Адольф Готлиб: Абстракті экспрессионизмнің шебері

Кіріспе

Америкалық абстрактілі экспрессионист суретші, мүсінші және гравюра шебері Адольф Готлиб (14 наурыз 1903 – 4 наурыз 1974) – американдық абстрактілі экспрессионист суретші, мүсінші және гравюра шебері.

Ерте өмір және білім

Готлиб, абстрактілік экспрессионистердің "алғашқы буынының" бірі, 1903 жылы Нью-Йорк қаласында еврей ата-анасының отбасында дүниеге келді. 1920-1921 жылдары Нью-Йорктегі Көркемөнер студенттері лигасында оқыды, содан кейін суретші болуға бекінген ол 17 жасында орта мектепті тастап, сауда кемесімен Еуропаға аттанды. Ол бір жыл бойы Франция мен Германияда саяхаттады. Ол алты ай бойы Парижде тұрып, осы уақыт ішінде күнде Лувр мұражайына барып, Академия де ла Гранде Шомиерде тыңдаушы болып сабақтарға қатысты. Келесі жылы Германия, Австрия, Чехословакия және Орталық Еуропаның басқа да аймақтарына саяхат жасап, мұражайлар мен өнер галереяларын аралады. Ол Нью-Йоркке оралғанда, Нью-Йорктің ең көп саяхат еткен суретшілерінің бірі болды. Нью-Йоркке қайтқаннан кейін ол Нью-Йорктегі Көркемөнер студенттері лигасында, Парсонс дизайн мектебінде, Купер Юнионда және Білім беру альянсында оқыды.

1920-шы және 1930-шы жылдар

Готлиб өзінің алғашқы жеке көрмесін 1930 жылы Нью-Йорктегі Дуденсинг галереясында өткізді. 1920-ші және 1930-шы жылдардың басында ол Барнетт Ньюман, Марк Ротко, Дэвид Смит, Милтон Эйвери және Джон Грэм сияқты суретшілермен өмір бойына созылатын достық қарым-қатынас орнатты. 1935 жылы ол Бен Зион, Джозеф Солман, Илья Болотовский, Ральф Розенборг, Луи Харрис, Марк Ротко және Луи Шэнкер сияқты, "The Ten" деп белгілі болған суретшілер тобымен бірге 1940 жылға дейін туындыларын көрсете бастады. Осы кезеңде Готлиб түрлі жартылай штатты жұмыстармен ақша тауып, 1936 жылы Федералдық өнер жобасында жұмыс істеді. Бұл Аризонадағы туындылары Готлибтің Нью-Йоркке оралғаннан кейін көрсетілгенде, оның бұрынғы әріптестерінен жаңалығымен ерекшеленді, олардың көпшілігі оның жаңа туындыларын "тынышсыз абстрактілі" деп сынады.

