Кіріспе

Батыс Австралия жағалауындағы арал.

Роттнест аралы, көбінесе «Ротто» деп аталады, Батыс Австралияның жағалауындағы арал, Фримантльдің батысында орналасқан. Аэолианит әктасынан құралған, құмды және төменгі жатқан арал Роттнест – мемлекеттік жерлерге берілген ең жоғары деңгейдегі қорғау – А класты қорық. Гарден аралымен бірге Роттнест аралы плейстоцендік құм төбелерінің қалдығы болып табылады. Аралдан кем дегенде 30 000 жылға дейін сонатын адам жасаған заттар табылды, бірақ Нунгар халқының аралға келуі мен онда тұруы материктен бөлінгеннен кейін тоқтаған сияқты. Аралды алғаш 1696 жылы Виллем де Вламинг сипаттап, квоккалардың көптігіне байланысты 't Eylandt 't Rottenest («Шұран ұясы аралы») деп атады. 1829 жылы Суан өзені колониясы (қазіргі Перт) құрылғаннан кейін, аралды британдық қоныс аударушылар ауыл шаруашылығына пайдаланды және Томсон шығанағында тұрақты елді мекен құрылды. 1838 жылдан 1931 жылға дейін Роттнест аралы 3600-ден астам абориген халқы үшін түрме және мәжбүрлі еңбек лагері ретінде де пайдаланылды, олар аралдағы өте қиын жағдайларға тап болды. Аралдың тарихи мақсатына әскери нысан және жау шетелдіктерін ұстау лагерьлері де кірді. Аралдағы көптеген ғимараттар отаршылдық кезеңнен бастау алады, көбінесе жергілікті әктастан салынған және қазіргі таңда демалыс орындары ретінде пайдаланылады. Роттнест – жергілікті басқаруы жоқ, тіркелмеген аумақ, ол Батыс Австралия үкіметінің тікелей басқаруында. Оны штаттың Роттнест аралы басқармасы басқарады, ол 2017 жылдың 1 шілдесінде жаңадан құрылған Биологиялық әртүрлілік, табиғатты қорғау және туризм департаментінің құрамына кірді. Роттнест квоккалардың көптігімен танымал, сонымен қатар Австралия теңіз арыстандары мен оңтүстік теңіз түлкілері, әртүрлі құстар және үш жергілікті ағаш түрі, атап айтқанда Роттнест аралы қарағайы мекендейді. Арал – танымал демалыс және туристік орын, Перттен, штаттың астанасы мен ең ірі қаласынан күнделікті паром қатынасы бар. Аралда шамамен 300 тұрғын тұрады, ал жыл сайын шамамен 780 000 келуші келеді.

Еуропаға дейінгі тарих

Қазіргі Ротнест аралындағы жерді Нунгар халқы мекендеген, бірақ теңіз деңгейінің көтерілуі оны Батыс Австралияның құрлық бөлігінен шамамен 7000 жыл бұрын айырды. Арал Нунгар халықтарының әңгімелерінде Ваджемуп деп аталады. Аралда табылған аборигендерге тиесілі заттар 6500 жылдан 30 мың жылға дейін сонау сағаларға дейін екені анықталды. Дегенмен, басқа да мәліметтер адамдардың 50 000 жыл бұрын, тіпті мүмкін 70 000 жыл бұрын да осы жерді мекендегенін көрсетеді. Уаджук Нунгар халқы аралдың құрлықтан айырылғаннан кейін де оны мекендеуін немесе аралап тұруын жалғастырғанына ешқандай дәлел жоқ. 1600 жылдардағы еуропалықтардың зерттеу кезінде аралдың мыңдаған жылдар бойы адамсыз болғаны болжамдалады.

