Кіріспе

Португалияда рок музыкасы және оның қосалқы түрлері өте танымал. Португалия рок музыкасының тарихы бірнеше ондаған жылдарды қамтиды.

1950-1970 жылдар

1950 жылдардың соңында әнші Хоаким Коста алғашқы рок-орындаушылардың бірі болды, бірақ осы жанрдың танымалдылығы 1960 жылдары ғана арта бастады, "Quinteto Académico" және "Sheiks" сияқты топтар көбінесе клубтар мен студенттік ұйымдарда өнер көрсетті. Осы топтардың көпшілігі американдық және британдық топтардың әндерін орындады немесе The Beatles және The Shadows сияқты әртістердің ықпалында болды. Елдің 1974 жылға дейін фашистік диктатурада оқшауланған болуы рок-сахнаның дамуын коммерциялық және шығармашылық жағынан шектеді. 1970 жылдары, әсіресе 1974 жылғы "Шегілдік революциядан" кейін демократия орнасып, Португалияда белсенді прогрессивті рок-сахнасы қалыптасты, оған Tantra, Petrus Castrus, Banda do Casaco және өте табысты Quarteto 1111 сияқты топтар кірді. Онжылдықтың соңында Quarteto 1111-дің вокалисі және клавишшісі Хосе Сид жеке мансабын бастады, поп-музыкаға бет бұрғанға дейін 10,000 Anos Depois Entre Venus E Marte атты маңызды симфониялық альбомын шығарды. Португалияның прогрессивті рок дәуірі Петрус Каструстың "Ascenção e Queda" атты рок-операсының жарық көргенімен аяқталды. Осы жазбалардың көпшілігі бүгінгі күнге дейін тапшы. 1970 жылдардың соңына дейін португалдық халық музыкасы және наразылық әндері көбінесе ең танымал музыка түрлері болды, бірақ жаңадан ашылған елдің мүмкіндіктерінің арқасында біртіндеп көбірек рок-топтар мен стильдер пайда бола бастады.

1980 жылдар

Рок музыкасы 1980 жылы Руи Велозудың "Ar de Rock" альбомымен кең таралды, ол португал рок музыкасының алғашқы танымал альбомы болды. 1980-ші жылдары Велозудың блюз-рок үні ұлттық сәттілікке жетті және 1974 жылдан кейінгі жаңартылған Португалияда өскен жастар арасында танымал болған бірнеше рок-н-ролл топтарының құрылуына түрткіс болды. "Taxi", "Heróis do Mar" және "Trabalhadores do Comércio" сияқты топтардың, сондай-ақ CAVALOS DE CORRIDAN-мен UHF-тың сәттілігі, олардың барлығы салыстырмалы түрде қысқа мерзімді жобалар болғанына қарамастан, рок сахнасының нығайып келе жатқанын көрсетті. "Xutos & Pontapés" португал рок сахнасындағы ең үлкен жетістікке жеткен топ саналады, өйткені олар 30 жылдық мансабын тойлаған елдегі алғашқы топ болды. Олардың алғашқы туындылары панк-рок пен роккабиллиге жақын болды, бірақ кейін қатты рок пен фольклорлық элементтерді қосып, дыбыстарын әртараптандырды. 80-ші жылдардың басында құрылған тағы бір топ – UHF, Америка мен Еуропада пайда болған шашы ұзын, қатты рок ойнайтын топтарға ұқсады, бірақ "Xutos" сияқты, олардың дыбысы негізінен панк-рок пен фольклорлық элементтерге қарызды болды. Бұл кезеңдегі басқа да маңызды жобаларға GNR, Roxigénio, Taxi және Peste & Sida кіреді, олар шабыт көзі ретінде сканы пайдаланды, бірақ кейін панкке көшті. GNR екі жылдан кейін скадан бас тартып, вокалды ауыстырды, поэтикалық және түсініксіз мәтіндерді пайдаланды және синтезаторлық поп дыбыстарын жиі қолданды. Хэви-метал жас ұрпақ арасында үлкен қызығушылық тудырды, әсіресе елдің солтүстігінде, топтар көбейді. Аз ғана топ студияға кірді, ал кіргендер көбінесе төмен бюджеттік синглдер шығарды. 1982 жылы елде алғашқы хэви-метал LP – NZZN-ның "Forte e Feio" альбомы жарық көрді, бірақ өндіріс сапасы нашар болды және сыншылар тарапынан жақсы қабылданылмады. 1980-ші жылдардың соңында Tarantula пайда болды, ол елден тыс жерлерде де әсерлі болған, Португалияның алғашқы хэви-метал тобы болды. 1980-ші жылдардың ортасында синтезаторлық поп португал рок музыкасында одан да кең таралды, "Sétima Legião" және "Heróis do Mar" топтарының сәттілігімен, олар Joy Division, New Order, Depeche Mode және Gary Numan сияқты топтардың ықпалына түсті. Синтезделген дыбыстар мен ырғақтарды португал тіліндегі ел тарихын дәріптейтін әндермен үйлестіру дау тудырды және оларды саяси реакционерлер деп айыптады, тіпті жойылған диктаторлық режимді қолдайтындар деп қарады. "Heróis do Mar" 1990 жылы тарады, бірақ олардың қарқынын жаңа толқын, сондай-ақ альтернативті рок пен инди-роктан әсер алған басқа да жобалар жалғастырды: "Rádio Macau", "Mler Ife Dada" және "Pop Dell'Arte" т.б. Панк-рок көбінесе андеграунд құбылысы болып қала берді, бірақ осы онжылдықта елдің ірі қалаларындағы концерт алаңдары мен іс-шаралар желісі кеңейді. Осы кезеңде пайда болған маңызды панк-топтарға "Censurados", "Mata Ratos" және "Peste & Sida" кіреді. Бұл кезеңдегі көптеген топтар қысқа ғұмыр сүрді және ешқайсысы халықаралық сәттілікке жете алмады, бірақ 1980-ші жылдардағы португал рок музыкасы өте әртүрлі болды – әр ірі топ өзінің ерекше дыбысын дамытты, ал ұлттық рок сахнасы өте байып, тақырыптар мен стильдердің кең спектрін қамтыды.