1940-1950 жылдар

Готлиб және оның шағын достары 1930-шы жылдары Нью-Йоркте көрген сюрреалистік топтың жұмысын бағалады. Олар "Cahiers d'art" журналының көшірмелерін алмастырды және автоматты жазу мен санадан тыс бейнелер туралы қазіргі ойлармен таныс болды. Готлиб 1940 және 1941 жылдары сюрреалистік стильде бірнеше туындылар жасады. Оның тәжірибелерінің нәтижелері 1941 жылдан 1950 жылға дейін созылған "Пиктографтар" сериясында көрініс тапты. "Вояжердің оралуы" картинасында ол осы бейнелерді бөлектелген кеңістіктерде орналастырады. Оның бейнелері Солтүстік Америка мен ежелгі Таяу Шығыстағы жергілікті халықтардың суреттеріне ұқсас көрінеді. Егер ол өзінің бір символы түпнұсқа емес екенін білсе, оны енді қолданбайтын. Ол өзінің өнерінің барлық көрермендерге бірдей әсер етуін, олар бұрын көргендіктен емес, бірақ олармен бірге болғандықтан, олардың ішінде қайталануын қалады. 1941 жылы ол өзінің айналасындағы өнерге көңілі толмады, ол пиктографтар деп аталатын тәсілді жасады. Готлибтің 1941-1954 жылдары жасаған пиктограммалары – өз ұрпағының американ суретшісінің алғашқы пікірталас тудырған суреттері. Готлиб өзінің уайымдарын 1947 жылы былай деп айтты: Суретшінің рөлі әрқашан бейне жасаушы болған. Әр түрлі уақыт әр түрлі бейнелерді талап етеді. Бүгінгі таңда біздің арман-тілектеріміз жамандықтан құтылудың үрейлі әрекетіне айналып, уақыт бұзылып қалған кезде біздің маңдайға салынған, жер асты және пиктографиялық бейнелеріміз біздің шындықтағы невроздың көрінісі болып табылады. Менің ойымша, белгілі бір абстракция деп аталатын абстракция мүлдем емес. Керісінше, бұл біздің заманымыздың реализмі. 1942 жылдың мамыр айында Нью-Йорктегі Уайльдштейн галереясында орналасқан Заманауи суретшілер мен мүсіншілер федерациясының екінші жыл сайынғы көрмесіне оның алғашқы "пиктограмы" қойылды. Ол пиктограмдарында абстракцияға жақындаудың жаңа тәсілін енгізді, ол оның санадан тыс бейнелерін қамтыды, бірақ ол наратив идеясынан елеулі түрде алыстап кетті. Бұл мақсатқа жету үшін Готлиб бос тартылған тордың бөліктеріне енгізілген бейнелерді ұсынды. Әр бейне басқалардан тәуелсіз болды, бірақ олардың бір жазықтықта орналасуы, сондай-ақ түстер, текстуралар мен пішіндер арасындағы қарым-қатынастар көрерменді оларды байланыстыруға мәжбүр етеді. Демек, мағына өте жеке болып табылады. Готлибтің суреттеріндегі тағы бір жаңалық – сюрреалистік биоморфизм оның пиктограммаларының бір көзі болды. Ол үшін биоморфизм – Джон Грэм, Фрейд және сюрреализм арқылы қызыға бастаған санасыз дүниесін еркін білдірудің жолы. Готлиб сонымен қатар автоматтылықты – фрейдистік еркін ассоциацияның кескіндемелік техникасын пайдаланды. Готлиб биоморфты пішіндерді жасау үшін қолданған әдіс, олар оның санасыздығында өздігінен қалыптасқан нысандар болды. Готлиб бірде былай деген: "Егер мен қисық сызық немесе жылан сызығын жасасам, бұл жылан сызығын қалағаным үшін. Кейіннен жыланның пайда болуын болжады, бірақ мен оны жасағанда, ол ештеңе ұсынбады. Бұл таза пішін". Готлибтің осы сызықтары мен пішіндерін әртүрлі адамдар әртүрлі мағынада түсіндіреді. 1950 жылы Готлиб "барлық жерде сурет салу" әдісі американдық абстрактілі сурет салу үшін клишеге айналғандығын байқады. Ол өзінің жаңа сериясын бастады – "Қиялға салынған ландшафттар", ол "псевдотілді" қолдануын сақтады, бірақ кеңістіктің жаңа элементін қосты. Ол пейзаждарды дәстүрлі мағынада суретке түсірмеген, керісінше, бұл жанрды өзінің сурет салу стиліне сәйкес өзгерткен. Қиялға салынған ландшафттар – екі регистрге бөлінген көлденең кенептер, олардың бірі төменгі жағынан өте белсенді, жоғарғы жағынан қарапайым, ғасырдың ортасында абстракцияға басқаша көзқарас қалыптастырды. 1955 жылы Готлиб былай деп атап өтті: "Мен жиі: "Бұл суреттер нені білдіреді?" деген сұрақтарды естіп тұрамын. Бұл дұрыс емес сұрақ. Көрнекі суреттер сөздік ойлауға немесе оптикалық фактілерге сәйкес келуі керек емес. "Бұл суреттер эмоционалды шындықты білдіре ме?" деген сұрақ дұрыс болар еді". 1956 жылдың соңында Готлиб "Жарылыс" деп аталатын бейнені жасады және келесі екі жылдың басым бөлігін осы тәсілмен жұмыс істеді. Ол өзінің бейнелеуін екі диск пішініне және иілгіш массаларға дейін оңайлатып көрсетті. Оның суреттері осы элементтердің әртүрлі түрде орналасуының вариациялары болып табылады. Бұл серия, "Қиялға тән ландшафты" сериясынан айырмашылығы, күн мен жердің негізгі ландшафтын ұсынады. Басқа деңгейде, пішіндер өте қарапайым, олар осы бір түсінікпен ғана шектелмейді. Ол шебер колорист болды және "Жарылыс" сериясындағы түс қолдануы ерекше маңызды. Ол алғашқы түс даласы суретшілерінің бірі және лирикалық абстракцияның алға басушыларының бірі саналады. Готлибтің мансабы кеңістік пен әмбебаптықтың эволюциясымен белгіленді.

