Инфляцияға қарсы күрес және табыс деңгейін реттеу шаралары
Indexation
Инфляциямен күресудегі индекстеу: табыстарды түзету, сатып алу қабілетін сақтау. Индексация және деиндексация – экономикалық құралдар. Саясаттың тиімділігі күмәнді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сатып алу қабілетін сақтау үшін табысты реттеудің экономикалық тәсілі. Индекстеу – инфляциядан кейін халықтың сатып алу қабілетін сақтау мақсатында баға индексі арқылы табыс төлемдерін реттеу тәсілі, ал деиндекстеу – индекстеуді кері қайтару.
Economics technique for income adjustment to maintain purchasing power
Indexation is a technique to adjust income payments by means of a price index, in order to maintain the purchasing power of the public after inflation, while deindexation is the unwinding of indexation.
Жалақылар
Егер үкімет мемлекеттік қызметкерлердің жалақысын инфляцияға қарай индекстеуді шешсе, бұл инфляция тәуекелін мемлекеттік қызметкерлерден үкіметке аудару болып табылады. Мұндай саясаттың мақсаты – инфляциялық үміттерді және оның қарқынын тез өсіп жатқан кезде инфляцияны төмендету. Экономистердің зерттеулері мұндай саясаттың тиімділігі туралы әртүрлі пікірлерді қамтиды. Фридман (1974), Грей (1976) және Фишер (1977) сияқтылар оны табысқа жеткендік деп санайды. Ал басқалары, индексация инфляциялық инерцияны тудырады – үкімет пен орталық банк инфляциямен күрестің күшін азайтады, нәтижесінде инфляция деңгейі жоспарланған көрсеткіштен жоғары қалады деп санайды. Бұл көзқарасты Бономо мен Гарсия (1994) қолдайды. Экономистердің индекстеудің пайдалылығы туралы әртүрлі пікірлері көбінесе олар талдаған деректерге байланысты. Бір ел белгілі бір кезеңде индексацияны сәтті жүзеге асырған болуы мүмкін, ал басқа ел басқа уақытта осыдан сәттілікке жете алмаған. Кейбір экономистер индекстеуге (инфляция өте жоғары болғанда) және деиндексацияға (инфляция индекстеуден кейін төмендегенде, бірақ орталық банк белгілеген мақсаттан әлі де жоғары болғанда) қолайлы жағдайлар бар деп есептейді. Соңғы жылдары Бразилия, Чили, Израиль және Мексика жалақыны деиндексациялау арқылы инфляцияға қарсы күресте табысқа жетті (Lefort and Schmidt Hebbel, 2002).
When a government decides to index wages of government employees to inflation it is to transfer the risk of inflation away from government workers onto the government. Such a policy is to attempt to reduce inflationary expectation and in turn inflation when it is rising rapidly. Research by economists is ambivalent on the success of such policies. Some have deemed it a success including Friedman (1974), Gray (1976), and Fischer (1977). Others have considered it less successful as they observed that indexation breeds inflation inertia (a reduction in the government and the central bank's effort in fighting inflation leading to inflation rate remaining higher than targeted). This perspective is supported by Bonomo and Garcia (1994). The economists diverging opinions on the merit of indexation often depend on what data they looked at. A given country over a specific time series may have been successful conducting indexation. While another country at another time may have been less successful. Some economists believe there are appropriate times for indexation (when inflation is really high) and times for deindexation (when inflation has moderated after indexation, but remains still too high vs the central bank's inflation target). In recent years Brazil, Chile, Israel, and Mexico have implemented successful inflation fighting campaigns by implementing the deindexation of wages (Lefort and Schmidt Hebbel, 2002).
Қарыз
Мемлекеттік қарызды инфляцияға индекстеу инфляциялық тәуекелді салымдардан үкіметке ауыстырумен байланысты, бұл инфляцияны төмендету әрекеті. Кейбір үкіметтер өздерінің қысқа мерзімді қарыздық құралдарын деиндекстеуге ұшырады, соның арқасында олардың орталық банктері ақша-кредит саясаты тұрғысынан қысқа мерзімді пайыздық ставкаларды бақылауға қайта оралып, инфляциямен күресте тиімдірек болуға мүмкіндік алды. Инфляция деңгейі бұрыннан төмен болған кейбір үкіметтер үшін индекстеудің тағы бір мақсаты – инфляция тәуекелін өз мойнына алу арқылы салымдарға төмен пайыздық ставка төлеп, қарыз алу құнын төмендету болып табылады. Ұлыбритания және АҚШ қарыз алу құнын төмендету үшін инфляцияға индекстелген мемлекеттік облигацияларды шығарды. Ұлыбритания және АҚШ сияқты үкіметтер инфляцияға индекстелген және номиналды облигацияларды шығарғанда, екі түрлі облигацияның табыстылығы арасындағы айырмашылықты бақылап, инфляциялық күтулер туралы нақты мәлімет алады. Роберт Шиллер мемлекеттік облигацияларды индекстеудің барлық аталған аспектілерін кеңінен зерттеді.
