Эмили Шindler (1907-2001) – Оскар Шindler-дің әйелі, Екінші дүниежүзілік соғыста 1200 еврейді құтқаруға көмектескен. «Ұлттар арасындағы Адал» атағын алған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оскар Шиндлердің әйелі (1907–2001)
Wife of Oskar Schindler (1907–2001)
Эмили Шиндлер (;; 22 қазан 1907 – 5 қазан 2001) – Судеттен Германияда туған әйел. Ол күйеуі Оскар Шиндлермен бірге Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1200 еврейдің өмірін сақтап қалуға көмектесті, оларды эмаль және қару-жарақ фабрикаларында жұмысқа алып, нацистерден қорғады. 1994 жылы Израильдің "Яд-Вашем" мекемесі оны "Ұлттар арасындағы Адал" деп мойындады.
Emilie Schindler (; ; 22 October 1907 – 5 October 2001) was a Sudeten German born woman who, with her husband Oskar Schindler, helped to save the lives of 1,200 Jews during World War II by employing them in his enamelware and munitions factories, providing them immunity from the Nazis. She was recognized as Righteous Among the Nations by Israel's Yad Vashem in 1994.
Ерте өмір
Ол Чехословакиядағы Малетин ауылында, Судет немісі фермерлері Йозеф пен Мари Пельцл отбасында дүниеге келді. Оның Франц есімді үлкен ағасы болды, олармен өте жақын қарым-қатынаста болды. Шиндлердің Альт-Молетиндегі балалық шағы тыныш өтті, ол табиғатты және жануарларды өте жақсы көретін. Сонымен қатар, ол ауылға уақыт-уақыт бірнеше күнге келіп кемпінг құратын рома халқына қызығушылық танытты; олардың көшпенді тіршілігі, музыкасы және әңгімелері оны қатты қызықтырды.
She was born in the village of Maletín in Czechoslovakia, to Sudeten German farmers Josef and Marie Pelzl. She had an older brother, Franz, with whom she was very close. Schindler's early life in Alt Moletein was idyllic, and she was quite fond of nature and animals. She was also interested in the Romani who would camp near the village for a few days at a time; their nomadic lifestyle, their music, and their stories fascinated her.
Неке
Эмили Пелзл Оскар Шиндлермен алғаш рет 1928 жылы, ол әкесіне электр моторларын сату үшін Альт-Молетинге келген кезде танысты. Алты апта кездескеннен кейін, олар 1928 жылдың 6 наурызында Шиндлердің туған қаласы Свитавының шетіндегі мәйрамханада үйленді.
Emilie Pelzl first met Oskar Schindler in 1928, when he came to Alt Moletein to sell electric motors to her father. After dating for six weeks, the couple married on 6 March 1928 in an inn on the outskirts of Svitavy, Schindler's hometown.
Соғыстан кейінгі өмір
Шиндлерлер оншақты Шиндлер еврейлерімен бірге Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласына қашып кетті. 1949 жылы олар сол жерге қоныстанды және еврей ұйымының қаржылық қолдауымен ферма шаруашылығымен айналысты. 1957 жылы банкрот болған Оскар Шиндлер әйелінен айырылып, Германияға оралды, ол 1974 жылы қайтыс болды. Олар ешқашан ажыраспаса да, қайта көрмеді. 1993 жылы «Шиндлер тізімі» фильмі түсіріліп жатқанда Эмили Шиндлер мен бірнеше аман қалған Шиндлер еврейлері күйеуінің Иерусалимдегі қабірін зиярат етті; олармен бірге фильмде оны сомдаған актриса Каролина Гудолл да болды. Фильм шыққаннан кейін Эмилидің жақын досы және өмірбаянын жазған Эрика Розенберг кітабында Эмилидің фильмге қосқан үлесі үшін фильм жасаушылар оған «бір тиын да» төлемегенін айтты. Бұл мәлімдемеге «Шиндлер сандығының» авторы Томас Кенелли қарсы шықты. Ол жақында Эмилиге өз қаражатынан ақша жібергенін және Эмили Розенбергке осы мәселені тастап қоюын ашулы түрде бұйырғанша, Розенбергпен осы мәселе бойынша дауласқанын мәлімдеді. 2001 жылы түсірілген «In Praise of Love» фильмінде Жан-Люк Годар Стивен Спилбергті Аргентинада кедейлікте қайтыс болған Эмилиге немқұрайлы қарағанын айыптады. Годарға жауап ретінде киносыншы Роджер Эберт: «Годар да оны пайдаланған, сонда ол оған ақша жіберді ме?» және «Годар немесе басқа қандай режиссерлер, тірі немесе қайтыс болған, Спилбергтің Холокост жобасымен салыстырғанда, аман қалғандардың естелігін құрметтеу және сақтау үшін артық жұмыс істеді ме?» деп ойланды. Шиндлер көп жыл бойы Буэнос-Айрестен оңтүстік-батысқа қарай 40 шақырым жердегі Сан-Висентедегі шағын үйінде 50 үй жануарымен бірге өмір сүрді. Ол Израиль мен Германиядан шағын зейнетақы алды. Аргентиналық полицейлер антисемиттік экстремистік топтардан оны қорғау үшін тәулік бойы күзетіп тұрды. Ол көптеген сарбаздармен достық қарым-қатынас орнатты.
