Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалияда рок музыкасы және оның қосалқы түрлері өте танымал. Португалия рок музыкасының тарихы бірнеше ондаған жылдарды қамтиды.
Rock music and its subgenres are very popular in Portugal. The history of the Portuguese rock music scene spans several decades.
1950-1970 жылдар
1950 жылдардың соңында әнші Хоаким Коста алғашқы рок-орындаушылардың бірі болды, бірақ осы жанрдың танымалдылығы 1960 жылдары ғана арта бастады, "Quinteto Académico" және "Sheiks" сияқты топтар көбінесе клубтар мен студенттік ұйымдарда өнер көрсетті. Осы топтардың көпшілігі американдық және британдық топтардың әндерін орындады немесе The Beatles және The Shadows сияқты әртістердің ықпалында болды. Елдің 1974 жылға дейін фашистік диктатурада оқшауланған болуы рок-сахнаның дамуын коммерциялық және шығармашылық жағынан шектеді. 1970 жылдары, әсіресе 1974 жылғы "Шегілдік революциядан" кейін демократия орнасып, Португалияда белсенді прогрессивті рок-сахнасы қалыптасты, оған Tantra, Petrus Castrus, Banda do Casaco және өте табысты Quarteto 1111 сияқты топтар кірді. Онжылдықтың соңында Quarteto 1111-дің вокалисі және клавишшісі Хосе Сид жеке мансабын бастады, поп-музыкаға бет бұрғанға дейін 10,000 Anos Depois Entre Venus E Marte атты маңызды симфониялық альбомын шығарды. Португалияның прогрессивті рок дәуірі Петрус Каструстың "Ascenção e Queda" атты рок-операсының жарық көргенімен аяқталды. Осы жазбалардың көпшілігі бүгінгі күнге дейін тапшы. 1970 жылдардың соңына дейін португалдық халық музыкасы және наразылық әндері көбінесе ең танымал музыка түрлері болды, бірақ жаңадан ашылған елдің мүмкіндіктерінің арқасында біртіндеп көбірек рок-топтар мен стильдер пайда бола бастады.
In the late 1950s, singer Joaquim Costa was one of the first rock artists, but it was only during the 1960s that the genre's popularity began rising, with bands such as "Quinteto Académico" and "Sheiks", who played mostly in clubs and student associations. Most of these groups played covers of American and British bands or were influenced by artists such as the Beatles and The Shadows. The rock scene's development was limited in its commercial and creative scope due to the country's isolation, which was under a fascist dictatorship until 1974. During the 1970s, and particularly after democracy was established after the 1974 Carnation Revolution, Portugal became home to an active progressive rock scene, which included bands like Tantra, Petrus Castrus, Banda do Casaco and the highly successful Quarteto 1111. During the latter part of the decade, José Cid, Quarteto 1111's vocalist and keyboardist, pursued a solo career, releasing the landmark symphonic album 10,000 Anos Depois Entre Venus E Marte before turning to mainstream pop music. Portugal's progressive rock epoch came to a close with the release of Ascenção e Queda, a rock opera by Petrus Castrus. Most of these records remain in short supply to this date. Until the end of the 1970s, Portuguese folk music and protest songs were generally the most popular types of music but gradually more rock bands and styles began to appear, benefiting from the country's new found openness.
