Кіріспе

Баграмдағы тұтқын Мулла Хабибулла 2002 жылғы 4 желтоқсанда АҚШ-тың күзетінде қайтыс болды. Оның өлімі адам өлтіруге жатқызылған жағдайлардың бірі болды, бірақ бастапқы әскери мәлімдемеде оның өлімі табиғи себептерден болған деп көрсетілді. Хабибулланың бауыры Талибан жетекшісі болған. 2003 жылы бұл оқиға туралы алғаш рет Ауғанстандағы «Нью-Йорк Таймс» газетінің тілшісі Карлотта Галл хабарлады. 519-шы әскери барлау батальонының «Альфа» ротасының командирі капитан Кэролин Вуд және 377-ші әскери полиция ротасының командирі капитан Кристофер Бейринг өздерінің әскерлеріне Баграм жинақтау пунктінде тұтқындарды ұйқыдан айыру үшін қолдарына кісен салып, қолдарын бастарының үстінде бекітуге бұйрық берді. Кейін генерал-лейтенант Дэниел К. МакНилл баспасөз құралдарында Баграмдағы тұтқындардың төбеге тізгінмен байланғаны немесе төбеге тізгінмен бекітілгені туралы айыптауларды жоққа шығарды. Олардың әскерлері тұтқындарды жамбас тұсына тіземен ұрып соққы берді. Олар мұндай әрекеттерді "бағыну соққылары" деп атады. Қылмыстық тергеу бөлімінің сауалдары барысында олардың әскерлері бұл соққының заңды және рұхсат етілген күш қолдану екендігі туралы қате ақпарат алғанын мәлімдеді.

Өлім себептері

Хабибулланың қайтысынан екі күн өткен соң оның мәйіті сараланды және өлімі адам өлтіру деп саналды. Доктор Ингверсон өлімнің себебін "аяқтарға күшпен соққы салғаннан туындаған өкпе эмболиясы" деп атады. Бірақ бұл түрмедегі әскерилерді осы "бағыну үшін соққылар" қолданудан тоқтатып алмады, және тағы бір ауған, Дилваар, 2002 жылдың 10 желтоқсанында, төрт күннен кейін, шамамен осыған ұқсас жағдайда қайтыс болды. Дилваардың мәйітханасының дәрігері Элизабет Роуз, аяқтары автобус басып кеткен адамда да осындай зақымдануды көргенін айтты.

Қылмыстық іс жүргізу

2005 жылға қарай, кем дегенде 15 американдық әскері Баграмдағы тұтқындарды зорлық-зомбылыққа салу фактісі бойынша әскери тергеушілер тарапынан қудалануға ұсынылды. Кем дегенде бес әскерге Хабибуллаға қатысты қылмыс жасады деген айып тағылды. Капитан Кристофер Бейрингке қызметтік міндетін орындамағаны және жалған мәлімдеме жасағаны үшін айып тағылды; айыптар түсірілді, бірақ ол сөгіс алды. Сержант Кристофер Грейторекс зорлық-зомбылық, қатыгездік және жалған мәлімдеме жасады деген айыппен сотталды; ол 2005 жылдың 7 қыркүйегінде ақталды. Сержант Дарин Броуди зорлық-зомбылық жасады деген айыппен сотталды және 2005 жылдың 9 қыркүйегінде ақталды. Маман Брайан Каммак шабуыл жасау және жалған мәлімдеме жасау айыптарын мойындады; ол үш айға түрмеге жабылды, айыппұл салынды, әскери шені төмендетіліп, жаман мінез-құлық көрсеткені үшін әскерден босатылды. Құрметті сержант Вилли Брэнд басқа да айыптар бойынша кінәлі деп танылды, бірақ Хабибуллаға қатысты айыптардан ақталды.