Кіріспе

Англиядағы Бедфордшир графлығының тарихы

Бедфордшир – Англияның рәсімдік графлығы, ол Лондонның орталық бөлігінен шамамен 25-55 миль (немесе 40-90 шақырым) қашықтықта, солтүстікке қарай орналасқан.

Англо-саксондық Бедфордшир

5-ші ғасырдың басында Кемпстон мен Сэндиде, Бедфордширдің екі қаласында, Ұлы Уз өзені мен оның саласы Ивел өзенінің жанында, сондай-ақ графтықтың оңтүстігіндегі Ли өзенінде (Темзаның саласы) саксон жерлеу орындары табылды. Бұл орындардың барлығы римдік қалалардың жанында орналасқан, бұл олардың римдік-британдықтардың қалаларын қорғау үшін жұмысқа алынған саксондық foederati орналасқан жерлері болуы мүмкін. Биглсвейдке жақын Страттон қаласында 7-ші ғасырға жататын қоныс табылған. 571 жылғы Бедканфорд шайқасына дейін бұл аймақ британдық анклавтың бөлігі болып қалып қоюы мүмкін, онда Кутвульф британдықтарға ауыр жеңіліс сыйғасып, Эйншам, Айлсбери, Бенсон және Лимбури қалаларын жаулап алды. Округ туралы алғашқы мәлімет 1016 жылы, король Кнуттың "барлық округті қиратқан" кезде айтылады.

Норман Бедфордшир

Бедфордширде Жеңімпаз Уильямға қарсы ұйымдасқан қарсылық болған жоқ, бірақ «Domesday» сараптамасы ағылшын жер иелерінің орнына нормандықтардың толықтай ауысуын көрсетті. Бедфордшир патша Стивеннің билігінде болған азамат соғысынан қатты зардап шекті; 1165 жылғы Қазынаның тізімі графтық түсімдердің құны «Данегельд» салымының үштен екі бөлігіне дейін төмендегенін дәлелдейді. Бедфорд қамалы, 1224 жылы патшаның бұйрығымен бұзылғанға дейін, Фолкес де Бреотаның (патша тарапынан қолдау көрсеткен) басып алуынан кейін Бошамптардан алынған, үш қоршауға ұшырады. Шаруалар көтерілісі (1377–1381) Бедфордширде көршілес округтерге қарағанда аз зорлықпен өтті; Дунстабл жылнамалары сол қаладағы көтеріліс және жарғы талабы мен оның берілуі туралы қысқаша мәлімдейді. 1191 жылға дейін графтықтың үлкен бөлігі корольдік орман ретінде орман заңдарына бағынды. 1638 жылы Бедфордширде кеме салығы жиналды, ал одан кейін болған ағылшын азамат соғысында графтық корольге қарсы күресте алдыңғы қатарда болды. Кларендон Карл I-нің бұл жерде көзге көрінетін тарапы немесе бекінілген мекені болмағанын байқады. Табылған ең ерте парламенттік жарлық 1290 жылы графтықтан екі депутат сайланған кезде шығарылды. 1295 жылы графтық депутаттарына қоса, Бедфорд қаласынан екі депутатты сайлауға арналған жарлықтар табылды. Содан бері қазіргі уақытқа дейін екі графтық және екі қалалық депутат тұрақты түрде сайланды.

1835 жылға дейін

Бедфордшир тоғыз жүзге бөлінді: Барфорд, Бигглсваде, Клифтон, Флитт, Мансхед, Редборнсток, Стодден, Вилли және Виксэмтри, сондай-ақ Бедфорд бостандығы, жарты жүздігі немесе қаласы. «Domesday» сараптамасынан 11 ғасырда тағы үш жарты жүздік болғандығы көрінеді, атап айтқанда Станбург, Бучелай және Венеслай. Олар 14 ғасырға қарай тиісінше Мансхед, Вилли және Бигглсваде жүздіктерінің құрамына енді. 1574 жылға дейін Бедфордшир және Бэкингемширге бір шериф қызмет етті, ал біріншісінің графтық соты Бедфордта өткізілді. Флитттен басқа жүздік соттардың құзыреті патшаның меншігінде қалды. Флитт Лутон иелігінің бір бөлігі болды және Генрих III-нің қарындасы, Уильям Маршаллдың әйелі Элеонораның некелік үлесінің бір бөлігін құрады. Бедфордтың қала тұрғындары мен Данстебл преоры осы екі округте құзыреттік тәуелсіздікке ие болды. Жүздік тізімдері (Hundred Rolls) және «Quo Warranto» істері үлкен феодалдық иеліктерге, мысалы, Бошамп, Вахулл және Кейнхоға, сондай-ақ бірнеше діни орындарға маңызды құзыреттік жүктелгенін көрсетті. Иерусалимнің Әйіргі Святого Иоанна преоры графтықтағы елуден астам жерде құқықтарға ие екенін мәлімдеді.

