Вариан Фрай – америкалық журналист, Холокост кезінде 2000-4000 еврей мен анти-нацистерді құтқаруға көмектескен. "Халықтар арасындағы Адал" атағының иегері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық журналист (1907–1967)
American journalist (1907–1967)
Вариан Маккей Фрай (15 қазан 1907 – 13 қыркүйек 1967) – американдық журналист. Фрай Виши Франциясында 2000-ден 4000-қа дейін нацистік Германия мен Холокосттан қашуға көмектескен құтқару желісін басқарды. Ол Холокост кезінде еврейлерді құтқару үшін өмірін қауіпке тіккен яһуди емес адамдарға Израиль мемлекеті берген «Ұлттардың адалы» құрметті атағын алған алғашқы бес американдық журналистің бірі болды.
Varian Mackey Fry (October 15, 1907 – September 13, 1967) was an American journalist. Fry ran a rescue network in Vichy France that helped 2,000 to 4,000 anti Nazi and Jewish refugees to escape Nazi Germany and the Holocaust. He was the first of five Americans to be recognized as "Righteous Among the Nations", an honorific given by the State of Israel to non Jews who risked their lives to save Jews during the Holocaust.
Ерте өмір
Фрай Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы – Уолл-стриттегі Карлайл мен Мелик фирмасының менеджері Лилиан (Мэки) және Артур Фрай. 1910 жылы отбасы Риджвудқа (Нью-Джерси штаты) көшіп келді. Ол Риджвудта өсті, құстарды бақылау және кітап оқуды ұнатты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 9 жасында Фрай достарымен бірге американдық Қызыл Крестке қаражат жинау жәрмеңкесін ұйымдастырды, онда водевиль көрсетілімі, мұздақ сату орыны және балық аулау алаңы болды. Ол 1922-1924 жылдары Хотчкисс мектебінде білім алды, бірақ зорлық-зомбылық салдарынан мектепті тастап кетті. Содан кейін ол Ривердейл ауылдық мектебінде оқып, 1926 жылы бітірді. Қабілетті және көп тіл білетін студент, Фрай Гарвард университетінің үздік 10 пайызына кірді. Кирштейннің әпкесі Мина арқылы ол болашақ әйелі, Atlantic Monthly журналының редакторы Эйлин Эйвери Хьюзбен танысты. Ол өзінен жеті жыл үлкен болған және Роидан мектебі мен Оксфорд университетінде білім алған. Ұлы Джеймстің айтуынша, Фрай жасырын гомосексуал болғанымен, олар 1931 жылдың 2 маусымында үйленді. 1935 жылы Берлинге сапардан кейін Фрай Гитлер режимінің еврейлерге жасаған қатыгездігі туралы The New York Times газетінде жазды. Ол Сыртқы саясат қауымдастығына тиесілі Headline Books үшін шетелдік істер туралы кітаптар жазды, соның ішінде «Сәтсіз амандық». Онда Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі қиын саяси жағдай, Чехословакияның тарауы және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін болған оқиғалар сипатталған.
Fry was born in New York City. His parents were Lillian (Mackey) and Arthur Fry, a manager of the Wall Street firm Carlysle and Mellick. The family moved to Ridgewood, New Jersey, in 1910. He grew up in Ridgewood and enjoyed bird watching and reading. During World War I, at 9 years of age, Fry and friends conducted a fund raising bazaar for the American Red Cross that included a vaudeville show, an ice cream stand and fish pond. He was educated at Hotchkiss School from 1922 to 1924, when he left the school due to hazing rituals. He then attended the Riverdale Country School, graduating in 1926. An able and multilingual student, Fry scored in the top 10% of the Harvard University Through Kirstein's sister, Mina, he met his future wife, Eileen Avery Hughes, an editor of Atlantic Monthly, who was seven years his senior and had been educated at Roedean School and Oxford University. Although Fry was a closeted homosexual, according to his son James, they married on 2 June 1931. Following his visit to Berlin, in 1935 Fry wrote about the savage treatment of Jews by Hitler's regime in The New York Times. He wrote books about foreign affairs for Headline Books, owned by the Foreign Policy Association, including The Peace that Failed. It describes the troubled political climate following World War I, the break up of Czechoslovakia and the events leading up to World War II.
