Кіріспе

Лугано әуежайы – Швейцарияның Лугано қаласының батысында, Миланның солтүстігінде, Агно, Биоджо және Муццано муниципалитеттерінде орналасқан аймақтық әуежай. Ол Лугано қаласынан гөрі Агно ауылына жақын, сондықтан кейде Лугано-Агно деп те аталады. Жыл сайын шамамен 200 мың жолаушы 2400 рейс арқылы осы әуежайды пайдаланады. Бұдан өзге, шектеулі жүк тасымалы, ұшқыштар клубы және ұшқыштар мектебі де бар. Дарвин әуе компаниясы банкротқа түскенге дейін әуежайдағы кеңсесі орналасқан. Әуежай Лугано қаласына тиесілі жерде орналасқан, ал басқару Lugano Airport SA компаниясының жауапкершілігінде. Компания акцияларының 12,5% Тичино кантонына, ал 87,5% Лугано қаласына тиесілі. Компанияда 73 қызметкер жұмыс істейді және жылдық кірісі 10 миллион швейцар франкі құрайды.

Тарих

Қазіргі әуежай тарихы 1938 жылға дейін жетеді, ол кезде ол шөп алаңы ретінде ашылған. Алғашқы асфальтталған ұшу-қону жолағы 1960 жылы салынды. Бастапқыда жеке сектор компаниялары басқарған әуежай 1974 жылы Лугано қалалық көлік компаниясы Azienda comunale dei trasporti della Città di Lugano-ға берілді. 1980 жылдардың басында Crossair әуе компаниясы әуежайға инвестиция салып, Лугано мен Еуропаның әртүрлі қалалары арасында байланыс орнатты. 1985 жылы ұшу-қону жолағы ұзартылды, ал 1989 жылы жаңа басқару мұнарасы пайдалануға берілді. 2019 жылдың қыркүйегінде Swiss International Air Lines атынан Цюрих әуежайына бағытты орындаған Adria Airways компаниясы таратылғаннан кейін, Лугано жыл бойы тұрақты рейсін жоғалтты, себебі Swiss болашақта рейстерді қайта жандандырмай, жолаушыларын пойызбен жіберуді жоспарлап отыр. 2020 жылдың сәуір айында Швейцарияның Лугано қаласына қызмет көрсететін әуежайдың иесі COVID-19 пандемиясы салдарынан әуе трафигінің тоқтауына байланысты тарауды шешті.

Терминал

Аэропортта бір жолаушылар терминалы бар, онда авиабилеттерді сату және тіркелу тіректері, әуежай қауіпсіздігі және кедендік бақылау қызметтері орналасқан. Әуе жағында дьюти-фри дүкені, бар және шағын кафе бар күту залы бар. Ұшақтарға міну әдетте алқап арқылы жаяу жүріп жасалады, бірақ кейде ұшақ терминал ғимаратының тікелей жанында тұрмаған жағдайда автобустар пайдаланылады. Терминал ғимаратына іргелес жатқан ғимаратта әуежайдағы мейрамхана мен ұшқыштар клубы орналасқан, екі ғимараттың арасындағы навес астында ашық отыруға арналған орын бар. Басқа да жердегі тамақтану және сауда орындары іргелес ашық алаңның төңірегінде орналасқан.

Ұшу-қону жолағы

Аэропортта бір ғана екі бағытты, асфальт жамылғысы бар ұшу-қону жолағы бар, ол 01/19 деп белгіленген. Ұшу-қону жолағының ұзындығы, ені және теңіз деңгейінен биіктігі белгілі. Параллель руление жолағы жоқ, сондықтан ұшақтардың қонуы мен ұшуы жиі ұшу-қону жолағы бойынша кері жүруді қажет етеді. Аэропорттың аспаптық жақындау процедурасы қиын, себебі оның тік төмендеу бұрышы 6.65° құрайды, бұл стандартты 3° жақындау бұрышынан екі еседен астам және Лондон Ситидегі 5.5° бұрышынан да тік. Бұл оның аңғардың аузындағы географиялық орналасуымен байланысты.

Жол

Аэропорт Лугано қаласының орталығына жолмен шамалы қашықтықта, ал A2 тас жолының ең жақын түйіскен жерлерінен де сондай-ақ шамалы қашықтықта орналасқан. Онда ұзақ және қысқа мерзімді тұрақтар, такси тоқтағысы және бірнеше көлік жалға беру компаниялары бар.

Пойыз

Аэропортты Лугано теміржол станциясымен және қала орталығымен байланыстыратын шаттл автобусы бар, ол көптеген жоспарланған рейстерге сәйкес келеді. Агно теміржол станциясы әуежайдан белгіленген бағыттармен жүріп баратын он минуттық қашықтықта орналасқан, және пойыздар апта ішінде Лугано мен Понте-Тресаға әр 15 минут сайын, ал демалыс күндері 30 минут сайын қатынайды.