1894-1974 жылдар

1894 жылғы Жергілікті Өкімет туралы заң санитарлық округтер жүйесін сайланған кеңесі бар қалалық және ауылдық округтермен алмастырды. Қалалық округтер, ауылдық округтер және муниципалдық борондықтар бірлесіп округтар деп аталды және келесі сексен жыл бойы жергілікті өкіметтің негізгі бөлімшелерін құрады. Егер санитарлық округтер округ шекараларын кесіп өткен болса, олар бөлінді немесе шекаралар реттелді, сонда әр округ тек бір округтің құрамында болды. 1894 жылғы заңнан кейін шекараларды түзетуге бірнеше жыл уақыт кетті, сондықтан аудандар бастапқыда округ шекараларын кесіп өткен қысқа мерзімді жағдайлар болды, бірақ олардың барлығы 1897 жылға қарай Бедфордшир үшін шешілді.

Ауданы | Басталуы | Аяқталуы | Құрылған | Ілеспесі | Ескермелер
------- | -------- | -------- | -------- | -------- | --------
Амптилл ауылдық округі | 1894 | 1974 | Амптилл ауылдық санитарлық округі | Орта Бедфордшир |
Амптилл қалалық округі | 1894 | 1974 | Амптилл қалалық санитарлық округі | Орта Бедфордшир |
Бедфорд муниципалды борондығы | 1894 | 1974 | Бедфорд муниципалды борондығы (бұрынғы билік жалғасуда) | Бедфорд |
Бедфорд ауылдық округі | 1894 | 1974 | Бедфорд ауылдық санитарлық округі, Уэллингборо ауылдық санитарлық округі Бедфордширде | Бедфорд |
Бигглсваде ауылдық округі | 1894 | 1974 | Бигглсваде ауылдық санитарлық округі | Орта Бедфордшир |
Бигглсваде қалалық округі | 1894 | 1974 | Бигглсваде қалалық санитарлық округі | Орта Бедфордшир |
Данстебл муниципалды борондығы | 1894 | 1974 | Данстебл муниципалды борондығы (бұрынғы билік жалғасуда) | Оңтүстік Бедфордшир |
Итон Брей ауылдық округі | 1894 | 1933 | Лейтон Базард ауылдық санитарлық округі Бедфордширде | Лутон ауылдық округі |
Итон Сокон ауылдық округі | 1894 | 1934 | Сент-Ньотс ауылдық санитарлық округі Бедфордширде | Бедфорд ауылдық округі | Свайнсхед приходын қамтиды, ол 1896 жылы Бедфордширге ауыстырылғанға дейін Хантингдонширде болды.
Хитчин ауылдық округі | 1894 | 1897 | Хитчин ауылдық санитарлық округі | Гертфордширдегі округ, бастапқыда Холуэлл приходын қамтыды, ол 1897 жылы Гертфордширге ауыстырылғанға дейін Бедфордширде болды. |
Кемпстон қалалық округі | 1896 | 1974 | Бедфорд ауылдық округінің бөлігі | Бедфорд |
Лейтон Базард қалалық округі | 1894 | 1965 | Лейтон Базард қалалық санитарлық округі | Лейтон Линслейд қалалық округі |
Лейтон Линслейд қалалық округі | 1965 | 1974 | Лейтон Базард қалалық округі және Букингемширден Линслейд қалалық округі | Оңтүстік Бедфордшир |
Лутон муниципалды борондығы | 1894 | 1964 | Лутон муниципалды борондығы (бұрынғы билік жалғасуда) | Лутон округі округі |
Лутон округі округі | 1964 | 1974 | Лутон муниципалды борондығы | Лутон | Бедфордшир округі кеңесінен тәуелсіз, бірақ салтанатты мақсаттар үшін әлі де округ құрамында.
Лутон ауылдық округі | 1894 | 1974 | Лутон ауылдық санитарлық округі | Оңтүстік Бедфордшир |
Сэнди қалалық округі | 1927 | 1974 | Бигглсваде ауылдық округінің бөлігі | Орта Бедфордшир |
Сент-Ньотс ауылдық округі | 1894 | 1896 | Сент-Ньотс ауылдық санитарлық округі | Хантингдонширдегі округ, бастапқыда Тилбрук приходын қамтыды, ол Бедфордширде болды, 1896 жылы Хантингдонширге ауыстырылды. |
Вобурн ауылдық округі | 1894 | 1900 | Вобурн ауылдық санитарлық округі | Амптилл ауылдық округі |