Еуропалық барлау және қоныстану

Арал 1619 жылдан бастап түрлі голланд, француз және ағылшын теңіз экспедицияларымен, соның ішінде шамамен 1619 жылдың 28 шілдесінде Фредерик де Хоутманмен байқалып, зерттелді. Ротнест аралына алғаш рет қонған еуропалықтар – голланд экспедициясынан 14 теңізші болды, олардың ішінде Ваэкенде Бойдан келген Абрахам Лиман ван Сантвиц те бар. Олар 1658 жылдың 19 наурызында Батерст мүйісіне жақын жерге қонды, ал кемелері сол маңда жөндеуге тоқтаған еді. Ваэкенде Бой (Самуэль Волкерсеннің басқаруымен)

Туризм және нысандар

Арал 1900 жылдардан бастап, Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі қысқа мерзімді әскери қолданыстан басқа, көбінесе демалыс үшін пайдаланылды. Қазіргі таңда жыл сайын 450 000-нан 500 000-ға дейін келушілер келеді, олардың шамамен 330 000-ы паром немесе әуе таксиімен жетіп келеді. Барлық келушілердің 70%-ы күндізгі сапармен келеді. Келушілердің көп бөлігі жазда келеді, ал барлық келушілердің шамамен 20%-ы қаңтар айында келеді. Аралға тек шұғыл және қызметтік көліктер ғана кіре алады, бірақ автобус та бар. Көптеген келушілер велосипед таңдайды, олардың көпшілігі өздерімен велосипед әкеледі немесе аралдағы жалдау орындарынан жалдайды. Басты елді мекен Томсон шығанағында орналасқан, ол материкке қарап тұрған, қорғалған солтүстік-шығыс шығанағы. Басқа елді мекендер аралдың солтүстік жағындағы Джорди шығанағы мен Лонгрич шығанағында орналасқан. Бұл барлық шығанақтар қорғалған және қайықпен жүзуге, жүзуге өте қолайлы. Аралдың айналасындағы көптеген шығанақтарда қайық тіреуіштері бар, оларды «Роттнест аралы» басқармасынан жалға алуға болады. Аралда бір мезгілде 5500-ға дейін келушіні қабылдауға болады, ал күндізгі келушілердің саны 20000-ға жетеді. «Роттнест аралы» басқармасының тұру орындарына 4, 6 немесе 8 адамға арналған 291 вилла, пәтер және коттедждер кіреді, олар өздігінен тамақтануға арналған. Мұндай тұру орындарының жағдайы қарапайым. Жаз айларында тұру орындарына сұраныс өте жоғары. Бұрын лотерея өткізілгенімен, қазір қонақтар 18 айға дейін алдын ала брондауға болады. Басқа тұру орындары: Кингстаун казармасындағы топтық жатақхана. Бұрын «Куокка Армс» деп аталған, ал одан бұрын губернатордың резиденциясы болған «Роттнест» қонақ үйі. «Роттнест» лоджы. Каролина Томсонның коттедждері кемпингке балама болып табылады және отбасылар үшін ыңғайлы, 6 адамға дейін сыйып, өздігінен тамақ дайындау және кір жуу мүмкіндіктері бар. Көптеген келушілер Фримантл, Перт және Хилларис қалаларынан келетін паромдармен келеді. Бұл бағыттарды «Rottnest Express», «Rottnest Fast Ferries» және соңғы кезде «SeaLink» компаниялары жүзеге асырады. Жеңіл ұшақтар үшін «Роттнест аралы» әуежайы басты елді мекенге жақын орналасқан. Бұрын арал қараша айында емтихандары аяқталған 12-ші сынып оқушылары үшін танымал болған, олар «Сынып бітірушілер аптасы» немесе жай ғана «Бітірушілер» деп аталатын мерекелік шараға қатысқан. Осы кезеңде аралдағы «RIA» жатақханасы бітірушілерге брондалған. Тұру орынын брондау үшін оқушы екенін растайтын құжат және орта мектепті бітіргенін куәландыратын құжат қажет болды. Осы кезеңде келушілер санының азаюына байланысты «Роттнестте» бітірушілер аптасы тоқтатылды. Томсон шығанағының жағалау айманындағы тамақтану орындарына «Dôme» кофеханасы, «Thomsons» мейрамханасы, «Quokka Joes», «Rottnest Lodge» және «Rottnest» қонақ үйі кіреді. Аралда Австралияның Жоғарғы сотының маңызды ісі – «Nagle v Rottnest Island Authority» қарастырылды. Бұл іс Роттнест аралындағы жартастан суға секірген және төрт мүшесі паралич болған адамнан кейін туындады. Арал басқармасы бұл жерді жүзуге қолайлы деп жариялаған және ескерту белгісі қоймағандықтан, ол жарақатқа кінәлі деп танылды.

