Кіріспе
Карл Леонхард Рейнхольд (26 қазан 1757 – 10 сәуір 1823) – австриялық философ, 18 ғасырдың соңында Имануил Канттың еңбектерін кеңінен танытуға көмектескен. Оның "элементарлық философиясы" (Elementarphilosophie) неміс идеализміне, әсіресе Иоганн Готлиб Фихтеге, маңызды әсер етті, бұл жүйе негізгі бірінші принципке сүйенген сындық жүйе болып табылады. Ол Эрнст Кристиан Готтлиб Рейнхольдтың (1793–1855) әкесі, ол да философ болған.
Karl Leonhard Reinhold (26 October 1757 – 10 April 1823) was an Austrian philosopher who helped to popularise the work of Immanuel Kant in the late 18th century. His "elementary philosophy" (Elementarphilosophie) also influenced German idealism, notably Johann Gottlieb Fichte, as a critical system grounded in a fundamental first principle. He was the father of Ernst Christian Gottlieb Reinhold (1793–1855), also a philosopher.
Өмір
Рейнхольд Венада дүниеге келген. 1772 жылдың соңында, он төрт жасында Венадағы Сент-Анна шіркеуінің иезуит колледжіне (Рим-католик семинариясы) түсті. Ол сол кезде Венадағы Киелі Барнаба орденінің ұқсас католик колледжіне де оқуға қабылданды, бірақ монастырлық өмірге ықыласы жоқ болғандықтан протестантизмге көшті. 1784 жылы Лейпцигте бір семестр философия оқығаннан кейін Ваймарға қоныстанды, онда Кристоф Мартин Виландтың «Неміс Меркурийі» (Der Teutsche Merkur) журналында ынтымақтасы болып жұмыс істеді, соңынан оның күйеу баласы болды. Рейнхольд 18 мамыр 1785 жылы Виландтың қызы София Катарина Сусанна Виландқа (19 қазан 1768 – 1 қыркүйек 1837) үйленді. «Неміс Меркурийінде» Рейнхольд 1786-87 жылдары «Кант философиясына арналған хаттар» (Briefe über die Kantische Philosophie) атты еңбегін жариялады, ол Иммануил Кантты кең оқырман қауымына таныстыруда маңызды рөл атқарды. Осы хаттардың нәтижесінде Рейнхольд Йена университетіне шақырылып, 1787 жылдан 1794 жылға дейін дәріс берді. Рейнхольд сананың бірлігі мен қызметіне Канттан гөрі көбірек мән береді. Сана қағидасы әрбір идеяның объектіге де, субъектіге де байланысты екенін, және оның екеуінен де бөлініп, екеуімен де біріктірілу керектігін көрсетеді. Форма материяны, ал субъект объектіні жасай алмайтындықтан, біз өзінің мәнінде бір нәрсені қабылдауға мәжбүрміз. Егер сананың мәні байланыс әрекеті болса, онда бұл түсінік өзіне қайшы келеді. Сондықтан ойлануға болатын, бірақ ойлана алмайтын нәрсе бар.
Finding himself out of sympathy with monastic life, where he converted to Protestantism. In 1784, after studying philosophy for a semester at Leipzig, he settled in Weimar, where he became Christoph Martin Wieland's collaborator on the German Mercury (Der Teutsche Merkur), and eventually his son in law. Reinhold married Wieland's daughter Sophia Catharina Susanna Wieland (19 October 1768 – 1 September 1837) on 18 May 1785. In the German Mercury Reinhold published, in the years 1786–87, his Briefe über die Kantische Philosophie (Letters on the Kantian Philosophy), which were most important in making Immanuel Kant known to a wider circle of readers. As a result of these Letters, Reinhold received a call to the University of Jena, where he taught from 1787 to 1794. Reinhold lays greater emphasis than Kant upon the unity and activity of consciousness. The principle of consciousness tells us that every idea is related both to an object and a subject, and is partly to be distinguished from and partly united to both. Since form cannot produce matter and a subject cannot produce an object, we are forced to assume a thing in itself. This is a notion which is self contradictory if consciousness were to be essentially a relating activity. There is therefore something which must be thought and yet cannot be thought.
Кант философиясы туралы хаттар
Бұрын католик діни қызметкері болған Рейнольд христиандық моральдық құндылықтарын және жеке басының қадір-қасиетін сақтап қалды. Оның ойлауынша, христиан дінінің ең негізгі ілімдері – жоғары тұрған Құдай мен адам жанының өлместігі – оның ойлауында алдын ала болжамдар еді. Рейнхольд Канттың философиясы діни аянға немесе философиялық күмән мен фаталистік пантеизмге балама беретінін көрсетуге тырысты. Бірақ Канттың «Таза ақыл-ойды сындау» еңбегі қиын әрі түсініксіз кітап болды. Ол көп оқылмады және аз әсер етті. Рейнхольд бұл туралы өзінің пікірлерін «The German Mercury» әдеби журналына жазуға шешім қабылдады. Ол кітаптың басы мен ортасын өткізіп, соңынан бастады. Рейнхольд кітапты ең жақсысы аяғынан бастап, кері қарай оқуға болады екенін көрсетті, яғни соңғы бөлімінен бастап. «Сын-пикирдің» соңғы бөлімінде Кант адамгершілік мәселелерін және олардың Құдай туралы рационалды идеялармен, еркін ерікпен және өлімнен кейінгі өмірмен байланысын талқылады. Осы мәселелер Рейнхольдты ең көп алаңдатты. Бұл мәселелерді халыққа кітаптың басында және ортасында келтірілген өте күрделі эпистемологияның орнына ұсыну арқылы Рейнхольд үлкен қызығушылық тудырды. Нәтижесінде Канттың «Сыны» бірден маңызды кітапқа айналды. Философия тарихшысы Карл Америкстің айтуынша, «Фихте, Гегель, Шеллинг, Шиллер, Холдерлин, Новалис және Фридрих Шлегель барлығы да өз ойларын Рейнхольдтің Кантты оқуына реакция ретінде дамытты». Рейнхольдтың пікірінше, адам болашақта сыйлыққа тек жақсылыққа ұмтылу арқылы ғана үміт арта алады. Жақсылықты тек сыйлық алу ниетімен жасау моральдық емес. Рейнхольдтың тарихқа баса назар аударғаны оның философиялар мен діндерді белгілі бір дәуірдегі ақыл-ойдың қажеттіліктеріне қалай жауап бергендігіне қарай бағалауға тиіс екендігінен көрінеді. Оның ойынша, философиялық дамудың негізгі рационалдығы бар. Жаңа философиялар тарихтың диалектикасында өмір сүру үшін қайта-қайта күресуге тиіс, онда прогресс санасыз түрде жүзеге асып жатады. Жоғары тұрған Құдайға қатысты, адамның ішкі моральдық заңы осындай құдайда сыртқы түрде көрінеді. Бұл өте өзгешелік немесе шеттелу рационалдық процестің бір бөлігі. Ол өзіндік болмысынан өзге нәрсе арқылы өзіндік болмысын тереңірек тануға мүмкіндік береді.
Ағылшын тіліндегі шығармалары
Адамның бейнелеу қабілеті туралы жаңа теорияға эссе, Берлин-Бостон: Уолтер де Грюйтер, 2011. Карл Америкс (ред.), Кант философиясы туралы хаттар, Кембридж: Кембридж университетінің баспасы, 2005.