Кіріспе

Орта ғасырлық монета

Дениер (/d//ə/'/n//ɪər///; denarius, , δηνάριο; қысқ. d.) немесе пенни – орта ғасырлық монета, атауы алғаш рет жетінші ғасырдың соңында шығарылған франк монетасынан шыққан; ағылшын тілінде кейде күміс пенни деп аталады. Оның пайда болуы алтын монеталардың аяқталуын білдіреді, франк билігінің бастапқы кезеңінде олар римдік (византиялық) немесе "псевдоимпериялық" (византиялық монеталарды үлгі алып франктар құраған) болған. Күміс, осыдан бастап франк монеталарының негізін құрады. Дениер Франция, Кипр және Италия түбегінің бір бөлігінде, Аквилея патриархаты, Сицилия Корольдігі, Генуя Республикасы, Сиена Республикасы, Кипр Корольдігі және Иерусалим Корольдігі сияқты мемлекеттерде Орта ғасырлардың барлық кезеңінде соғылды.

Монета

755 жылы Каролинг реформалары кезеңінде Пипин Ұзын жаңа валюта жүйесін енгізді, ол кейіннен 12 пенс (денар;) бір шиллингке (солиди; соль немесе су) және 20 шиллинг бір фунтқа (либра, либра немесе лира; ливр) тең болатындай бейімделді. Кейіннен үш денар бір лиардқа тең болды. Нақты ақша ретінде тек денар ғана қолданылды, ал қалғаны – есептік ақша. Осы жүйе және денардың өзі көптеген еуропалық валюталар үшін үлгі болды, оның ішінде фунт стерлинг, итальян лирасы, испан dinero және португал dinheiro.

Пайыздық мөлшерлемелері

Франциядағы Ескі Режим кезінде denier қарыздар бойынша пайыздық ставканы өлшеу үшін шартты бірлік ретінде қолданылды. Осылайша, 4% (1/25) ставкасы "denier 25" деп, 5% (1/20) ставкасы "denier 20" деп және т.б. көрсетілген.