеткізілді. Далалық геттодағы соңғы еврейлер 1942 жылдың 2-3 сәуірінде Пасха мерекесінде өлтірілді. Безверховичиде өлтірілген еврейлердің жалпы саны 3000-нан 4000-қа дейін естіметеді. Еврейлердің соңғы маңызды жаппай қырғыны 1943 жылдың 8 ақпанында Слүцк "қалалық геттосының" таратылуымен болды. Еврейлер жүк көліктерімен Слүцктен шығысқа қарай Мохарттың бұрынғы иелігіне, халық арасында Мохарти деп аталатын жерге апарылды, онда Минск қауіпсіздік полициясының қызметкерлері оларды жаппай қабірлерге арқасынан атып өлтірді. Тарату кезінде кейбір еврейлер қарсылық көрсетіп, неміс және латыш сарбаздарына оқ атты. Жауап ретінде немістер геттоны толығымен өртеп жіберді. Соғыстан кейінгі сот процесінде кем дегенде 1600 құрбан болғаны расталды, оның ішінде 1200-і Мохартидегі қабірлерде, ал қалғаны геттода өлтірілді.