Өнеркәсіп және ауыл шаруашылығы

Қолайлы ауыл шаруашылығы жағдайларының арқасында, кем дегенде, он тоғызыншы ғасырдың соңына дейін Бедфордшир өндіріс емес, негізінен ауыл шаруашылығымен айналысатын округ болды. 13-дан 15-ғасырларға дейін қой шаруашылығы гүлденді, Бедфордшир жүніне сұраныс жоғары және оның қоры мол болды. Сақталған жазбалар көрсетіп тұрғандай, патшаға жүн салығын төлеу кезінде Бедфордшир әрқашан өз квотасын толығымен орындаған. Дәстүр бойынша, сабан тоқу өнеркәсібін Джеймс I енгізген, ол Мэри, Шотландия королевасы, Шотландияда қоныстандырған Лотарингия тоқушыларын Лутонға көшірген. Бедфордшир 16-ғасырдан бастап 20-ғасырдың басына дейін ағылшын тігізгіштік өнеркәсібінің маңызды орталықтарының бірі болды, бірақ ертерек жазбалар сирек, ал гугеноттардың осы өнеркәсіптегі рөлі туралы айғақтар жеткіліксіз. 18-ғасырдың басында Дэниел Дефоның «Ұлыбритания аралдарымен саяхат» атты еңбегі Бедфордширдегі тігізгіштік өндірісінің ауқымы мен сапасына тоқталады, ал 1777 жылғы Нортгемптон милициясының тізімдері сол кезде округтің әртүрлі аймақтарындағы тігізгіштердің санын көрсетеді.

Белгілі жер иелері

Вобурн аббатшылығы 1547 жылдан бері Расселлдерге тиесілі және Бедфорд герцогтарының резиденциясы болып табылады, олар графтықтағы ең ірі жер иелері. Саттон Бургойндері, олардың баронеттік атағы 1641 жылдан басталады, Бедфордширде 15 ғасырдан бері қоныс тепкен, ал Осборн отбасы 1576 жылы Питер Осборн сатып алғаннан бері Чиксэндс аббаттығына ие. Сэр Филип Моноу Пэйн Вуттонның ежелгі Мориу әулетінің өкілі. Басқа округтік отбасыларға Лутонның жанындағы Стоквудтың Кроулилері, Хоутон Регистің Брандреттері және Хинвиктің Орлебарлары жатады.

Дін тарихы

679 жылы Мерсия епархиясы бөлінген кезде Бедфордшир жаңа Дорчестер епархиясына қарауына берілді. Ол 1075 жылдан 1837 жылға дейін Линкольн епархиясының құрамында болды, содан кейін Эли епархиясына қосылды. 1914 жылы Бедфорд архидиакониясы, көбінесе графтыққа сәйкес келетін, Сент-Олбанс епархиясына берілді. 1291 жылы Бедфордширде алты ауылдық деканатты қамтитын архидиакония болды, олар 1880 жылға дейін дерлік өзгеріссіз қалды, содан кейін жаңа приход тізімімен он бірге дейін артты.

Көне заттары мен сәулет

Бедфордширдегі монастырь қалдықтарына Дунстаблдегі Августин монастырының шіркеуінің әдемі фрагменті кіреді, ол приход шіркеуі ретінде пайдаланылады; Бедфордқа жақын орналасқан Эльстоу аббаттығы, оны 1078 жылы Жеңімпаз Вильгельмнің немересі Джудит құрған бенедиктин монастырына тиесілі; сондай-ақ Гилбертин Чиксэндс монастырының және Олд Уордендегі цистерциандық негіздің бөліктері. Көптеген шіркеулердегі шіркеулер өте қызықты, олардағы басым стильдер безендірілген және тік стильдері болып табылады. Дегенмен, Жеңістен бұрынғы жұмыстар Клэпхэм шіркеуінің алып мұнарасында, Бедфорд қаласының орталығындағы Санкт-Петер шіркеуінің мұнарасында және Стивингтондағы Әулие Мария шіркеуінің есігінде кездеседі. Данстебл мен Эльстоуда жақсы сақталған Норман және ерте Англия стиліндегі жұмыстарды көруге болады, ал кейінгі стиль Лейтон Баззардтағы және Бедфордтың үстіндегі Оуздегі Фелмершемдегі үлкен айқыш пішіндес шіркеулерде бейнеленген. Аталған шіркеуге жасалған тік қосымшалардың арасында әдемі өрік ағашынан жасалған роуд экраны бар. Безендірілген және тік стильдерді көрсету үшін Клифтон және Марстон Моретейн шіркеулерін, олардың алып бөлек тұрған қоңырау мұнараларын атауға болады; ал Копл шіркеуі – жақсы сақталған тік стильдегі жұмыстың көрнекті үлгісі. Поттонға жақын орналасқан Коккейн Хэтли шіркеуі бай фламандтық ою-өрнекпен безендірілген, оның көп бөлігі 1689 жылы Шарлеруа маңындағы Альн аббаттығынан әкелінген, бірақ 19-шы ғасырдың басында бұрынғы пастор оны мұнда алып келген. Ортағасырлық тұрғын үй сәулеті жағынан округ өте бай емес. Вобурн аббаттығының сарайы қазіргі түрінде негізінен 18-шы ғасырдың ортасына жатады.