Gottlieb and a small circle of friends valued the work of the Surrealist group that they saw exhibited in New York in the 1930s. They also exchanged copies of the magazine "Cahiers d'art" and were quite familiar with current ideas about automatic writing and subconscious imagery. Gottlieb painted a few works in a Surrealist style in 1940 and 1941. The results of his experiments manifested themselves in his series "Pictographs" which spanned from 1941 to 1950. In his painting Voyager's Return , he juxtaposes these images in compartmentalized spaces. His images appear similar to those of indigenous populations of North America and the Ancient Near East. If he found out one of his symbols was not original, he no longer used it. He wanted his art to have the same impact on all his viewers, striking a chord not because they had seen it before, but because it was so basic and elemental that it resounded within them. In 1941, disappointed with the art around him, he developed the approach he called Pictographs. Gottlieb's Pictographs, which he created from 1941 to 1954, are the first coherent body of mature painting by an American of his generation. Gottlieb spoke of his concerns in a 1947 statement:

The role of artist has always been that of image maker. Different times require different images. Today, when our aspirations have been reduced to a desperate attempt to escape from evil, and times are out of joint, our obsessive, subterranean and pictographic images are the expression of the neurosis which is our reality. To my mind certain so called abstraction is not abstraction at all. On the contrary, it is the realism of our time. In May 1942, his first "pictograph" was displayed at the second annual exhibition of the Federation of Modern Painters and Sculptors, located at the Wildenstein Galleries in New York In his pictographs, he introduced a new way of approaching abstraction that included imagery drawn from his subconscious but which notably departed from the idea of narrative. To meet this goal Gottlieb presented images inserted into sections of a loosely drawn grid. Each image existed independently of the others, yet their arrangement on the same plane, along with relationships of color, texture and shape, force the viewer to associate them. Meaning, then, is intensely personal – another innovation of Gottlieb's paintings Surrealist biomorphism was one source for his pictographs. For him, biomorphism was a way to freely express his unconscious, in which he had become fascinated via John Graham, Freud and surrealism. Gottlieb also incorporated automatism – the painterly technique for Freudian free association – was the method Gottlieb used to generate biomorphic shapes, which were forms spontaneously conceived in his unconscious These biomorphic shapes were separated by the all over grid pattern, which served as the overall structure of the "pictograph" series. Gottlieb once said, "If I made a wriggly line or a serpentine line it was because I wanted a serpentine line. Afterwards it would suggest a snake but when I made it, it did not suggest anything. It was purely shape ". These lines and shapes that Gottlieb used were easily interpreted to mean different things by different people. By 1950 Gottlieb observed that the "all over painting" approach had become a cliché for American abstract painting. He began his new series Imaginary Landscapes he retained his usage of a 'pseudo language,' but added the new element of space. He was not painting landscapes in the traditional sense, rather he modified that genre to match his own style of painting. Imaginary Landscapes are horizontal canvasses divided into two registers, one very active below a more contemplative upper one, set up a different approach to abstraction at mid century. In 1955 Gottlieb remarked:
I frequently hear the question, "What do these images mean?" This is simply the wrong question. Visual images do not have to conform to either verbal thinking or optical facts. A better question would be "Do these images convey any emotional truth?" Late in 1956 Gottlieb formulated the image that has become known as the "Burst" and spent most of the next two years working on this approach. He simplifies his representation down to two disc shapes and winding masses. His paintings are variations with these elements arranged in different ways. This series, unlike the Imaginary Landscape series, suggests a basic landscape with a sun and a ground. On another level, the shapes are so rudimentary; they are not limited to this one interpretation. He was a masterful colorist as well and in the Burst series his use of color is particularly crucial. He is considered one of the first color field painters and is one of the forerunners of Lyrical Abstraction. Gottlieb's career was marked by the evolution of space and universality.

