Кіріспе
Этна Карбери, туған аты Анна Белла Джонстон, (3 желтоқсан 1864 – 2 сәуір 1902) – ирланд жазушысы, журналисі және ақын. Ол «Родди Маккорли» балладасы және «Ciabhán» әнімен ең жақсы танымал; соңғысы Айвор Гурнидің музыкасына салынған. 1890 жылдардың соңында Белфаста Элис Миллиганмен бірге «The Shan Van Vocht» ұлттық айлық журналын шығарды, ол Ирландияда және ирланд диаспорасында кең таралды, онда әдебиет, тарих және қоғамдық пікірлер жарияланды. Оның өлеңдері жиналып, 1901 жылы ақын Сеум Макманға үйленгеннен кейін қабылданған «Этна Карбери» атты жаңа есіммен өлімінен кейін жарық көрді.
Ethna Carbery, born Anna Bella Johnston, (3 December 1864 – 2 April 1902) was an Irish journalist, writer and poet. She is best known for the ballad Roddy McCorley and the Song of Ciabhán; the latter was set to music by Ivor Gurney. In Belfast in the late 1890s, with Alice Milligan she produced The Shan Van Vocht, a nationalist monthly of literature, history and comment that gained a wide circulation in Ireland and in the Irish diaspora. Her poetry was collected and published after her death under the pen name Ethna Carberry, adopted following her marriage to the poet Seumas MacManus in 1901.
Өмір
Ол 1864 жылдың 3 желтоқсанында Киркинриола елді мекенінде, Баллимена қаласында, Антрим графтығында, ағаш саудагері және Ирландия Республикалық Бауырластығының жетекші мүшесі Роберт Джонстон мен Донегал графтығынан шыққан Марджори (Мадж) Маджидің қызы Анна Белла Джонстон болып дүниеге келді. 1839 жылы туған әкесі Антрим шайқасында шайқасқан Біріккен Ирландтардың соңғы ардагерлерінен әңгімелер естіп өсті және 1867 жылғы фениандық көтеріліске қатысқанға дейін 1840 жылдардағы көптеген жас ирландтарды жеке таныды. Кейін ол 1880 жылдары ИРБ-нің қайта ұйымдастырылуын қадағалады және Белфастағы Антрим-роудтағы үйінде Пасхалық көтерілістің болашақ қайраткерлерін қабылдады. Карберидің күйеуі, ақын және фольклоршы Семус Макманус Роберт Джонстонды "бір ғасырдан астам уақыт бойы еркіндік рухын сақтап келген байланыс буыны" деп атады. Он бес жасынан бастап, алғашқы туындысы жарияланғаннан кейін, Карбери көптеген ирландтық мерзімді басылымдарға, соның ішінде «Біріккен Ирландия», «Жас Ирландия», «Ұлт» және «Католиктік от» журналдарына өлеңдер мен әңгімелер жазды. Ол 1798 жылғы көтерілістің ұлттық еске алу шараларына қатысты және Элис Миллиган, Мод Гонн сияқтылармен бірге Біріккен Ирландтар туралы лекциялар оқып елді аралап жүрді. 1900 жылы ол Мод Гонн басқарған революциялық әйелдер ұйымы «Inghinidhe na hÉireann»-нің негізін қалаушы мүшесі болды. Ол Дженни Уайс Пауэр, Энни Иган және Элис Фурлонгпен бірге қауымдастықтың вице-президенті болып сайланды. Ол және Миллиган оның мәдени қызметінің аясында пьесалар жазып қойды. Миллиган наразылық білдіріп отставкаға кетті, ал Роберт Джонстонның ағаш сарайының кеңсесінен жұмыс істеп, олар өздерінің тәуелсіз ай сайынғы «The Shan Van Vocht» журналын шығарды, онда қырық нөмір жарық көрді. Әдебиетті жаңғыртудың жетекші қайраткері Пэдрейк Колум оның салыстырмалы табысын «әйелдік нәзіктігінен туған жаңалыққа» байланыстырды. Карбери (әлі Джонстон) мен Миллиганға көрнекті үлескерлер ретінде Элис Фурлонг, Кэтрин Тайнан, Маргарет Пендер және Нора Хоппер қосылды. Бірінші саны 1996 жылдың қаңтарында социалистік республикашыл Джеймс Конноллиге платформа болды. Ол онымен бірге Донегал қаласының сыртындағы Ревлин үйіне көшіп барды. Содан кейін ол «Этна Карбери» деген псевдониммен жазуды бастады, себебі Макманус тегін алғаннан кейін күйеуімен (осылай-ақ жазушы) шатастырылғысы келмеді. Карбери 1902 жылдың 2 сәуірінде Ревлин үйінде 37 жасында гастриттен қайтыс болды. Күйеуі одан үш жас кіші болған, бірақ одан 58 жыл артық өмір сүрді. Оның өлімінің елу жылдығында Синеад де Валера берген публицистикалық сөзінде «Әйел ақындарының арасында Этна Карбери әрқашан бірінші орында тұрады және оның өмірі қысқа болғанымен, ол адалдық пен идеалға толы болды» деді («Irish Press» 2/4/1952).