1980 жылдар
Рок музыкасы 1980 жылы Руи Велозудың "Ar de Rock" альбомымен кең таралды, ол португал рок музыкасының алғашқы танымал альбомы болды. 1980-ші жылдары Велозудың блюз-рок үні ұлттық сәттілікке жетті және 1974 жылдан кейінгі жаңартылған Португалияда өскен жастар арасында танымал болған бірнеше рок-н-ролл топтарының құрылуына түрткіс болды. "Taxi", "Heróis do Mar" және "Trabalhadores do Comércio" сияқты топтардың, сондай-ақ CAVALOS DE CORRIDAN-мен UHF-тың сәттілігі, олардың барлығы салыстырмалы түрде қысқа мерзімді жобалар болғанына қарамастан, рок сахнасының нығайып келе жатқанын көрсетті. "Xutos & Pontapés" португал рок сахнасындағы ең үлкен жетістікке жеткен топ саналады, өйткені олар 30 жылдық мансабын тойлаған елдегі алғашқы топ болды. Олардың алғашқы туындылары панк-рок пен роккабиллиге жақын болды, бірақ кейін қатты рок пен фольклорлық элементтерді қосып, дыбыстарын әртараптандырды. 80-ші жылдардың басында құрылған тағы бір топ – UHF, Америка мен Еуропада пайда болған шашы ұзын, қатты рок ойнайтын топтарға ұқсады, бірақ "Xutos" сияқты, олардың дыбысы негізінен панк-рок пен фольклорлық элементтерге қарызды болды. Бұл кезеңдегі басқа да маңызды жобаларға GNR, Roxigénio, Taxi және Peste & Sida кіреді, олар шабыт көзі ретінде сканы пайдаланды, бірақ кейін панкке көшті. GNR екі жылдан кейін скадан бас тартып, вокалды ауыстырды, поэтикалық және түсініксіз мәтіндерді пайдаланды және синтезаторлық поп дыбыстарын жиі қолданды. Хэви-метал жас ұрпақ арасында үлкен қызығушылық тудырды, әсіресе елдің солтүстігінде, топтар көбейді. Аз ғана топ студияға кірді, ал кіргендер көбінесе төмен бюджеттік синглдер шығарды. 1982 жылы елде алғашқы хэви-метал LP – NZZN-ның "Forte e Feio" альбомы жарық көрді, бірақ өндіріс сапасы нашар болды және сыншылар тарапынан жақсы қабылданылмады. 1980-ші жылдардың соңында Tarantula пайда болды, ол елден тыс жерлерде де әсерлі болған, Португалияның алғашқы хэви-метал тобы болды. 1980-ші жылдардың ортасында синтезаторлық поп португал рок музыкасында одан да кең таралды, "Sétima Legião" және "Heróis do Mar" топтарының сәттілігімен, олар Joy Division, New Order, Depeche Mode және Gary Numan сияқты топтардың ықпалына түсті. Синтезделген дыбыстар мен ырғақтарды португал тіліндегі ел тарихын дәріптейтін әндермен үйлестіру дау тудырды және оларды саяси реакционерлер деп айыптады, тіпті жойылған диктаторлық режимді қолдайтындар деп қарады. "Heróis do Mar" 1990 жылы тарады, бірақ олардың қарқынын жаңа толқын, сондай-ақ альтернативті рок пен инди-роктан әсер алған басқа да жобалар жалғастырды: "Rádio Macau", "Mler Ife Dada" және "Pop Dell'Arte" т.б. Панк-рок көбінесе андеграунд құбылысы болып қала берді, бірақ осы онжылдықта елдің ірі қалаларындағы концерт алаңдары мен іс-шаралар желісі кеңейді. Осы кезеңде пайда болған маңызды панк-топтарға "Censurados", "Mata Ratos" және "Peste & Sida" кіреді. Бұл кезеңдегі көптеген топтар қысқа ғұмыр сүрді және ешқайсысы халықаралық сәттілікке жете алмады, бірақ 1980-ші жылдардағы португал рок музыкасы өте әртүрлі болды – әр ірі топ өзінің ерекше дыбысын дамытты, ал ұлттық рок сахнасы өте байып, тақырыптар мен стильдердің кең спектрін қамтыды.
Rock music finally hit the mainstream in 1980 with the release of Ar de Rock by Rui Veloso, which was the first popular Portuguese rock album. During the 1980s, Veloso's blues rock sound achieved national success and inspired the creation of several rock and roll bands, which became popular with youths growing up in the post 1974 modernized Portugal. The success of groups like Taxi, Heróis do Mar and Trabalhadores do Comércio,and UHF with CAVALOS DE CORRIDAN,indicated that a solid rock scene was growing, despite the fact that these were all relatively ephemeral projects. Xutos & Pontapés are arguably the biggest success case in the Portuguese rock scene, having become the first band in the country to celebrate 30 years of career. Their early works had close roots to punk rock and rockabilly, but later incorporated hard rock and folk influences into their sound, becoming more diverse. UHF, another band that started in the early 80s, visually resembled the hard rock playing hair bands that popped up in America and Europe however, like Xutos, their sound was derived mainly from punk rock and folk influences. Other major projects from this period include GNR, Roxigénio, Taxi and Peste & Sida, which turned to ska as an inspiration and would later switch to punk. GNR abandoned ska after two years when they changed vocalists, adopting poetic, and nonsensical lyrics, and a bigger use of synthpop sounds. Heavy Metal began building up a following among the younger generation living and bands proliferated, especially in the North of the country. Few made it to the studio and those that did released mostly low budget singles. 1982 saw the first release of a Heavy Metal LP in the country, Forte e Feio by NZZN, but the production was poor and the record was not well received by critics. The late 1980s saw the rise of Tarantula, probably the first Portuguese Heavy Metal band with relevant impact outside the country. During the mid 1980s, synthpop became even more prevalent in Portuguese rock, with the success of Sétima Legião and Heróis do Mar, which were heavily influenced by acts such as Joy Division, New Order, Depeche Mode and Gary Numan. Combining synthesized sounds and beats with Portuguese lyrics exalting the country's history, they attracted controversy and were accused of being political reactionaries and supportive of the extinct dictatorial regime. Heróis do Mar disbanded in 1990, but their momentum was taken over by other projects influenced not only by new wave, but also alternative rock and indie rock: Rádio Macau, Mler Ife Dada and Pop Dell'Arte, among others. Punk rock remained mostly an underground phenomenon, although a circuit of venues and events in the country's major cities grew during this decade. Relevant punk bands to emerge during this period include Censurados, Mata Ratos and Peste & Sida. Although most bands from this period were short lived and none achieved international success, 1980's Portuguese rock was extremely diverse each major band developed their own signature sound, and the national rock scene became very rich, spanning a wide variety of themes and styles.
