Кіріспе

Англияның Кембриджшир графтығының тарихы көне заманнан бастау алады.

Англосаксон дәуірі

Қазіргі Кембриджшир аймағы шамамен 6 ғасырда Оузе және Кам өзендерімен жоғалып, сосын фен ауданында қоныстанған бұл топтар Гирвас деп аталды. Қазіргі Хантингдоншир және Кембриджшир округтеріне сәйкес келетін аймақтар тиісінше Солтүстік Гирвас және Оңтүстік Гирвас жерлері ретінде бөлінді. Осы кезеңде фен ауданы оңтүстікке Кембриджге дейін созылып жатты, ал оның сақталған біртұтастығы кейіннен бір шерифтің басқаруымен, Кембриджширдің өзінен және Элли аралының бостандығынан кезекпен таңдалып, көрнекті болды. 656 жылы Висбех маңындағы көптеген жерлер Питерборо аббаттығының иелігіне кірді, ал сол ғасырда Ели мен Торниде діни орындар құрылды, бірақ олардың екеуі де 9 ғасырдағы даниялықтардың шапқыншылығы кезінде қиратылды. Уэдмор шартынан кейін аймақ Данелаудың бір бөлігіне айналды. 10 ғасырда Эдуард Ескінің даниялықтарды қууынан кейін ол Шығыс Англия құрамына енді, бірақ 11 ғасырда даниялықтар оны қайта басып алды, олардың шабуылдары барысында Кембриджті өртеп жіберді. Англосаксон жылнамасында графтықтың алғашқы айрылысы 1010 жылы басқыншыларға қарсы көрсеткен батылдығын жазды, осы кезде Шығыс Англияның қалған бөлігі намысты қашқан еді. Шығыс Англияның графтық жүйесі, әдетте, нормандықтардың Англияны жаулап алуына дейін толыққанды бекітілмеген болуы мүмкін, бірақ 9 ғасырдағы даниялықтардың билігі кезінде аймақта Кембриджтің бас қаласы төңірегінде белгілі бір әскери және саяси ұйым болды, содан кейінгі графтықтың конституциясы мен шекарасы осыдан туындады.

Кембриджширдің бөлінісі

Домсдей сараптамасы кезінде округ қазіргідей бөлінген, бірақ сол кезде екі жүзге бөлінген Иле аралы, олардың бас қосылатын орны Вичфордта болғандықтан, қазір төрт жүзге бөлінген: Эли, Висбеч, Солтүстік Вичфорд және Оңтүстік Вичфорд. Ал Кембридж жеке жүзді құрады. Флендиш жүзін сол кезде Флемингдайк деп атаған. Кембриджшир бұрын Линкольн дінбасылығына кіретін. 1109 жылы Эли дінбасылығы құрылғанда, округтің көбі осы дінбасылыққа қарасты болды. 1291 жылы округтың барлығы, Фордэм деканаты мен Норвич дінбасылығындағы ауылдық округтерді есептемегенде, Эли архиепископтығын құрады, оның құрамында Эли, Висбеч, Честертон, Шингай, Борн, Бартон және Кампс деканаттары болды.

Саясат

Элли аралы бұрын епископтар квази-палатиндік құқықтарды жүзеге асырған тәуелсіз франшизаны құрады, және қылмыстар епископтың бейбітшілігіне қарсы жасалған деп есептелді. Бұл артықшылықтар Генрих VIII патшаның тұсында айтарлықтай қысқартылды, бірақ аралда епископ тағайындаған жеке азаматтық шенеуніктер сақталды, олардың ішінде бас судья, бас сот орындаушысы, сот орындаушысының орынбасары және екі коронер болды. Кембриджшир әрқашан графтық отбасылардың аздығымен және жылжымайтын мүліктердің иелігінің жиі ауысуымен ерекшеленді. Норманд жаулауынан кейін ешбір ағылшыл маңызды жерлерді сақтап қалған жоқ, ал «Соңғы сот» тізіміндегі (Domesday Survey) негізгі жер иелері Алан, Бретань графы (оның ұрпақтары Зухтар 15 ғасырға дейін графтықтағы иеліктерін сақтады); Пико шериф (оның иеліктері Певерелл және Пеше отбасыларына өтті); Обри де Вер (оның ұрпақтары 16 ғасырға дейін иеліктерін сақтады); және Хардуин де Скаларис, Уаддонның Скейлдерінің атасы болды. Херевардтың Жеңімпаз Вильямға қарсы фендердегі атақты қарсылығынан бастап, Элли аралы елдің маңызды саяси күрестерімен тығыз байланысты болды. Оны король Стефанға қарсы Эли епископы Нигель қорғады, ол Эли және Альдретті нығайтты, және 1144 жылы императрица Матильда үшін Джеффри де Мандевиль оны ұстады. Джон патша мен оның барондары арасындағы күрес кезінде Фаукс де Бреот Кембридж қамалының губернаторы тағайындалды, бірақ сол жылы ол барондарға берілді. 1266 жылы Симон де Монфорттың жақтастары Элли аралын басып алды, бірақ 1267 жылы оны принц Эдуард қайтарып алды. Реформация кезеңінде графтық реформаторларға ықылас көрсетті, ал 1642 жылы Кембриджширдің рыцарлары, дворяндары және қара халық заңсыз бұйрықтар мен дәрежелерді жою және католик дін қызметкерлерін қуу туралы петиция жасады. 17 ғасырдың Азамат соғысында Кембриджшир корольдың анық қолдаушылары жоқ қауымдасқан графтықтардың бірі болды, бірақ университет оған ыдыс-аяқ және ақшалай көмек көрсетті. 1290 жылы Кембриджшир Парламентке үш өкілді, ал 1295 жылы графтық екі өкілді, Кембридж қаласы екі өкілді, ал Эли қаласы екі өкілді сайлады, бұл Эли үшін жалғыз сайлау болды. Университет 1300 жылы және 1603 жылы қайтадан өкілдер сайлауға шақырылды, бірақ 1614 жылға дейін ешқандай тіркелмеген, содан кейін ол екі өкілді сайлауды жалғастырды. 1832 жылғы реформа заңы бойынша графтық үш өкілді сайлады.

