Бухарест қалалық көлік жүйесі

Кіріспе

Бұхарест Румыниядағы ең ірі көлік желісіне және Еуропадағы ең ірі желілердің біріне ие. Бухарест көлік желісі метро желісінен және жер үсті көлігі желісінен құралған. Бірнеше байланыс нүктелері болғанымен, екі жүйе бір-бірінен тәуелсіз жұмыс істейді және әртүрлі ұйымдар басқарады (метроны Metrorex, ал жер үсті көлік желісін Societatea de Transport București басқарады). Екі компания 2021 жылға дейін жеке билет жүйелерін пайдаланды, содан кейін ескі билеттермен бірге жаңа смарт-карта енгізілді, ол STB және метрода саяхаттауға мүмкіндік береді.

Бухарест метрополитені

Бухарестте Metrorex компаниясы басқаратын, бес желіден (M1, M2, M3, M4 және M5) тұратын кең ауқымды метро жүйесі бар. Желінің жалпы ұзындығы шамамен және 64 стансасы бар, аялдамалар арасындағы орташа қашықтық шамалы. Бұл қалада жылдам араланудың ең қолайлы тәсілдерінің бірі.

Жер үсті көлігі

Бухаресттегі құрлық көлігі Societatea de Transport București (STB) компаниясымен басқарылады және автобустар, троллейбустар, трамвайлар мен жеңіл рельстік көліктерден тұратын кең желіні қамтиды. STB желісі Еуропадағы ең тығыз желілердің бірі және континенттегі төртінші үлкен желі болып табылады, ол 85 автобус бағыты, 23 трамвай бағыты, 2 жеңіл рельстік бағыты және 15 троллейбус бағыты арқылы күніне шамамен 1,7 миллион жолаушыны тасымалдайды. Алайда, кейде ол қатты қанағаттанбайды. STB – Бухарест қаласында жылжудың тиімді және жиі қолданылатын тәсілі. Метро сияқты, жүйе де жаңару кезеңінен өтуде. Жаңа мүмкіндіктердің бірі – трамвай/троллейбус инфрақұрылымын жаңарту және ескі құрамды ауыстыру.

Флот

2022 жылы ШТБ-да 3 депо мен 1 аралас трамвай-троллейбус депосында барлығы 265 троллейбус болды. Олардың басым бөлігі Astra Ikarus 415T (163 троллейбус) моделінен тұрды. 2022 жылы жұмыс күндері троллейбус паркінің пайдалану коэффициенті 67,66% құрады. 2024 жылы ШТБ 100 Solaris Trollino троллейбусын қабылдай бастады.

Флот

2018 жылы STB-де 486 трамвай болды, олардың көп бөлігі V3A M типіндегі (323 трамвай) еді. Трамвай паркі 7 трамвай депосы мен 1 аралас трамвай-троллейбус депосына бөлінген. 2018 жылы жұмыс күндері трамвай паркінің пайдалану деңгейі 55,6% құрады.

Билеттер

STB басқаратын құрлық көлігі Metrorex басқаратын метро желісінен өзге билет жүйесін пайдаланады, Metrorex – жеке ұйым. Билеттер мен бағаларын олардың веб-сайтынан табуға болады, ол ағылшын тілінде де қолжетімді. http://www.stbsa.ro/