Іс-шаралар

Ротнест аралында суға түсу өте танымал. Оның әртүрлі әк тасты рифтері мен көптеген балықтары оны қызықты суға түсу орнына айналдырады. Әсіресе, омар және батыс тау-кен омары аулау жаз айларында танымал. Маусым әр жылдың 15 қарашасында ашылады және 30 маусымға дейін жалғасады. Омарларды арнайы тұзақтармен немесе «қазандармен» ұстауға болады, сондай-ақ суға түскен кезде қолмен немесе омардың «ілмегін» пайдалану арқылы ұстауға болады. Ілмек – ұзын таяққа бекітілген серіппелі болат кабель. Омарды ұстау үшін қабығын тесуі мүмкін кез келген құралды пайдалану заңсыз. Күнделікті лицензия бойынша шектеу 6 дана, ал қайық бойынша – 12 данаға дейін. Жергілікті деликатестар – батыс тау-кен омарлары (Panulirus cygnus) және теңіз жаңғалары (Ylistrum balloti) ашық маусымда Rottnest Cruises компаниясының «Luxe Island Seafood Cruise» кемесінде таза ұсталып, пісіріледі. Паркер Пойнттағы сноркелинг жолында Ротнестті қоршаған теңіз ортасы туралы ақпарат беретін су астындағы түсіндіру тақталары орналасқан. Арал Батыс Австралия жағалауының маржан өсетін ең оңтүстік нүктесі болып табылады. Ротнест аралындағы кемелердің құлау жолы 1980 жылы Батыс Австралия мұражайымен бірлесіп, Оңтүстік жарты шардағы алғашқы су астындағы түсіндіру жолы ретінде құрылды. Ротнест аралындағы кемелердің құлау орындарына, мәні бойынша қабырғасыз мұражайға, шыны түбі бар қайықпен немесе сноркелинг және суға түсу арқылы баруға болады. SS Macedon кемесінің орны Австралиядағы ең көп танымал құлау орындарының бірі. Аралда тарихи ғимараттар мен жағымды жағажайлар бар (барлығына көптеген велосипед жолдары арқылы жетуге болады; велосипед аралдағы басты көлік құралы болып табылады – жеке немесе жалға алынған көліктерге рұқсат жоқ).

Жыл сайынғы іс-шаралар

Ротнест арнасы жүзуі – Коттесло пляжынан Ротнест аралына дейінгі ұзақ қашықтыққа жүзу. Ол әр жылдың ақпан айында өткізіледі. Rottnest Marathon & Fun Run – Батыс Австралия марафон клубының жыл сайын қазан айының соңында ұйымдастыратын жыл сайынғы жүгіру шарасы. Жарыс қашықтықтары – және марафон қашықтығы. "Rottofest" – жыл сайын қыркүйек айында өткізілетін танымал комедия, кино және музыка фестивалі. Ливерс аптасы (қараша) – орта мектеп бітірушілерінің соңғы емтихандарын аяқтауын тойлау үшін Ротнестке сапар шегуі. Соңғы кезде Leavers танымалдылығының төмендеуіне байланысты енді өткізілмейді. "Rottnest арқылы жүзу" – желтоқсанның бірінші сенбісінде өткізілетін жыл сайынғы 1600 метрлік жүзу жарысы. Бұл шара алғаш рет 1977 жылы ұйымдастырылған. Жарысқа қатысушылар Томсон шығанағындағы Армиялық кемежайдың шығыс жағынан бастап, табиғи кемежайға жүзіп, содан кейін Армиялық кемежайға қайта оралады. Шараны Cottesloe Crabs Winter Swimming Club ұйымдастырады. "Доктор" – Армиялық кемежайдан Сорренто жағажайына дейінгі серфинг және ескек жарысы. Ол әр жылдың қаңтар айында өткізіледі. "Фремантлдан Ротнестке дейін Биг Сплэш" – Лейтон Бичтен Ротнестке дейінгі шеберлер жүзу жарысы.