1990 жылдар
1990 жылдар өте шығармашылық және белсенді онжылдық болды, жаңа бағыттарға ашықтық және елге ірі рок-топтарды тартқан халықаралық музыка фестивальдерінің танымалдылығы артып, музыка нарығының өсуімен ерекшеленді. 1980 жылдардағы бірнеше ірі рок-орындаушылары (мысалы, Руи Велосо, GNR, Xutos & Pontapés) өздерінің мансабын және жанкүйерлер қатарын сақтап, дамытуға қол жеткізді. Бұл онжылдық өте белсенді ауыр металл, андеграунд және альтернативті рок көріністерінің өркендеуімен ерекшеленді. 1990 жылдардағы бірнеше ірі топтар ұлттық және халықаралық деңгейде жетістіктерге қол жеткізіп, 21-ші ғасырға дейін мансабын жалғастыра алды, соның ішінде Moonspell (Лиссабоннан шыққан, әлемге танымал готикалық / ауыр металл тобы), Mão Morta (көптеген жанкүйерлері бар альтернативті және эксперименталды рок жобасы), Blasted Mechanism (театрландырылған, ғылыми-фантастикалық тақырыптағы рокты электроникамен, реггимен және дубпен үйлестіретін топ), Zen (алтернативті рок тобы), Ena Pá 2000 (комедиялық рок тобы) және Da Weasel (рок/хип-хоп қоспасынан тұратын топ). 1990 жылдардағы гранж, индустриалдық рок және ну-метал сияқты рок жанрлары португал жастары арасында кең таралғанмен, португалдық топтардың азасы ғана осы стильдерді толыққанды қабылдады және ешқайсысы үлкен жетістікке жете алмады. Ерекшеліктерге Da Weasel (кейінгі альбомдарында ну-метал элементтерін пайдаланған), Blind Zero (гранж тобы ретінде басталып, поп/рок тобына айналған) және Bizarra Locomotiva (көптеген жанкүйерлері бар индустриалдық металл тобы) кіреді. Поп/рок бағытында Quinta do Bill фолк-рок тобы белгілі бір деңгейде танымалдыққа ие болды, сондай-ақ тағы екі топ көзге түсті: Лейрия қаласынан шыққан, ағылшын тілінде ән салатын Silence 4 және Порту қаласынан шыққан, португал тілінде ән салатын Ornatos Violeta тобы. Ұлттық деңгейде үлкен жетістікке, сыншылардың жоғары бағасына (әсіресе Ornatos Violeta үшін) және ұзаққа созылған ықпалына қарамастан, екі топ та мыңжылдық ауысында тарап кетті.
