Кіріспе

Батыс Австралиядағы аралдар тобы Монтебелло аралдары, сондай-ақ Монте Белло аралдары деп те аталады, бұл 174 шағын аралдан тұратын архипелаг (олардың шамамен 92-сінің атауы бар), Барроу аралының солтүстігінде және Солтүстік-Батыс Австралияның Пилбара жағалауынан орналасқан. Аралдар Батыс Австралияның Қоршаған орта және табиғатты қорғау департаменті басқаратын теңіз табиғат қорғау аймағын құрайды. Аралдар 1952 және 1956 жылдары үш британдық атмосфералық ядролық қару сынағының өткізілген орны болды.

Сипаттама

Архипелагтың аралдарының жалпы жер көлемі шамамен 64,5 шаршы километрді құрайды. Ең үлкен аралдар, Эрмит және Тримуйль, тиісінше 74,5 және шаршы километр аумақты алып жатыр. Олар әк тас және құмнан тұрады. Тасты бөліктері Triodia hummock шалғынды жайылымдарымен және сирек бұталармен ерекшеленеді, ал құмды аймақтарда шөптер, саздар және негізінен Акациядан тұратын бұталар өседі. Архипелагтың, әсіресе Эрмит аралының, қорғалған шығанақтары мен арналарында мангр өсімдіктері кездеседі. Климаты ыстық және құрғақ, жылдық орташа жауын-шашын мөлшері шамамен 320 мм.

Құстар

Аралдар BirdLife International ұйымымен маңызды құс аймағы (IBA) ретінде анықталды, себебі олар әлемдік әулие және розалы терндер мен саздықты сойқалар популяциясының 1%-дан астамын қамтиды. Үлкен қыртысты терндер онда мерзімімен, кейде көптеп көбейеді. Аралдарда көбейтін басқа құстар: оспрейлер, аққұйрықты теңіз бүркіттері, жолақты сойқалар, Каспий терндері және тоқалдар. Аралдар 12–15 жұп жағажай тас құрттарының көбеюіне жағдай жасайды. Сары-ақ көзді құстар тіркелген. 1622 жылы ағылшын Шығыс Индия компаниясына тиесілі «Трайалл» кемесі Монтебелло аралдарының солтүстік-батысындағы, картада белгіленбеген су астындағы «Трайалл» тауларында құлап кетті. Кеменің факторы Томас Брайт және тағы 35 адам Монтебелло аралдарына қайықпен жетіп, жағалауда жеті күн өткізді, содан кейін қайықпен Жавадағы Бантамға аттанды. Бұл Австралия суларындағы алғашқы кеме апаты және еуропалықтардың Австралиядағы алғашқы ұзақ тұрақтауы болды. 1801 жылы француз теңіз экспедициясын басқарған Николя Боден, аралдар тобын 1800 жылғы Монтебелло шайқасының құрметіне, адмирал Жан Марте Адриан Л’Эрмиттің есімімен Гермит аралы, ал француз генералы Людовик II де ла Тремуйльдің есімімен Тримуйль аралы деп атады. Аралдар 19 ғасырдың соңынан бастап Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін бағалы перленең балық аулауға байланысты экономикалық маңызға ие болды.

Ұлыбритания ядролық қару сынақтары

Монтебелло аралдарында британдық әскер үш рет атмосфералық ядролық қару сынағын өткізген: 1952 жылы бір рет, ал 1956 жылы екі рет. Тримуйль аралындағы Main Bay-де тоқтатылған HMS Plym, 3 қазан 1952 жылы Ұлыбританияның алғашқы атом қаруын сынаған "Hurricane" операциясының орын алған жері болды. Кейінгі британдық сынақтар Австралия материгіндегі нысандарда жүргізілгенімен, 1956 жылы Тримуйль және Альфа аралдарында екі құрлыққа орнатылған мұнарада сынақтар өткізілді. Екіншісі, "Mosaic G2" кодосымен белгіленген, Австралиядағы ең ірі ядролық жарылыс болды, оның ресми қуаты 60 килотоннаны құрады. "Mosaic G2" кейіннен "өте лас жарылыс" деп сипатталды, оның радиоактивтік жауын-шашыны Австралия материгінің кең аумақтарын, Квинсленд штатындағы Маунт-Иза, Джулия-Крик, Лонгрич және Рокхэмптон қалаларына дейін ластады.