Көлік

2017 жылы жаңа паром операторы SeaLink Rottnest Island аралға қызмет көрсетуді бастап, паром бағасын 30%-ға төмендетті. Басқа паром қызметтерін Перттен және Фримантлден Rottnest Express, ал Хилларис қайық портынан Rottnest Fast Ferries ұсынады. Паромдар Фримантлден шамамен 25 минут, Хиллариснен 45 минут, ал Перттен 90 минут саяхаттайды. Бұрын аралдағы автобус қызметтерін Rottnest Island Authority Island Explorer таңбасымен жүргізген. 2015 жылдың қараша айында Adams Coachlines барлық автобус қызметтерін жүргізуге 10 жылдық келісімшартқа қол қойды. Тікұшақ және жеңіл ұшақ рейстері де қолжетімді. Аралға жеке көліктерге рұқсат жоқ, сондықтан жеке көлік құралы ретінде велосипед немесе жаяу жүру ең көп таралған.

Қызметтер

Ротнест аралында тұрақты тұрғындар аз, аралда жұмыс істейтін көптеген адамдар материктен қатынауда. Ротнест материктен оқшауланған және жер бетінде тұщы су болмағандықтан, сумен, электр қуатымен қамтамасыз ету және қалдықтарды жою үнемі қиын және қымбатқа соғып келген. 1996 жылы Ротнест Батыс Австралияда алғашқы қоғамдық орындардағы қайта өңдеу бағдарламасын енгізді. 2000 жылы арал 3R (азайту, қайта пайдалану және қайта өңдеу) сыйлығын жеңіп алды. Күн сайын Фримантельден Spinifex баржасы жеткізілімдерді әкеліп, қоқысты шығарып әкетеді. ХХ ғасырдың көп жылдары бойы сумен қамтамасыз ету үшін Лонгрич шығанағының артындағы бірнеше үлкен битуммен жабылған су жинау алаптарынан жиналған жаңбыр суы пайдаланылды. 1970 жылдары жер астынан тұщы су табылып, жауын-шашынмен бірге қолданылды. 1995 жылы кері осмос станциясы арқылы тәулігіне 500 тоннаға дейін тұщы сумен қамтамасыз ету көлемі арттырылды. 1978 жылы тәжірибелік жел турбиналары іске қосылды, бірақ жоғары техникалық қызмет көрсету талаптары мен артық қуат өндірісі дизель отынының басты энергия көзі болып қалуына себеп болды. 2004 жылы жаңа жел-дизельдік жүйе орнатылды; сол кездегі басқа жұмыстар электр станциясын жаңарту және аз жүктемелі дизель генераторларын орнатуды қамтыды. Жел турбинасы Ротнест қажеттілігіне шамамен 37% қуатты қамтамасыз етеді және жылына қанша дизель отынын үнемдейді. Аралда кемелерге бағыт көрсету үшін екі толық автоматтандырылған маяқ жұмыс істейді: Батурст маяғы және Ваджемп маяғы. Бұқтың ішінде, шағын шығанақтарға қауіпсіз өтуге көмектесетін жылтылдайтын белгілер мен транзит маяқтары орналасқан.

Ротнестке жұмыс істейтін еріктілер тобы

Ротнест аралында волонтерлік қызмет 1930–1931 жылдары жазда Виннит клубы жұмыс істей бастағаннан бері мәдениеттің бір бөлігі болып келеді. Басқа ерікті ұйымдарға Ротнест аралы қоры, Ротнест қоғамы және Ротнест ерікті гидтер қауымдастығы кіреді. Міндеттер әртүрлі: экскурсиялар өткізу, ағаш отырғызу, қоқыс жинау, сондай-ақ кіреберіс жолдары мен баспалдақтар салу. RIA толық уақытты волонтер координаторын жұмысқа алады. Ротнест аралының ерікті өрт сөндіру және құтқару қызметі – бұл «жеке бригада», онда RIA бригаданың жұмыс істеуі үшін қажетті қаржыландыруды жүзеге асырады. Бригада аралдағы және аралдан тыс мекемелердің көмегімен кез келген төтенше жағдайға бірінші болып жауап беруге дайындалған. Бригада мүшелерінің көпшілігі волонтерлік негізде жұмыс істейтін арал тұрғындары.