Кіріспе

Манчестер қаласындағы, Англиядағы қалыпты шіркеу

Сент-Анн шіркеуі – Англия шіркеуінің Манчестердегі қалыпты шіркеуі. Әйгер қасиетті Аннаның атымен аталса да, ол шіркеудің меценаты Энн, леди Блэндке де құрмет көрсетеді. Сент-Анн шіркеуі – I санаттағы ескерткіш.

Сәулет және орнату

XVIII ғасырдың басында Манчестер шағын ауыл болды, көбінесе егістік жерлер мен ағаштан жасалған үйлермен толы. Қазіргі Санкт-Анн алаңы орнында болған, Акрфилд деп аталатын үлкен егістік даласы Санкт-Анн шіркеуінің құрылыс алаңына айналды. Акросфилд 13 ғасырдан 1823 жылға дейін жыл сайынғы жәрмеңке өткізілетін орын болды, содан кейін ол Кнотт Миллге көшірілді. Шіркеу базар мен коллегиат шіркеуінің арасында орналасқан болса да, екі мұнарасы да кез келген бағыттан көрінетін. Бұл неоклассикалық стильдегі ғимарат, бастапқыда жергілікті Коллихерсттен алынған қызыл құмтаспен салынған. Алайда, құмтастың жұмсақтығына байланысты, бастапқы тастың көп бөлігі Ланкаширдегі Парболд, Стаффордширдегі Холлингтон, Дербиширдегі Дарли Дейл және Чеширдегі Ранкорннан әкелінген әртүрлі түсті құмтастармен ауыстырылды. Шіркеу алғаш салынғанда интерьері қарапайым, қара шыны терезелермен болған. Бірақ XIX ғасырда көптеген өзгерістер енгізілді, оның ішінде витражды терезелер орнатылды. Олардың кейбіреулері арнайы жасалса, ал кейбіреулері басқа шіркеулерден бейімделді. Солтүстік жақ терезелерінің бірін Йорктік Уильям Пеккит жобалап, жасаған. Жиһазға Анна патшайымының алтарь үстелі кіреді, ол өзінің түріндегі жалғыз ғана мысал деп саналады, сондай-ақ Болоньялық Аннибале Карраччидің "Сыбайдан түсу" картинасы да бар. Шіркеу мұнарасы қаланың орталық нүктесін көрсетеді; геодезистер оны басқа жерлерге дейінгі қашықтықты өлшеу үшін платформа ретінде пайдаланды. Олардың өлшеу белгісі әлі де мұнара есігінде сақталған.

Сент-Анн алаңындағы ғимараттар мен мүсіндер

Алаңның оңтүстік-шығыс бұрышында итальяндық палаццо стилінде салынған Шотландия Корольдік банкі орналасқан. Ол 1848 жылы Бенджамин Хейвудтың банкі үшін Дж. Е. Греган салған. Алаңда екі мүсін тұрғызылған: Ричард Кобденнің мүсінін Маршалл Вуд 1867 жылы жасаған, ал Бур соғысының ескерткіші Хамо Торникрофттың 1907 жылғы жұмысы.

Қасиеттілік

Мослилер Манчестер иеліктерінің иелері болды және 1693 жылы бұл иелік сэр Эдвард Мослидің қызы леди Энн Блэндқа мұра болып өтті. Леди Блэнд Манчестердегі сәннің көшбасшысы болды және төменгі шіркеу партиясының мүшесі ретінде діни және саяси көзқарастарында қатал болды: ол бастапқыда қала орталығындағы пресвитериан шіркеуінде ғибадат етті. Алайда, 1695 жылы Генри Ньюком қайтыс болды және леди Блэнд өз шіркеуін салуға шешім қабылдады. 1708 жылы Манчестер халқының саны жылдам өсіп жатқандықтан, жаңа шіркеу салуға рұқсат алу үшін Парламентке петиция жіберілді. 1709 жылдың 18 мамырында леди Блэнд Акс Филдтің бір шетінде жаңа шіркеудің негізін қалады. 1712 жылдың 17 шілдесінде шіркеу Честер епискобымен қасиеттендіріліп, құрметті Аннаға, яғни Мәриям анасына арналды, бұл шіркеуді құрылтайшыға және биліктегі монарх, королева Аннаға деген құрметпен жасалған еді. Леди Блэндтің өзі Дидсберидегі Сент-Джеймс шіркеуінде жерленген, онда оның өмірін еске алу үшін ескерткіш тақта орнатылған.

Джон Байром

Сент-Аннның коллегиат шіркеуіне жақын орналасқандығының нәтижесінде, бір кезде таңертең "ескі шіркеуге", ал түстен кейін "жаңа шіркеуге" бару, немесе керісінше, әдетке айналған. Мұндайды ішінде Джон Байром (1692–1763), "Christians Awake" атты туындының авторы да жасаған. Ол Якобиттерге деген симпатиясына қарамастан, Сент-Анн шіркеуінде алғашқы екі пастордың кезінде елеулі рөл атқарды.

Манчестер өсіп келе жатқан қалаға айналады

17 ғасырдың соңына қарай Сент-Анн ауданында көшелер саны арта түсті; 1720 жылға дейін Сент-Анн алаңы Лондон мен Бат қалаларындағы сәнді алаңдар үлгісінде жоспарланып, ағаштармен көмкерілді. 1729 жылы сэр Освальд Мосли қазіргі Корольдік биржа орнына жақын жерде биржа салды. 1735 жылға қарай Акрес Филдтің оңтүстік жағында ғимараттар салына бастады, соның нәтижесінде Кинг-стрит және Риджфилд пайда болды. Енді "ескі шіркеу" мен "жаңа шіркеу" арасындағы бұрынғыдай айқын ерекшелік қалмады. Өнеркәсіптік революцияның нәтижесінде Манчестердің қарқынды өсуіне байланысты басқа шіркеулер де салынып жатты. Кейіннен, 19 және 20 ғасырлардың басында халық қала сыртындағы елді мекендерге қоныс аударғанда, осы шіркеулердің көптегені пайдасыз болып, бұзылып кетті. Сент-Аннс осы шіркеулердің бірнешеуінен қалған ескерткіштерді сақтайды, мысалы, сэр Чарльз Барри салған Сент-Мэтью шіркеуі, Кэмпфилд (1823–25 жылдары салынған, 1950 жылы бұзылған).

Азаматтық өмірдегі маңызы

Сент-Энн әрқашан азаматтық өмірмен тығыз байланысты болды, ал оның пасторлары уақыт өте келе Лорд-мэрдің, округтік кеңес төрағаларының және полицияның рухани кеңесшісі ретінде қызмет етті. 1975 жылы осы тарихи ғимаратты сақтау мақсатында, шіркеу аумағындағы кәсіпорындардан "Сент-Энн шіркеуінің достары" қоғамы құрылды. 2011 жылы (шіркеу жұмыс істеп тұрғанда) Сент-Энн шіркеуінде жаңарту жұмыстары жүргізілді. Бұл жұмыстарға сағатты, қоңырауды, тас қаптамасын және шатырын жөндеу кірді. Жаңарту кезінде шіркеу ірі жарнамалық тулармен жабылды, бұл бірінші санаттағы ескерткіш үшін дау тудырды. Шіркеуте қарқынды концерт кестесі бар, оған апта сайынғы түскі орган концерттері (сәрсенбі күндері), ай сайынғы кәсіби концерттер, сондай-ақ Корольдік Солтүстік музыка колледжінің студенттері ұйымдастыратын фортепиано және камералық музыка концерттері кіреді. Шіркеуде төрт мануалды Джордж Сикссмит органы орнатылған.