1960-1970 жылдар

1960 жылы Готлибтің "Жарылыс" (Burst) сериясындағы жұмыстары оған бейнелеуді қатты жеңілдетуге мүмкіндік берді. Ол өмірінің соңына дейін "Жарылыс" және "Қиял ландшафты" (Imaginary Landscape) стиліндегі суреттер жасады, бірақ кейбір әріптестерінен өзгеше, өзін бір-екі бейнемен шектемеді. Готлибтің өнері туралы әңгімелер көбінесе "Жарылыстар" немесе "Қиял ландшафттары" туралы айтумен шектеледі, бұл суретшінің қарастырған идеяларының кең ауқымын кемсітеді. Готлиб 1967 жылы берген сұхбатында өз мақсатын былай түйіндеді:

"Мен үшін барлығы табиғат, соның ішінде менің сезімдерім мен арманым да. Барлығы табиғаттың бір бөлігі. Тіпті сурет салу да табиғаттың бір бөлігіне айналды. Әрі анықтап айтайын, менің жұмысымда идеологиялық немесе догматик көзқарас жоқ. Мен тек жеке сезімімнен, рефлекстерімнен және инстинкттерімнен сурет салам. Мен осы сезімдерге сенуім керек. Осы кезеңдегі суретшінің суреті Нью-Йорк штатының Олбани қаласындағы Губернатор Нельсон А. Рокфеллердің Мемлекеттік алаңындағы (Empire State Plaza) өнер коллекциясына енген. 1967 жылы Готлиб Уитни және Гуггенхайм музейлеріндегі көрмеге дайындалып жатқанда, кесілген және боялған картоннан мүсіндердің кішкентай модельдерін жасады, ол өзін "жаңа бастаған жас мүсінші" секілді сезінді. Бұл кішкентай мүсіндер кесілген, дәнекерленген және боялған болаттан және алюминийден жасалған үлкен жұмыстарға айналды. Мүсіншілікке деген құштарлығы шамамен бір жарым жылға созылды, бірақ осы қысқа мерзім ішінде ол сурет пен мүсіншіліктің аражігін шектейтін туындылар жасады. Досы Дэвид Смит сияқты, Готлибтің суретші болуы оған түссіз нысандарды көзге елестетуге мүмкіндік бермеді. Осыны қабылдағаннан кейін, ол өзінің ұзақ суретшілік карьерасында дамытқан барлық құралдарын – тию, визуалды тепе-теңдік, беттік сапа және т.б. – пайдалануға мәжбүр болды, оның мүсіндері, суреттері сияқты, "сезімді білдіру құралына" айналды. Мен қолданатын нақты түстердің немесе пішіндердің маңыздылығын сезінемін, мен білдіргім келетіннің барлық салмағын олар көтеруі керек, және бәрі осы бірнеше элементтерде шоғырлануы тиіс". Готлиб 1960 жылдары да белсенді болды. 1963 жылы ол Бразилиядағы Сан-Паулу биенналының Гран-при сыйлығын алған алғашқы американдық суретші болды. 1965 жылы ол Америка жетістіктері академиясының "Алтын табақ" сыйлығына ие болды. 1968 жылы Гуггенхайм мұражайы мен Нью-Йорктегі Уитни мұражайы оның өнерінің ретроспективті көрмесін бірлесіп ұйымдастырды, ол екі мұражайды да толтырды. Бүгінгі күнге дейін бұл екі ірі институт арасындағы жалғыз бірлескен жоба болып табылады.

