Макс Шульце: Мікроскопиялық анатомия және жасуша теориясының зерттеушісі

Кіріспе

Неміс микроскопиялық анатомы және фиколог (1825–1874)

Макс Иоганн Зигмунд Шульце (25 наурыз 1825 – 16 қаңтар 1874) – жасуша теориясы бойынша жұмыстарымен танымал неміс микроскопиялық анатомы.

Өмірбаян

Шульце Фрайбург-им-Брайсгау қаласында (Баден) дүниеге келген. Ол Грефсвальд пен Берлинде медицинаны оқыды және 1854 жылы Галледе анатомияның доценті болып тағайындалды. Бес жылдан кейін ол анатомия және гистология профессоры, сондай-ақ Бонн университетінің анатомиялық институтының директоры болды. Ол 1874 жылғы 16 қаңтарда Боннда қайтыс болды, ал анатомиялық институттағы ізбасары Адольф фон Ла Валет Сент-Джордж болды. Ол акушер Бернхард Зигмунд Шульценің (1827–1919) үлкен ағасы болды. 1865 жылы ол маңызды "Микроскопическая анатомия архиві" журналын құрып, өңдеді, оған көптеген мақалалар жариялады және техникалық әдістерін жетілдіру арқылы осы саланың дамуына үлкен үлес қосты. Оның еңбектері:
"Турбеллярийлердің табиғи тарихына үлестер" (1851). "Политаламийлердің организмдері туралы" (1854). "Landplanarien туралы білімге үлестер" (1857). "Балықтардың электрлік органдары туралы" (1858). "Қыздырылатын объектілік үстел және қанды зерттеулерде оның қолданылуы" (1865 жылы Шульце тромбоциттерді алғаш рет дәл сипаттады). "Retina анатомиясы және физиологиясы" (1866). Оның есімі ең алдымен клетка теориясы бойынша жұмыстарымен танымал. Феликс Дюжардиннің жануарлар саркоды туралы ұғымын және Уго фон Мольдің өсімдік протоплазмасы туралы ұғымын біріктіре отырып, олардың ортақ екенін көрсетті және оларды протоплазма деген жалпы атаумен біріктірді, клетканы ядросы бар, жасуша қабырғасы бар немесе жоқ протоплазма массасы ретінде анықтады ("Rhizopoden және өсімдік клеткаларының протоплазмасы; клетка теориясына үлес", 1863). Ол табиғаттанушы Фриц Мюллермен бірге медицина оқыды, ол неміс биологы және дәрігері, кейіннен бразилиялық азамат болды. Мюллердің Дарвиннің эволюция теориясы туралы Еуропадағы пікірталасқа белсенді қатысуына негізінен Шульцемен достығы мен хат алмасуы себеп болды. Шульце оған ғылыми әдебиеттерді, соның ішінде Дарвиннің "Түрлердің пайда болуы" және 1857 жылы Фридрих Вильгельм Шиек жасаған берлиндегі шағын микроскопты жіберіп отырды. Осы микроскоптың арқасында Мюллер өзінің зерттеулері негізінде "барлық жоғары деңгейлі шағын қабықшалылар, әдетте, Зоэя ата-бабасынан шыққан" деген гипотеза жасады. Бұл зерттеулерге сүйене отырып, Мюллер Дарвиннің теорияларын қорғап, табиғи іріктеу теориясын растайтын "Дарвин үшін" атты кітабын да жазды. Швециялық патолог Аксель Кей 1860–1861 жылдары Боннда Шульцеден дәріс алды.

Schultze was born in Freiburg im Breisgau (Baden). He studied medicine at Greifswald and Berlin, and was appointed an associate professor of anatomy at Halle in 1854. Five years later he became a full professor of anatomy and histology and director of the Anatomical Institute at the University of Bonn. He died in Bonn on 16 January 1874; his successor at the anatomical institute being Adolph von La Valette St. George. He was the older brother of obstetrician Bernhard Sigmund Schultze (1827–1919). He founded, in 1865, and edited the important "Archiv für mikroskopische Anatomie", to which he contributed many papers, and he advanced the subject generally, by refining on its technical methods. His works included:
Beiträge zur Naturgeschichte der Turbellarien (1851). Uber den Organismus der Polythalamien (1854). Beiträge zur Kenntnis der Landplanarien (1857). Zur Kenntnis der elektrischen Organe der Fische (1858). Ein heizbarer Objecttisch und seine Verwendung bei Untersuchungen des Blutes, (In 1865 Schultze provided the first accurate description of the platelet). Zur Anatomie und Physiologie der Retina (1866). His name is especially known for his work on cell theory. Uniting Félix Dujardin's conception of animal sarcode with Hugo von Mohl's of vegetable protoplasma, he pointed out their identity, and included them under the common name of protoplasm, defining the cell as a nucleated mass of protoplasm with or without a cell wall (Das Protoplasma der Rhizopoden und der Pflanzenzellen; ein Beiträg zur Theorie der Zelle, 1863). Schultze studied medicine with the naturalist Fritz Müller, a German biologist and doctor who became a naturalized Brazilian. It was mainly because of his friendship and correspondence with Schultze that Müller to some extent was able to follow the debate in Europe about Darwin's theory of evolution. Schultze periodically sent him scientific literature, among which was Darwin's On the Origin of Species, and a small microscope manufactured in Berlin, by Friedrich Wilhelm Schiek (1857). Thanks to this microscope, Müller hypothesized from his own studies that "all higher Crustacea probably will be traceable to a Zoea ancestor". Based on these studies Müller also wrote his book Für Darwin, in defense of Darwin's theories, corroborating the theory of natural selection. Swedish pathologist Axel Key studied under Schultze from 1860 to 1861 in Bonn.