The 1990s were also a very creative and active decade, with openness to new trends and a growth in the music market marked by the increasing popularity of international music festivals that attracted major rock bands to the country. A handful of major 1980s rock artists (such as Rui Veloso, GNR, Xutos & Pontapés) managed to maintain and grow their careers and fan bases. This decade was notable for the rise of very active heavy metal, underground and alternative rock scenes. Several major bands from the 1990s achieved both national and international success and were able to continue their careers into the 21st century, including Moonspell (an internationally renowned gothic / heavy metal band from Lisbon), Mão Morta (alternative and experimental rock project with a considerable cult following), Blasted Mechanism (a theatrical, sci fi themed band that mixes rock with electronica, reggae and dub), Zen (alternative rock band), Ena Pá 2000 (a comedy rock outfit) and Da Weasel (a rock/hip hop fusion band). While some of the 1990s signature rock genres such as grunge, industrial rock and nu metal were very popular with Portuguese youngsters, few Portuguese bands fully adopted these styles and none achieved great success. Exceptions include Da Weasel (who incorporated elements of nu metal in their later albums), Blind Zero (pop/rock band that started out as a grunge outfit) and Bizarra Locomotiva (industrial metal band with a sizable cult following). On the mainstream front (pop/rock), Quinta do Bill, a folk rock group, achieved some notoriety, and two other bands rose to prominence: Silence 4, an English singing pop/rock act from Leiria, and Ornatos Violeta, a Portuguese singing rock band from Porto. Despite huge national success, critical acclaim (particularly for Ornatos Violeta) and lasting influence, both groups disbanded at the turn of the millennium.
2000 жылдар
Басқа еуропалық және англоамерикандық елдердегідей, 2001 жылдан бастап хип-хоп, денс музыка және көбірек попқа бағытталған орындаушылардың танымалдылығы артты, ал рок музыкасын тыңдайтындардың саны азайды. 1980 жылдары (Rui Veloso, Xutos & Pontapés) және 1990 жылдары (Moonspell, Blasted Mechanism, Mão Morta) мансаптарын бастаған белгілі топтар өркендеуін жалғастырды, бірақ рок музыкасы көбірек фрагменттелді және тарылған нарықтарға бағытталды. Кейбір танымал топтар мен жобалар пайда болды: Toranja (поп/рок, Лиссабон), Wraygunn (Коимбрадан шыққан блюз-рок тобы) және Legendary Tiger Man (WrayGunn вокалисі Пауло Фуртадоның жеке жобасы), сондай-ақ Micro Audio Waves және Mesa сияқты электронды музыкадан әсер алған поп/рок орындаушылары. Clã – тағы бір португалиялық поп/рок тобы, ол 1990 жылдардың ортасында Портуда пайда болды және 2000 жылдары ең көп сатылған хиттерін шығарды.
Much like in other European and Anglo American countries, the decade starting in 2001 saw the rise of hip hop, dance music and more pop oriented acts, with audiences for rock music dwindling. Established bands who had begun their careers during the 1980s (Rui Veloso, Xutos & Pontapés) and 1990s (Moonspell, Blasted Mechanism, Mão Morta) maintained thriving careers, although the rock music scene became more fragmented and directed at niche markets. Some popular groups and projects surfaced: Toranja (pop/rock, Lisbon), Wraygunn (blues rock collective from Coimbra) and Legendary Tiger Man (WrayGunn vocalist Paulo Furtado's solo project), and pop/rock acts influenced by electronic music such as Micro Audio Waves and Mesa. Clã, another Portuguese singing pop/rock act who had surfaced in Porto during the mid 1990s, scored their biggest commercial hits during the 2000s decade.
2010 жылдар
Бұл үрдіс 2010 жылдары да жалғасты, жаңа топтар пайда болып, поп/рок (Amor Electro, Diabo na Cruz, Capitão Fausto және Сальвадор Собралдың Alexander Search тобы), блюз-рок (Black Mamba), альтернативті және инди-рок (PAUS, peixe : avião, Linda Martini, WhosPuto), сондай-ақ хэви-метал (Serrabulho, Okkultist) сияқты әртүрлі рок бағыттарында өнер көрсетті. Бұл онжылдық психоделикалық және стонер-роктың тар аудиторияға арналған қайта жандануына куә болды, мысалы Black Wizards, The Quartet of Woah! және краутрок әсерімен 10000 Russos тобы.
The trend continued into the 2010s, with new bands appearing and playing in a variety of rock subgenres including pop/rock (Amor Electro, Diabo na Cruz, Capitão Fausto, and Salvador Sobral's band Alexander Search), blues rock (Black Mamba), alternative and indie rock (PAUS, peixe : avião, Linda Martini, WhosPuto), as well as heavy metal (Serrabulho, Okkultist). This decade also saw a niche revival of psychedelic and stoner rock with artists like Black Wizards, The Quartet of Woah! and krautrock influenced band 10000 Russos.