But to me everything is nature, including any feelings that I have – or dreams. Everything is part of nature. Even painting has become part of nature. To clarify further: I don't have an ideological approach or a doctrinaire approach to my work. I just paint from my personal feelings, and my reflexes and instincts. I have to trust these. A representative painting from this period is included in The Governor Nelson A. Rockefeller Empire State Plaza Art Collection in Albany, NY. In 1967 while Gottlieb was preparing for the Whitney and Guggenheim Museum exhibition he began to make small models for sculptures out of cut and painted cardboard that, he said, made him feel like "a young sculptor, just beginning". These small sculptures evolved into larger works in cut, welded and painted steel and aluminum. His foray into sculpture lasted only about a year and a half, but in that brief time he created a body of work that challenged the delineation between painting and sculpture. In ways similar to his friend the sculptor David Smith, Gottlieb's background as a painter made it impossible for him to visualize objects without color. Once he accepted this, He was compelled to use all the tools he had developed in his long painting career – touch, visual balance, surface quality and more – to make his sculptures, like his paintings, become "a vehicle for the expression of feeling I feel a necessity for making the particular colors that I use, or the particular shapes, carry the burden of everything that I want to express, and all has to be concentrated within these few elements." Gottlieb remained active throughout the 1960s. In 1963 he became the first American artist to be awarded the Gran Premio of the São Paulo Bienal in Brazil. In 1965, he received the American Academy of Achievement's Golden Plate Award. In 1968, the Guggenheim Museum and the Whitney Museum in New York collaborated on a retrospective exhibition of his art that filled both museums. This remains, to date, the only collaborative project between these two major institutions.

Карьерасының ерекшеліктері

Готлибтің 56 жеке көрмесі болды және ол 200-ден астам топтық көрмеге қатысты. Оның өнер туындылары әлемнің 140-тан астам ірі музейлерінің қорында сақталған. Готлиб суретші, графикамен айналысушы, гравюрашы және мүсінші ретінде танымал болды. 1954 жылы Нью-Йорктегі Милтон Штайнберг орталығы үшін 1500 шаршы фут көлемді әйнек фасадын жобалап, құрылысын қадағалады, сондай-ақ Бруклиндегі Кингсвей еврей орталығы үшін 18 әйнек терезеден тұратын кешенді жобалады. Ол Нью-Йорктегі Қазіргі заманғы өнер мұражайының (1946) және Гуггенхайм мұражайының (1948) өнерін жинаған алғашқы суретшілердің бірі болды. Готлибтің туындылары АҚШ-тағы көптеген музейлердің тұрақты қорында бар, мысалы, оның 1947 жылғы "Алтарь" атты жұмысы Флорида штатының Майами қаласындағы Перес өнер мұражайының тұрақты коллекциясына енген.

Өлім және мұра

1970 жылы Готлиб инсульт болды, оның салдарынан оң қолы мен қолынан басқа барлық денесі салдануға ұшырады. Ол 1974 жылғы наурыз айында қайтыс болғанға дейін сурет салуын және өнер туындыларын көрмеге қоюын жалғастырды. Оның жаназасы 1974 жылғы 6 наурызда Франк Е. Кэмпбелл атындағы жаназалар үйінде өтті, ол Нью-Йорк штаты, Хоторн қаласындағы Mt. Pleasant зиратында жерленді. 1972 жылы Америка өнер және әдебиет академиясының мүшесі болып сайланды. Готлиб өмірі бойы суретшілердің кәсіби мәртебесін жақтады. Ол 1940-1950 жылдары Нью-Йорк және Провинстаунда "Forum 49" және басқа да суретшілер ұйымдастырған шаралар мен симпозиумдарды ұйымдастыруға көмектесті. 1950 жылы ол Метрополитен өнер мұражайына қарсы наразылық акциясын ұйымдастырды, нәтижесінде ол және оның әріптестері "Ирасиблдер" деп танылды. Оның өсиеті бойынша 1976 жылы Адольф және Эстер Готтлиб қоры құрылды, ол бейнелеу өнерімен айналысатын суретшілерге гранттар береді.