Экономика

Кембриджшир тарихи тұрғыдан ауыл шаруашылығымен айналысатын округ болып табылады. Домсдей сараптамасында 90-нан астам диірмен және көптеген құнды балық шаруашылықтары, әсіресе шабақ балықтары, сондай-ақ бидай, мал және бал туралы жиі мәліметтер келтірілген. Округ 14-шы ғасырда жүн өндірісінде гүлденген және құмды маталарымен танымал болды. 1349 жылғы Қара өлім және Розалар соғысы кезіндегі қиратулардан кейін ауыр депрессия кезеңдері басталды, ал 1439 жылы Кембриджширдің бірнеше қаласы кедейлікке байланысты салықтан босатылды. 16-шы ғасырда оңтүстікте көп мөлшерде арпа өсіріліп, сортаң жерлерде саба жасау дамыды. 18-шы ғасырда шафран кеңінен өсірілді, ал Стурбридж маңында қағаз өндірісі жүргізілді. Осы кезеңде Стербридж жәрмеңкесі Еуропадағы ең ірісі саналды, негізгі тауарлар жүн, хмель және былғары болды; сондай-ақ Ньюмаркеттегі жарыстар мен жылқы саудасы да әйгілі болды. 17-шы ғасырда сортаң жерлерді мелиорациялау арқылы кең аумақтар егіс алқабына айналдырылды, бұл жұмыс 1652 жылы голландиялық Корнелиус Вермуйденнің еңбегімен аяқталды. Копролит өндірісі 1850 жылдан 1880 жылға дейінгі қысқа мерзімде өте тиімді болды, ал оның төмендеуі жалпы өнеркәсіптік және ауыл шаруашылығының дағдарысына әкелді.

Дін сәулетіндегі көнеліктер

Кембриджшир тек Елидегі собор, Изгі Сепульхрдің дөңгелек шіркеуі, Иса колледжі мен Король колледжінің шапельдері және Кембридждегі көптеген басқа да мысалдармен ғана ерекшеленер еді. Торниде, графтықтың солтүстігіндегі шағын қала, сыртқы келбеті Бедфордтың 8-ші герцогына (1872 ж. қайтыс болған) көп қарызды, ондағы қалалық шіркеу іс жүзінде 7-ші ғасырда салынған деп есептелетін аббат шіркеуінің бір бөлігі болып табылады және 972 жылы Винчестер епископы Этельвольдпен қайта құрылған, бұл бенедикттік монастырь. Шіркеудің бір бөлігі көрнекті нормандық стильде салынған. Кембриджге жақын орналасқан Стурбридж шапелі – тағы бір ерекше қызығушылық тудыратын нормандық ғимарат, ол мәйіттер ауруханасына тиесілі болған. Бұл негізді король Джон жәрмеңкеге иелік етуге рұқсат берді, ол 18-ғасырға дейін Англиядағы ең маңызды жәрмеңкелердің бірі болып саналды және осы мәртебесін сақтап келді. Суаффэм Приорда бір шіркеу ауласында екі шіркеудің қалдықтары бар, біреуінің мұнарасы нормандық-транзиттік стильде, ал екіншісінің мұнарасы тікбұрышты, жоғарғы бөлігі сегізбұрышты. Көптеген ерте Англия стилінің мысалдарының ішінде Кембриджге жақын Черри Хинтонның Сент-Эндрю шіркеуін атауға болады. Трампингтон мен Боттишем шіркеулері декоративті стильдің мысалдары; біріншісінде сэр Роджер де Трампингтонның (1289) әйгілі мыс бейнесі орналасқан. Тікбұрышты стильдің мысалдары ретінде Уитлсидегі Сент-Мэри шіркеуінің мұнарасы мен шпилі, сондай-ақ Аутвелл шіркеуінің ағаш шатыры ерекшеленеді. Монастырлық қалдықтар аз. Кембридж қаласын есептемегенде, графтықта ерекше назар аударуға тұрарлық ежелгі немесе заманауи тұрғын үйлер жоқ, тек округтің оңтүстігіндегі Саустон Холлдан басқа, ол 1557–1584 жылдар аралығында салынған төртбұрышты сарай.

Археология

2018 жылдың көктемінде Хантингдон қаласында металл іздеуші үлкен римдік-британдық монеталар қорына тап болды. Хантингдон "Батпақты" қазынасы деп аталған бұл қоры округтағы ең ірі монета қоры болып саналады және ол үшінші ғасыр дағдарысы кезінде, Галлия империясының соңғы күндері, 274 жылға дейін сақталып келген. 2019 жылдың ақпан айында Mola Headland Infrastructure археологтары мен Highways England сарапшылары Кембриджширде жол жұмыстары жүргізу кезінде 2000 жылдан астам бұрынғы темір дәуіріне жататын сыраның алғашқы дәлелдерін тапты. Археолог Стив Шерлок: "Ежелгі халықтар суды тазарту және қауіпсіз су көзін жасау үшін сыра жасау процесін қолданғандығы мәлім, бірақ бұл Ұлыбританияда осы процеске қатысты ең алғашқы физикалық дәлел болуы мүмкін" деді.