Олар абонементтік билеттерді, қайта зарядталатын карталарды, сондай-ақ бір реттік қолданылатын карталарды қамтиды. Барлық құрлық желілерінде 90 минутқа жарамды қарапайым қалалық билет 3 RON тұрады және оны көлік құралдарындағы билет автоматтарынан STB транзиттік картасын немесе жақындату арқылы төлем жасауға болатын банк картасын қолдану арқылы белсендіруге болады. Билеттерді 7458 нөміріне "C" деген мәтінді жіберіп SMS арқылы сатып алуға болады, бұл жағдайда 0,65 евро + ҚҚС есептеледі. Сондай-ақ, кез келген дүкеннен 24 сағаттық билетті 8 RON-ға немесе сол нөмірге "AB" мәтінін жіберіп сатып алуға болады, бұл сізге 1,5 евро + ҚҚС тұрады. Бұл SMS арқылы төлем жасау әдісі InfoTB қосымшасы арқылы да қолжетімді. Қосымша қаладағы барлық көлік түрлерін пайдалана отырып маршруттарды жоспарлауға және көлік құралдарының GPS орналасқан жерін көрсетуге мүмкіндік береді. Көлік құралдарының шамамен 85%-ы GPS орналасу жүйесімен жабдықталған. Жеке қосымша 24Pay арқылы несие картасын пайдаланып жол ақысын төлеуге болады. Веб-сайтта онлайн жеке кабинетті құруға болады, ол клиенттерге STB карталарына қаражат қосуға мүмкіндік береді. BCR (Румыния коммерциялық банкі) банкоматтары клиенттерге физикалық карталарын ақшамен толтыруға мүмкіндік береді. Metrorex және STB біріктірілген билеттер мен абонементтік билеттерге ие, ақпарат олардың веб-сайттарында, сондай-ақ Бухарест метросының бетінде қолжетімді. Біріктірілген жол ақысы 5 RON тұрады және оны құрлық желілерінде де, метрода да бір уақытта пайдалануға болады, мерзімі 120 минут. Бухарест метросы кіру әрбір ретіне тұрақты тариф жүйесін қолданады, әр кіру 3 RON тұрады, қандай станцияға, өткен уақытқа немесе аймаққа қарамастан, желіні ауыстыру қосымша төлемді қажет етпейді және тегін, жалғыз ерекшелік – Gara De Nord, ондағы екі станция бөлек, сондықтан сіз жүйеден шығып, екінші станцияда желіні ауыстыру үшін қайта төлеуіңіз керек, бірақ M1 желісінен M4 желісіне Basarb станциясында тегін ауысуға болады. Жолаушылар 1, 2 немесе 10 сапарлық билеттермен толтырылған қағаз билеттерді сатып ала алады немесе жақындату арқылы төлем жасауға болатын банк карталарын қолдана алады, бұл жағдайда 3 RON есептеледі. Қайта зарядталатын жақындату арқылы төлем жасауға болатын метро карталарын бір күнге, аптаға, айға немесе жылға арналған билеттермен толтыруға болады. Ең көп қолданылатын билет – 80 RON бағамен 1 айлық билет.

They include subscriptions, rechargeable cards as well as single use cards. A simple metropolitan ticket valid on all ground lines for 90 minutes costs 3 RON and can be activated by tapping either a STB transit card or a contactless bank card on the ticket machines present inside all vehicles. Tickets can also be bought through SMS by sending a message to 7458, with the message "C", you will be charged 0.65 EUR + VAT. You can also purchase a 24 hour pass for 8 RON at any kiosk or by sending the message "AB" to the same number, costing you 1.5 EUR + VAT. This method of SMS based payment is also available through the app, InfoTB. The app can also plan routes using all types of transportation in the city, and show the GPS location of vehicles. Approximately 85% of vehicles are equipped with a GPS positioning system. A separate app, 24Pay, can be used to pay for fares using a credit card. An online account can also be created on the website, that allows clients to add credit to their STB cards. BCR (Romanian Commercial Bank) ATMs also allow clients to recharge their physical cards with money. Metrorex and STB have integrated tickets and passes, information which is available on their websites, but also on the Bucharest Metro page. An integrated fare costs 5 RON and can be used simultaneously on both ground lines and the subway, with a time limit of 120 minutes. The Bucharest Subway uses a per entry constant fare system, every entry costing 3 RON, regardless of stations travelled, time spent or zones used, changing lines doesn't require additional pay and is free, the only exception is Gara De Nord, where the 2 corresponding stations are separate and thus you are required to exit the system and pay again at the other station to transfer lines, tho free transfers from the M1 to the M4 can be done at the neighbouring Basarb station. Passengers can purchase paper tickets loaded with 1, 2 or 10 fares or simply tap their contactless bank cards at the turnstiles, which will charge them 3 RON. Rechargeable contactless subway cards can also be issued and loaded with passes available for either a day, a week, a month or a year. The most commonly used pass is the 1 month pass priced at 80 RON.

