Кіріспе

Ислам тарихының уақыт жобасы

17 ғасыр (16011700) (1009 AH 1112 AH)

1601: Хандеш моғолдармен анексияланды. 1603: Урмия шайқасы. Осман империясы жеңіліске ұшырады. Персия Месопотамиядағы Табриз, Мосул және Диярбекрді басып алды. Мехмед III қайтыс болды, Ахмет I таққа отырды; Осман империясының сұлтандарына қараңыз. 1604: Голландия Индонезиясында Ачех сұлтаны Алауддин Раят Шах қайтыс болды, Али Раят Шах III таққа отырды. 1605: Моғол императоры Джалал-уд-Дин Акбар қайтыс болды; Жахангир таққа отырды. 1607: Ахмаднагар моғолдармен анексияланды. 1609: Бидар моғолдармен анексияланды. 1611: Куч-Бехар моғолдар бағындырды. 1612: Камруп моғолдар қолына көшті. 1617: Ахмет I қайтыс болды; Мустафа I таққа отырды; Осман империясының сұлтандарына қараңыз. Британдық Шығыс Үндістан компаниясы Моғол Үндістанымен сауда-саттық бастады. 1618: Типпера моғолдармен анексияланды. 1620: Осман империясында Мустафа тақтан түсірілді; Осман II таққа отырды, Осман империясының сұлтандарына қараңыз. 1623: Осман империясында Мустафа билікті қайтадан иеленді. 1625: Осман империясында Мустафа тақтан түсірілді, IV Мурад таққа отырды, Осман империясының сұлтанына қараңыз. 1627: Моғол императоры Джахангир қайтыс болды, Шах Джахан таққа отырды. 1628: Сафавид сұлтаны Шах Аббас I билігі аяқталды. 1629: Парсыда Шах Аббас қайтыс болды; немересі Сафи таққа отырды. 1631: Моғол императоры Шах Жаханның әйелі, Тадж Махалдың ханымы Мумтаз Махал Аграда қайтыс болды. 1635: Осман сұлтаны IV Мурадтың Иранға қарсы әскери науқаны және Ереван қамалының басып алынуы. Маку, Хой және Тәбриз қамалдарын басып алу және олардың қабырғаларын қирату. 1637: Индонезияда Искандар Муда қайтыс болды; Искандар II таққа отырды. 1638: Осман империясында IV Мурад сұлтанның Иранға қарсы әскери науқаны және қоршаудан кейін Бағдадты жаулап алуы. 1640: Осман сұлтаны IV Мурад қайтыс болды, оның інісі I Ибраһим таққа отырды. 1641: Осман империясының Крым хандығының қарастырылатын мемлекеті Азовты басып алды. Индонезияда Искандар II қайтыс болды; Таджул Алам патшайым таққа отырды. 1642: Парсыда Шах Сафи қайтыс болды, Шах Аббас II таққа отырды. 1645: Крит аралына күштерді тасымалдау арқылы ұзаққа созылған Османдық-Венеция соғысының басталуы және Хания қамалын басып алу. 1648: Осман империясында I Ибраһим тақтан түсірілді; IV Мехмед таққа отырды; Осман империясының сұлтандарына қараңыз. 1656: Осман империясында Мехмед Куйприлли арнайы өкілеттіктермен Ұлы визир болып тағайындалды. 1658: Моғол императоры Шах Жахан тақтан түсірілді, Аурангзеб таққа отырды. 1661: Осман империясының Ұлы визирі Мехмед Куйприлли қайтыс болды және оның ұлы Ахмет Куйприлли Ұлы визир болып тағайындалды. 1667: Шах Аббас II қайтыс болды; Шах Сүлеймен таққа отырды. 1668: Османдықтардың Кандия қамалын басып алуы Крит аралындағы ұзаққа созылған Османдық-Венеция соғысын аяқтады. 1673: Аурангзеб Пакистанның Лахор қаласында Бадшахи мешітін салды. 1675: Сикх гуруы Тег Бахадур өліміне жетті. Индонезияда Таджул Алам патшайым қайтыс болды, Нұрул Алам патшайым таққа отырды. 1676: Осман империясының Ұлы визирі Ахмад Куйприлли қайтыс болды, Қара Мұстафа тағайындалды. 1678: Индонезияда Нур-ул-Алам патшайым қайтыс болды, Инаят Закия патшайым таққа отырды. 1680: Мараттар әміршісі Шиваджи қайтыс болды. 1682: Ассам моғолдармен анексияланды. Аурангзеб астананы Декандағы Аурангабадқа көшірді. 1683: Османдықтар Венаны қоршауға алды және Вена шайқасында жеңіліске ұшырады, бұл Түркияның Еуропаға ілгерілеуінің аяқталуын білдірді. Ұлы визир Қара Мустафа экспедицияның сәтсіздігі үшін жазаланды. 1686: Бижапур моғолдармен анексияланды. 1687: Голконда патшалығы моғолдарға қосылды. Мохачтың екінші шайқасында Осман әскерінің Австрияға қарсы жеңілуі. Мехмед IV тақтан түсірілді; Сүлеймен II таққа отырды; Осман империясының сұлтандарына қараңыз. 1688: Индонезияда Инаят Закия патшайым қайтыс болды, Камала патшайым таққа отырды. 1691: Осман сұлтаны Сүлеймен II қайтыс болды; Ахмет II таққа отырды, Осман империясының сұлтандарына қараңыз. 1692: Осман сұлтаны Ахмет II қайтыс болды; Мустафа II таққа отырды; Осман империясының сұлтандарына қараңыз. 1694: Парсыда Шах Сафи қайтыс болды, сұлтан Хусейн таққа отырды. 1699: Индонезияда Камала патшайым қайтыс болды. 1700: Муршид Кули хан Бенгалияның тәуелсіздігін жариялап, өзінің астанасын Муршидабадта орнатты. Осы ғасырдың соңына қарай мұсылман халқының саны әлемдегі жалпы халықтың 11 пайызына жетті.