The Schindlers fled to Buenos Aires, Argentina, with a dozen of the Schindler Jews. In 1949, they settled there as farmers and were supported financially by a Jewish organization. In 1957, a bankrupt Oskar Schindler abandoned his wife and returned to Germany, where he died in 1974. Although they never divorced, they also never saw each other again. In 1993, during the production of the film Schindler's List, Emilie Schindler and a number of surviving Schindler Jews visited her husband's grave in Jerusalem; she was accompanied by Caroline Goodall, the actress who portrayed her in the film. After the film's release, Emilie's close friend and biographer, Erika Rosenberg, quoted Emilie in her book as saying that the filmmakers had paid "not a penny" to Emilie for her contributions to the film. These claims were disputed by Thomas Keneally, author of Schindler's Ark, who claimed he had recently sent Emilie a cheque of his own, and that he had gotten into an argument with Rosenberg over this issue before Emilie angrily told Rosenberg to drop the subject. In his 2001 film In Praise of Love, filmmaker Jean Luc Godard accuses Steven Spielberg of neglecting Emilie while she was supposedly dying, impoverished, in Argentina. In response to Godard, film critic Roger Ebert mused, "Has Godard, having also used her, sent her any money?" and "Has Godard or any other director living or dead done more than Spielberg, with his Holocaust Project, to honor and preserve the memories of the survivors?" Schindler lived with her 50 pets for many years in her small house in San Vicente, 40 kilometres south west of Buenos Aires. She received a small pension from Israel and Germany. Uniformed Argentinian police were posted 24 hours a day to protect her from anti Semitic extremist groups. She formed friendships with many of the soldiers.
Өлім
2001 жылдың шілдесінде Берлинге сапар барысында Шиндлер журналистерге Германияда өмірінің соңғы жылдарын өткізу – оның «ең үлкен және соңғы тілегі» екенін айтты, сондай-ақ ол үйіне қатты сағыныш сезіне бастағанын жеткізді. 93 жасында, 5 қазан 2001 жылғы түні, 94 жасқа толуына екі жарым апта қалғанда Маркиш Одерланд ауруханасында инсульт салдарынан дүниеден озды. Оның жалғыз туысы Бавариядағы племянницасы еді. Ол Мюнхеннен шамамен бір сағаттық жерде орналасқан Германияның Вальдкрайбург қаласындағы зиратқа жерленген. Оның қабір тасына Мишна, Санхедринь 4:5-тен алынған «Wer einen Menschen rettet, rettet die Ganze Welt» («Кім бір адамды құтқарса, бүкіл әлемді құтқарған болады») деген сөздер жазылған.
In July 2001, during a visit to Berlin, Schindler told reporters that it was her "greatest and last wish" to spend her final years in Germany, adding that she had become increasingly homesick. She died at the age of 93 from the effects of a stroke in Märkisch Oderland Hospital, Strausberg, on the night of 5 October 2001, 2½ weeks before her 94th birthday. Her only relative was a niece in Bavaria. She is buried at the cemetery in Waldkraiburg, Germany, about an hour away from Munich. Her tombstone includes the words from the Mishnah, Sanhedrin 4:5, Wer einen Menschen rettet, rettet die Ganze Welt ("Whoever saves one life, saves the entire world. ").
Мұра
Шиндлер Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі еңбегі үшін бірнеше еврей ұйымдарының құрметіне ие болды. 1994 жылдың мамыр айында ол күйеуімен бірге, соғыс жылдарында Анна Франк пен оның отбасын Нидерландта жасырған Мип Гиспен бірге, Яд Вашемнен «Халықтардың құрметті адамы» атағын алды. 1995 жылы ол Аргентинаның мемлекет басшысы емес шетел азаматтарына берілетін ең жоғары наградасы – Май орденімен марапатталды. Оның өмірі Эрика Розенбергтің «Жарқыраған мен көлеңкенің қасында» атты кітабына шабыт берді, ол алғаш рет 1992 жылы испан тілінде жарық көрді, содан кейін ағылшын және неміс тілдеріне аударылды. Ол Томас Кенеллидің «Шиндлердің сандығы» романында және оның негізінде түсірілген 1993 жылғы «Шиндлер тізімі» фильмінде бейнеленеді, онда оның рөлін Каролина Гудолл ойнайды. Композитор Томас Морзедің «Фрау Шиндлер» операсының негізгі кейіпкері – ол, операның премьерасы 2017 жылы Мюнхендегі Гартнерплац театрында өтті. Келесі жылы режиссер Владимир Алеников қойған операның жаңа постановкасы Станиславский және Немирович-Данченко атындағы театрдың 100 жылдық мерейтойына арналды.
Schindler was honored by several Jewish organizations for her efforts during World War II. In May 1994, she and her husband received the title Righteous Among the Nations from Yad Vashem, along with Miep Gies, the woman who hid Anne Frank and her family in the Netherlands during the war. In 1995, she was decorated with the Order of May, the highest honor given to foreigners who are not heads of state in Argentina. Her life inspired Erika Rosenberg's book Where Light and Shadow Meet, first published in Spanish in 1992 and later made available in English and German translations. She appears in the Thomas Keneally novel Schindler's Ark and the 1993 film based on it, Schindler's List, in which she is played by Caroline Goodall. She is the subject of the opera Frau Schindler by composer Thomas Morse, which premiered in 2017 at the Gärtnerplatz Theater in Munich. The following year a new production of the opera, directed by Vladimir Alenikov, was produced at the Stanislavsky Nemirovich Danchenko Theatre for their hundredth anniversary season.