Жеке көліктер

2008 жылдың соңында Бухарестте 1,24 миллион көлік болды, оның ішінде 985 000 жеке автомобиль. 2007 жылы көліктер саны 150 мыңға кем болды, демек бір жыл ішінде көліктер саны 13,76%-ға артты. Автомобильдердің көп болуы және өте жоғары халық тығыздығы (мысалы, Токиодан 50%-ға жоғары және Римнен 4 есе көп) Бухарестте паркинг мәселесін тудырады.

CFR пойыздары

2011 жылы Бухарестте 99 км теміржол желісі болды, оның 79-ы электрленген. Бухарест қаласының ішінде және айналасында бірнеше теміржол станциялары бар, олардың ең бастысы – Gara de Nord, мұнан барлық бағытқа пойыздар кетеді. Басқа маңызды станциялар: Банеаса, Обор және Басараб. Gara de Nord салыстырмалы түрде жаңа станция. Ол 1872 жылы ашылды және бірнеше рет жаңартылып, күрделі жөндеуден өтті. Мұнан Румынияның барлық қалаларына және Еуропаның басқа қалаларына пойыздар жүреді. Қалған станциялар күніне шамамен бес пойыз қабылдайды және CFR оларды маңызды станциялар деп санамайды. Бұрын Бухарестте қаланың барлық айманына тараған, заводтарды айналасындағы елді мекендермен байланыстырған кең өнеркәсіптік теміржол желісі болған. Бірақ қазір олардың көп бөлігі жойылды, ал қалғандары тозып кеткен. Сондықтан, 2019 жылға дейін Бухарестте RER/S Bahn сияқты қала маңындағы жолаушылар тасымалы желісі болған жоқ, сол кезде CFR қала мен Буфтеа арасында қалалық пойыздарды іске қосты. Мұндай жүйені енгізуге бұрын да әрекеттер жасалған, бірақ әзірге көп нәтижеге қол жеткізілген жоқ. Шындығында, CFR Бухаресттен көршілес қалаларға пойыздарды иелендіреді, бірақ ұзақ сапар уақыты мен нашар вагондардың салдарынан көптеген адамдар қалаға жеке көлікпен барады.

Жол желісі

Қаланың қалалық жол желісі жоғары өткізу қабілетіне ие бульварлар (6-10 қатарлы) негізінде құрылған, олар әдетте қала орталығынан шетке қарай сәулелене шашырайды және географиялық бағыттар бойынша (негізінен солтүстік-оңтүстік, шығыс-батыс және солтүстік-батыс-оңтүстік-шығыс) орналасқан. Басты және ең тығыз бульварлар – Calea Victoriei, Bulevardul Unirii және Șoseaua Mihai Bravu, бұл Бухаресттегі ең ұзын бульвар және ескі ауданның солтүстік-шығыс бөлігін айналатын жартылай шеңбер құрайды. Қаланың ішкі (Михай Браву оның бір бөлігі) және сыртқы екі айналма жолы бар, олар негізінен қала орталығына кіргізілмейтін жүк көліктері мен қала орталығын айналып өтетін жеке көліктер үшін пайдаланылады. Үшінші айналма жол (A0) құрылысы, қала маңында транзиттік және жүк тасымалын қамтамасыз етуге бағытталған, 2020 жылы бірнеше учаскеде басталды. Басты жолдардан өзге, қалада басты бульварларды байланыстыратын көптеген қосалқы жолдар да бар. Тарихи қала орталығында, әсіресе Липскани ауданында, көптеген көшелер таспен төселген және жаяу өту аймағы ретінде белгіленген. Соңғы жылдары жеке көліктердің санының артуына байланысты қалалық жолдар әдетте сағаттарда тығырылады. Күн сайын қала шегінде миллионнан астам көлік қозғалады. Бұл Бухаресттегі көптеген жолдарда, әсіресе қазіргі уақытта бірдей деңгейде пайдаланылатын қосалқы жолдарда асфальт жабынының тозуына әкелді, бұл Бухаресттің маңызды инфрақұрылымдық мәселесінің бірі болып саналады. Осы мәселе Taxi тобының "Cratere ca n București, nici pe luna nu gaseşti!" ("Бухаресттегідей кратерлерді тіпті айда да таба алмайсыз!") әніне шабыттандырды. Дегенмен, соңғы жылдары қала әкімдігі жол инфрақұрылымын жақсартуға, негізінен жолдарды қайта жабу және кеңейту, сондай-ақ жаяу жолдарды жөндеу жұмыстарын жүргізуге күш салып келеді. Дұрыс емес қала құрылысы көлік және тұрақ мәселелерінің күшеюіне әкелуі мүмкін, себебі жаңа тұрғын үйлер салынуда, үйлер мен пәтерлер кішкентай жолдарға тығылып салынуда, бұл қаланың "қалашықтарында" жиі кездесетін мәселе. Бухарест – Румынияның ұлттық жол желісінің маңызды торабы, ол қаланы елдің барлық ірі қалаларымен, сондай-ақ Венгрия, Болгария және Украина сияқты көрші елдермен байланыстырады. Бұдан өзге, қала A1 тас жолының бастапқы нүктесі болып табылады, ол Питештиге, A2 – елдің порттарымен және Қара теңіз жағажайындағы курорттармен, ал A3 – Плоештиге дейін жалғасады.