1990 жылдар

1990 жылдар өте шығармашылық және белсенді онжылдық болды, жаңа бағыттарға ашықтық және елге ірі рок-топтарды тартқан халықаралық музыка фестивальдерінің танымалдылығы артып, музыка нарығының өсуімен ерекшеленді. 1980 жылдардағы бірнеше ірі рок-орындаушылары (мысалы, Руи Велосо, GNR, Xutos & Pontapés) өздерінің мансабын және жанкүйерлер қатарын сақтап, дамытуға қол жеткізді. Бұл онжылдық өте белсенді ауыр металл, андеграунд және альтернативті рок көріністерінің өркендеуімен ерекшеленді. 1990 жылдардағы бірнеше ірі топтар ұлттық және халықаралық деңгейде жетістіктерге қол жеткізіп, 21-ші ғасырға дейін мансабын жалғастыра алды, соның ішінде Moonspell (Лиссабоннан шыққан, әлемге танымал готикалық / ауыр металл тобы), Mão Morta (көптеген жанкүйерлері бар альтернативті және эксперименталды рок жобасы), Blasted Mechanism (театрландырылған, ғылыми-фантастикалық тақырыптағы рокты электроникамен, реггимен және дубпен үйлестіретін топ), Zen (алтернативті рок тобы), Ena Pá 2000 (комедиялық рок тобы) және Da Weasel (рок/хип-хоп қоспасынан тұратын топ). 1990 жылдардағы гранж, индустриалдық рок және ну-метал сияқты рок жанрлары португал жастары арасында кең таралғанмен, португалдық топтардың азасы ғана осы стильдерді толыққанды қабылдады және ешқайсысы үлкен жетістікке жете алмады. Ерекшеліктерге Da Weasel (кейінгі альбомдарында ну-метал элементтерін пайдаланған), Blind Zero (гранж тобы ретінде басталып, поп/рок тобына айналған) және Bizarra Locomotiva (көптеген жанкүйерлері бар индустриалдық металл тобы) кіреді. Поп/рок бағытында Quinta do Bill фолк-рок тобы белгілі бір деңгейде танымалдыққа ие болды, сондай-ақ тағы екі топ көзге түсті: Лейрия қаласынан шыққан, ағылшын тілінде ән салатын Silence 4 және Порту қаласынан шыққан, португал тілінде ән салатын Ornatos Violeta тобы. Ұлттық деңгейде үлкен жетістікке, сыншылардың жоғары бағасына (әсіресе Ornatos Violeta үшін) және ұзаққа созылған ықпалына қарамастан, екі топ та мыңжылдық ауысында тарап кетті.

2000 жылдар

Басқа еуропалық және англоамерикандық елдердегідей, 2001 жылдан бастап хип-хоп, денс музыка және көбірек попқа бағытталған орындаушылардың танымалдылығы артты, ал рок музыкасын тыңдайтындардың саны азайды. 1980 жылдары (Rui Veloso, Xutos & Pontapés) және 1990 жылдары (Moonspell, Blasted Mechanism, Mão Morta) мансаптарын бастаған белгілі топтар өркендеуін жалғастырды, бірақ рок музыкасы көбірек фрагменттелді және тарылған нарықтарға бағытталды. Кейбір танымал топтар мен жобалар пайда болды: Toranja (поп/рок, Лиссабон), Wraygunn (Коимбрадан шыққан блюз-рок тобы) және Legendary Tiger Man (WrayGunn вокалисі Пауло Фуртадоның жеке жобасы), сондай-ақ Micro Audio Waves және Mesa сияқты электронды музыкадан әсер алған поп/рок орындаушылары. Clã – тағы бір португалиялық поп/рок тобы, ол 1990 жылдардың ортасында Портуда пайда болды және 2000 жылдары ең көп сатылған хиттерін шығарды.

2010 жылдар

Бұл үрдіс 2010 жылдары да жалғасты, жаңа топтар пайда болып, поп/рок (Amor Electro, Diabo na Cruz, Capitão Fausto және Сальвадор Собралдың Alexander Search тобы), блюз-рок (Black Mamba), альтернативті және инди-рок (PAUS, peixe : avião, Linda Martini, WhosPuto), сондай-ақ хэви-метал (Serrabulho, Okkultist) сияқты әртүрлі рок бағыттарында өнер көрсетті. Бұл онжылдық психоделикалық және стонер-роктың тар аудиторияға арналған қайта жандануына куә болды, мысалы Black Wizards, The Quartet of Woah! және краутрок әсерімен 10000 Russos тобы.