Кіріспе

Перт қаласына жақын арал, Батыс Австралия. Бақ аралы (Noongar: Meandup немесе Meeandip) – Батыс Австралия жағалауында орналасқан, жасанды жол мен көпір арқылы құрлықпен байланысқан, шамамен ұзындығы және ені бар тар арал. Ротнест аралы мен Карнак аралы сияқты, бұл арал да теңіз деңгейі төмендеген кезде жиналған құмның жұқа қабатымен жабылған әк тасты шығады. Нұңгар халқы арман уақытында осы аралдарға жаяу өтіп кеткендерін айтады. Соңғы мұз дәуірінің соңында теңіз деңгейі көтеріліп, арал құрлықтан оқшауланды. Содан бері жеті мың жыл бойы арал салыстырмалы түрде жеке өмір сүріп келеді. Австралия Корольдік Теңіз күштерінің ең ірі флот базасы, Fleet Base West, сондай-ақ HMAS Stirling деп те аталады, Гарден аралының оңтүстік-шығыс бөлігінде, Каренинг шығанағының жағалауында, Кокберн шығанағына қарап орналасқан. 2016 жылғы халық санауы бойынша Бақ аралы базасында 720 адам тұрды. Гарден аралының барлық аумағы табиғи құндылықтары үшін Ұлттық мұралар тізіміне енгізілген. Бақ аралы таммар валлабилерінің мекені болып табылады.

Тарих

1658 жылы голланд карталарында арал белгіленгенімен, аты жазылмаған. Бірақ сол жылы аймақта үш голланд кемесі болды: капитан С. Волкертзон басқаратын «Ваекенде Бой», капитан Ж. Пиребум басқаратын «Эльбург» және капитан А. Джонке басқаратын «Эмелоорт». Дегенмен, бұл жер 1697 жылы Виллем де Вламинг аймаққа келгеннен кейін жарияланған Оңтүстік карталарында көрсетілген. Жак Феликс Эммануэль, Барон Хамелен 1801-1803 жылдары келген үш француз кемесінің бірі – «Натуралист» кемесінің капитаны болды. Ол аралды Париждегі теңіз картографы Жан Николас Буаше есімімен «Иль Буаше» деп атады. 1827 жылы капитан Джеймс Стирлинг «бақша жасап, бір сиыр, екі қой және үш ешкіні суы мол, жақсы жайылымға жіберді». Көпшілік Стирлингтің «Бақша аралы» деген атты таңдауына себеп – ол жерде бақ отырғызғаны болды деп есептейді, бірақ Статам Дрю (2003) ол жерде ештеңе отырғызылмай тұрып-ақ бұл атты қолданғанын айтады. Оның пікірінше, арал Кокберн шығанағына қампана беруі Портсмут маңындағы суларды «Бақша аралы» деп жергілікті тұрғындар атаған Уайт аралын еске түсіргендіктен осылай аталған. Стирлинг 1829 жылы осы аймаққа қайта оралып, Бақша аралын өзіне берілген жердің бір бөлігі деп жариялады. Алғашқы қоныста 450 адам тұрды. Сұлфур шығанағы мен Карининг шығанағы 1897 жылға дейін кемелердің тоқтау және жүк түсіру үшін маңызды жерлері болды, содан кейін Фримантельдің ішкі порты аяқталды. 1907 жылы Peet & Co (қазіргі Peet Limited) Карининг шығанағындағы сегіз учаскені үшке бөлді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол демалыс орнына айналып, шығанақта ағаш коттедждер салынды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бақша аралында қару батареялары орналастырылды. Бұл Фримантель портының жағалау қорғаныс жүйесінің бір бөлігі болды. «Челленджер» батареясы 1942 жылы Бақша аралында салынған алғашқы қару батареясы еді. Garden Island, Cockburn Sound және Challenger Passage-ті қорғау үшін Панама тауына орнатылған екі 155 мм-лік Canon de пулеметі АҚШ-тан жеткізілді. Батарея 1943 жылдың басында орнатылып, сәуір айында қолданысқа кірді. Осы аралықта аралда 1943 жылдың қазан айында толыққандай қолданысқа кірген тұрақты батареялар салынды. 1944 жылдың желтоқсан айында батарея қайтадан тоқтатылды. Бақша аралындағы ең ірі батарея – Скривен батареясы, ол Ротнест аралындағы Оливер Хилл батареясына ұқсас 9,2 дюймдік MkX пулеметтерімен жабдықталған. 1943 жылы снаряд қоймалары, журналдар, сорғы камерасы және электр станциясы, жоспарлау бөлмесі мен командалық пункт, батареяны бақылау бекеттері бар туннельдер мен бөлмелер кешенін салу басталды. Алайда, батарея толықтай дайын болғаннан кейін шабуыл қаупі азайды. Ресурстар басқа жерге жұмсалды, ал батарея мен оның қарулары резервке қойылды. Батарея 1963 жылы тоқтатылып, қару-жарақтары жойылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Карининг шығанағындағы лагерь құпия барлау бөлімінің (SRD), сондай-ақ «Z арнайы бөлімі» деп белгілі болған негізгі оқу базасына айналды. Лагерь ресми түрде Арнайы қайық бөлімі деп аталды және ол фолбоатты бүктеу каяктарын, сондай-ақ «Моторлы су асты қайығы» («Ұйықтаған сұлу»), «Велман» және «Велфрейтер» су асты кемелері сияқты құпия британдық жәндік су асты кемелерін пайдалану бойынша оперативтерді оқытуға арналды. Карининг шығанағындағы лагерьтен шыққан СРД тобы жапондық оккупацияланған аумаққа жасырын тапсырмалармен жіберілді. Соғыстан кейін Бақша аралы қайтадан демалыс орнына айналып, RAN резервтік флотының орны болды.

Әскери-теңіз базасы

1966 жылы аралда әскери-теңіз күштерін қолдау орталығын құру мүмкіндігі зерттелді, және 1969 жылы бұл жоба Федералдық үкімет тарапынан мақұлданды. Гарден-Айленд көпіршесінің құрылысы 1971 жылы басталды және 1973 жылы аяқталды. Объектінің құрылысы 1978 жылы бітіп, HMAS Stirling сол жылы Австралия Корольдік Әскери-теңіз флотының бөлімшесі ретінде ресми түрде қолданысқа берілді. Стирлинг, сондай-ақ "Батыс Флотының базасы" деп те аталады, Екі мұхит саясаты шеңберінде Австралияның батыс жағалауындағы негізгі әскери-теңіз базасы ретінде дамыды. 2008 жылғы мәліметтер бойынша, Стирлингте бес фрегат және Австралия Суасты Кемелер Қызметінің барлық суасты кемелері орналасқан, оның бас штабы осы базада орналасқан. Сондай-ақ, Стирлингте Миналық-ұңғымалық топ та дислокацияланған. Объекті құрылысын аяқтағаннан бері аралға кіру тек күндізгі уақытта ғана рұқсат етіледі. Дегенмен, 2010 жылдың маусым айынан бастап, әскерилер демеу бермесе, жалпы жұртшылыққа көпірше арқылы кіруге рұқсат жоқ. Теңіз арқылы кіру жеке қайықтармен және күндізгі сағаттар шегінде ғана мүмкін. Әскери-теңіз күштері жаңадан әкелінген жануарларды жою бойынша бірнеше сәтті жобаларды жүзеге асырды; аралдағы барлық тума жануарлар қорғалады.