The indexation of government debt to inflation is related to transferring the inflation risk from depositors to the government in an attempt to reduce inflation. Some governments have ultimately subjected their short term debt instruments to deindexation so their central bank could regain control of short term interest rates from a monetary policy standpoint and be in a better position to fight inflation. Another objective of indexation, for certain governments with already low inflation rate, is to reduce their borrowing cost by paying lower interest rates to depositors in exchange for assuming inflation risk. Both the UK and the US have issued inflation indexed government bonds to reduce their borrowing costs. When governments such as the UK and the US issue both inflation indexed bonds and regular nominal bonds, it gives them precise information on inflation expectation by observing the difference in yields between the two types of bonds. Robert Shiller has done extensive research on all mentioned aspects of government bond indexation.
Салық ставкасы
Салық ставкасын индекстеу – инфляцияның салдарынан салық төлеушілердің салық салынатын табысы жоғары салық диапазондарына өтіп, тиімді және шекті салық ставкаларының артуын болдырмау мақсатында жасалады, тіпті олардың салық төлеу алдындағы сатып алу қабілеті өзгермесе де. Әр түрлі елдердің салық кодекстері өте күрделі болуы мүмкін. Осының салдарынан, кейбір салық түрлері негізгі салық ставкаларының индекстелуіне қарамастан, ішінара немесе толықтай деиндекстелуге жатады. АҚШ-та осы жағдай орын алады: стандартты салық ставкасы инфляцияға индекстелген, бірақ оның баламалы ең төменгі салық (АМТ) кодексі индекстелмейді. Нәтижесінде, салық төлеушілердің үлесі артып, бастапқыда тек ең байларға салық салу үшін енгізілген АМТ бойынша салық төлеуге міндетті болуы күтілуде. (2013 жылдың 2 қаңтарында президент Барак Обама 2012 жылғы американдық салық төлеушілерге көмек көрсету туралы заңға қол қойды, ол салық салуға жататын табыс шегін инфляцияға қарай индекстеді. [1]) Канадада жақында салық ставкасын төмендету шарасы, кейбір салық жеңілдіктерінің ішінара деиндекстелуімен (жеңілдіктер инфляция деңгейімен – 3% артты) өтелді.
The indexation of tax rate is to avoid an increase in effective and marginal tax rates due to inflation pushing taxpayers taxable income into higher tax brackets even though their pre tax purchasing power has not changed. Tax codes of various countries can be very complicated. As a result, certain types of taxes may be partially or entirely subject to deindexation even though the main tax rate structure is not. This is the case in the US where the standard tax rate is indexed to inflation. But, its parallel Alternative Minimum Tax (AMT) code is not. As a result, a rising share of the taxpayers’ population is anticipated to become liable under the AMT which was originally implemented to tax only the very rich. (On January 2, 2013, President Barack Obama signed the American Taxpayer Relief Act of 2012, which indexes to inflation the income thresholds for being subject to the tax. [1]) In Canada, a recent reduction in tax rate was in part countered by a partial deindexation of certain credits (the credits were adjusted upward by the inflation rate – 3%).
Ақшалай валюта
Валютаның немесе валюта бағамының индекстелуі көбінесе елдің валютасын АҚШ долларына бекітуімен байланысты. Яғни, мұндай елдің орталық банкі доллармен тұрақты айырбас бағамын сақтау үшін доллар сатып алуға немесе сатуға ұшырайды. Мұндай саясатты Қытайды қоса алғанда, бірнеше Азия елдері қабылдады. Егер осы бекіту болмаса, АҚШ-тың осы елдермен созымал ағымдағы шот тапшылығы салдарынан осы елдердің валюталары долларға қатысты құнға өсер еді. Бірақ Азия елдерінің экономикалық мүддесі АҚШ-тың өнімдеріне деген сұранысын жоғары деңгейде ұстау болып табылады. Сондықтан олардың валютасын АҚШ долларына бекіту қажет. Орталық банктер жүргізетін бекіту көбінесе жасырын болып келеді және ешқандай ресми саясатта жарияланбайды. Бекіту де өте серпімді болуы мүмкін. Орталық банк нақты деңгейде емес, қабылданатын диапазон шегінде айырбас бағамын сақтайды. Уақыт өте келе, қабылданатын диапазон ел экономикасының өсуді қамтамасыз ету үшін экспортқа деген жалпы тәуелділігіне байланысты кеңейе немесе тарылуы мүмкін. Осылайша, валютаның индекстенуін анық байқау қиын.
The indexation of currency or exchange rate often refers to a country pegging its currency to the US dollar. In other words, such a country's central bank would buy or sell dollars so as to maintain a stable exchange rate with the dollar. Such a policy has been adopted by several Asian countries including China. If not for the mentioned pegging, the currencies of these countries would rise against the dollar as a result of the US chronic current account deficit with such countries. But, the Asian countries have a vested economic interest in keeping US demand for their exports high. That's where the pegging of their currency to the US dollar comes in. Often the pegging conducted by central banks is pretty discrete and not disclosed in any formal policy statement. The pegging also can be pretty elastic. A central bank will maintain an exchange rate within a deemed acceptable range instead of at a specific level. Over time, the acceptable range may broaden or narrow depending on such a country's economy overall reliance on exports to fuel growth. Thus, it is challenging to clearly observe the deindexation of a currency.