Мұра
1967 жылы Франция үкіметі Фрайдың азаттыққа қосқан үлесін мойындап, оны Легион-д'онёр орденінің кавалері етіп тағайындады, бұл Фрай мен оның батырлық еңбегіне қызығушылықты арттырды. 1991 жылы АҚШ Холокост мемориалдық кеңесі Фрайға Эйзенхауэр бостандық медалін табыс етті. 1998 жылы 1 қаңтарда Фрайға «Израиль мемлекетінің естелік азаматтығы» құрметі берілді. 2001 жылы Фрайдың тарихы Лионель Четвинд жазып, түсірген «Варианның соғысы» атты телефильмде драмалық оқиға ретінде көрсетілді, онда Уильям Харт пен Джулия Ормонд басты рөлдерді ойнады. 2002 жылы 1999 жылдан 2002 жылға дейін Марсельдегі АҚШ бас консулы болған Сэмюэл В. Броктың бастамасымен консулдық алдындағы алаң Вариан Фрай алаңы деп аталды. 2005 жылы Берлиннің Митте ауданындағы, Потсдамер-Плацтағы жаңадан қайта жаңартылған Шығыс/Батыс Берлин қабырғасы аумағындағы көше оның еңбегін еске алу үшін Вариан Фрай көшесі деп аталды. 2005 жылы оның туған қаласы Риджвудтағы (Нью-Джерси штаты) көше Вариан Фрай жолы деп өзгертілді. 2007 жылы 15 қазан күні АҚШ Өкілдер палатасы Вариан Фрайдың туғанына 100 жыл толуына орай құрмет көрсетті. 2019 жылы Жюли Орингердің «Ұшу портфолиосы» атты тарихи романы Фрайдың Марсельдегі өмірі мен тәжірибесін көркемдеп суреттейді, шынайы оқиғалар мен тарихи тұлғаларды ойдан шығарылған элементтермен үйлестіреді. Ойдан шығарылған элементтердің ішінде жасырын махаббат және фикциялық жас физика ғалымын құтқару жоспарына байланысты интрига бар. 2023 жылы Орингердің «Ұшу портфолиосы» романы негізінде түсірілген «Transatlantic» атты телесериал Netflix платформасында жарық көрді, онда Вариан Фрай рөлін Кори Майкл Смит ойнайды.
1967 The government of France recognized Fry's contribution to freedom making him a Chevalier of the Légion d'honneur. sparked an interest in Fry and his heroic efforts. 1991 The United States Holocaust Memorial Council awarded Fry the Eisenhower Liberation Medal. 1998 Fry was awarded the "Commemorative Citizenship of the State of Israel" on January 1, 1998. 2001 Fry's story was also told in dramatic form in the 2001 made for television film Varian's War, written and directed by Lionel Chetwynd and starring William Hurt and Julia Ormond. 2002 On the initiative of Samuel V. Brock, the U. S. Consul General in Marseille from 1999 to 2002, the square in front of the consulate was renamed Place Varian Fry. 2005 A street in the newly reconstructed East/West Berlin Wall area in the Berlin borough of Mitte at Potsdamer Platz was named Varian Fry Straße in recognition of his work. 2005 A street in his home town of Ridgewood, New Jersey, was renamed Varian Fry Way. 2007 On October 15, 2007, the U. S. House of Representatives honored Varian Fry on the 100th anniversary of his birth. 2019 Julie Orringer's historical novel The Flight Portfolio is a fictionalized account of Fry's life and experiences in Marseille, which merges real events and historical characters with invented elements. The invented elements include a clandestine love affair and intrigue surrounding the plot to rescue a fictional young physics genius. 2023 – Transatlantic, a streaming television series based on Orringer's The Flight Portfolio, is released on Netflix; Cory Michael Smith plays Varian Fry.