The city's municipal road network is centred on a series of high capacity boulevards (6 to 10 lanes), which generally radiate out from the city centre to the outskirts and are arranged in geographical axes (principally north–south, east–west and northwest–southeast). The principal and thus most congested boulevards are Calea Victoriei, Bulevardul Unirii and Șoseaua Mihai Bravu, which is the longest in Bucharest and forms a sort of semicircle around the northeastern part of the old district. The city also has two ring roads, one internal (Mihai Bravu is part of it) and one external, which are mainly used for cars that bypass the city as well as trucks, which aren't allowed in the city centre, Works on a third ring road (the A0), which would be mainly used for transit and freight traffic around the city, began in 2020 on some segments. Aside from the main roads, the city also has a number of secondary roads, which connect the main boulevards. In the historical city centre, particularly the Lipscani area, many streets are cobbled and are classified as pedestrian zones. The city's roads are usually very crowded during rush hours, due to an increase in car ownership in recent years. Every day, there are more than one million vehicles travelling within the city limits. This has resulted in wearing of the upper layer of tarmac on many of roads in Bucharest, particularly secondary roads which are now used in an equal amount, this being identified as one of Bucharest's main infrastructural problems. The pothole problem is notorious enough to have inspired a song by the band Taxi with a chorus "Cratere ca n București, nici pe luna nu gaseşti!" ("Craters like in Bucharest you won't even find on the moon"). However, in recent years, there has been a comprehensive effort on behalf of the City Hall to boost improvement of road infrastructure, mainly by resurfacing and widening roads, and repairing footpaths. Faulty urban planning will likely lead to an increase in traffic and parking problems, since new housing areas are built with houses and apartment buildings literally squeezed into existing small grid roads, a problem commonly identified in the "suburbs" of the city. Bucharest is one of the principal junctions of Romania's national road network, which links the city to all of Romania's major cities as well as to neighbouring countries such as Hungary, Bulgaria and Ukraine. Furthermore, the city is the starting point of the A1 motorway, towards Pitești, the A2, linking the capital with the country's ports and seaside resorts on the Black Sea and the A3, towards Ploiești.

Су көлігі

Бухарест өзен жағасында орналасқан болғанымен, ешқашан порт қаласы ретінде жұмыс істеген емес. Румыниядағы негізгі порттар рөлін Констанца және Брайла сияқты басқа қалалар атқарады. Дегенмен, 73 шақырымдық Дунай-Бухарест каналының құрылысы 1990 жылға дейін жүргізілді, ал 2015 жылға қарай тоқтатылды. Аяқталғаннан кейін, бұл канал Бухарестті Дунай өзенімен, ал Дунай-Қара теңіз каналы арқылы Қара теңізбен байланыстырады. Бұл көлік дәлізі қаланың көлік инфрақұрылымының маңызды бөлігі болып есептеледі және теңіз трафигін айтарлықтай арттыруы күтілуде.