Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қытайдың қысқы күн тоғысы мерекесі
Chinese winter solstice festival
Дунчжи фестивалі немесе Қысқы күн тоғысы фестивалі – 21 желтоқсан мен 23 желтоқсан аралығында болатын Дунчжи күн тоғысы кезінде тойланатын дәстүрлі қытай мерекесі. Бұл мерекенің тамыры инь мен ян философиясына, яғни әлемдегі тепе-теңдік пен үйлесімділікке байланысты. Мерекеден кейін күндізгі уақыттың ұзаруына байланысты, оң энергияның күшеюіне сенім бар. Бұл философиялық мағынасы И Цзинге (I Ching) сәйкес фу (fu, "қайта оралу") гексаграммасымен бейнеленеді.
The Dongzhi Festival or Winter Solstice Festival is a traditional Chinese festival celebrated during the Dongzhi solar term (winter solstice), which falls between December 21 and December 23. The origins of this festival can be traced back to the yin and yang philosophy of balance and harmony in the cosmos. After this celebration, it is believed that days will have longer daylight hours and therefore create an increase in positive energy flowing in. The philosophical significance of this is symbolized by the I Ching hexagram fu (, "Returning").
Дәстүрлі қызмет түрлері
Қытай тілінде "Донг" сөзі "қыс" дегенді білдірсе, "Жи" сөзі "келу" дегенді білдіреді, сондықтан фестивальдің сөзбе-сөз мағынасы – "қыстың басталуы". Дунчжи қысқы күн тоқырауын тойлайды, әдетте 21-23 желтоқсан аралығында, және жылдың ең ұзақ түнімен бірге келеді. Бұл күннің ұзаруын және адам өміріне тепе-теңдік пен үйлесімді әкелетінін символдайды. Қытайлықтардың инь-ян сенімдеріне сәйкес, "Ян" оң энергияны, жылуды және жарықты білдіреді. Дунчжи фестивалінен кейін күн ұзарып, "Ян" күші артады. Сонымен қатар, бұл күні Аспан әміршісіне отбасының жағдайы туралы есеп беру үшін Асүй құдайының көкке аттанатынына сенетін болған. Бұл фестивальді алғаш рет Чжоу әулеті (б.з.д. 1045-256 жж.) кезінде қытай халқы тойлап, кейіннен Хан әулеті (б.з.д. 206-220 жж.) оны ресми мереке деп жариялаған. Хан халқы жұмыстан демалып, отбасымен бірге тойлаған. Олар көкке құлшылық етіп, ата-бабаларына құрмет көрсету үшін ата-бабалық киіз үйлерінде жасанды қағаздарды жаққан. Ежелгі заманда бұл күн "күннің ең ұзақ күні" деп те аталған, себебі күннің бойы созылған көлеңкелерінен көрінеді. Бұл дәстүрлі түрде Қытай жаңа жылымен салыстыратын маңызды мереке болған. Дәстүр бойынша, Дунчжи фестивалі – отбасымен бірге тамақ ішуге арналған уақыт. Осы кездесулерде (әсіресе Азияда және Азия диаспорасында) тангюань (湯圓) немесе желімді күріштен жасалған шарларды жасау және жеу дәстүрі бар, бұл қайта қосылуды символдайды. Тангюань желімді күріш ұнынан жасалады және кейде қызғылт немесе жасыл түске боялады. Әрбір отбасы мүшесіне бірнеше кішкентай шарлармен қатар кемінде бір үлкен тангюань беріледі. Ұннан жасалған шарлар тәтті немесе тұзды сорпаға пісіріліп, бір ыдыста беріледі. Оны жиуниангпен де қоса ұсынады, ол аздаған алкогольді, сүзгіленбеген күріш шарабы, ішінде тұтас желімді күріш дәндері (және көбінесе тәтті османтус гүлдері) бар. Адамдар әдетте қысқы күн тоқырауында пельменьдер мен уонтондар жейді. Тайваньдықтар үшін бұл күні тангюань жеу де дәстүрлі. Олар оны ата-бабаларына құрбандық ретінде де пайдаланады. Тайваньдықтар Қытайдағы кейбір әдет-ғұрыптарды сақтағанмен, ата-бабаларына құлшылық ету үшін тоғыз қабатты тортты ұсынудың ерекше дәстүрі бар. Бұл торттар желімді күріш ұнынан жасалып, тауық, үйрек, тасбақа, шошқа, сиыр немесе қой пішіндес болып келеді, содан кейін ыдыстың әртүрлі қабаттарында буға пісіріледі. Бұл жануарлардың барлығы қытай дәстүрінде жақсылықты білдіреді. Көптеген адамдар осы қысқы фестиваль кезінде қуаттандыратын тағамдарды жейді. Тайваньдықтар үшін қыс – дене белсенділігін шектеу және денені нығайту үшін дұрыс тамақтану қажеттілігі бар уақыт. Бұл әдет табиғат заңдарына сәйкес келетін көптеген жануарлардың мінез-құлқына ұқсас, олар қыста өмірін қалпына келтіру және сақтау үшін ұйықтайды. Суық температурамен күресу үшін, денедегі метаболизм баяу болғандықтан, қыста майлы және етті тағамдарды көбірек жеу қажет, себебі дене осы кезде мол және пайдалы заттарды жақсы сіңіреді. Дунчжи – "қыстың шегі" болғандықтан, тайваньдықтар оны жылдың ең жақсы уақыты деп санайды. Тайваньдықтардың суыққа қарсы күресу және дененің төзімділігін арттыру үшін ең танымал қысқы тоник тағамдары – қой етінен жасалған ыстық қазан және имбирьлі үйрек ыстық қазан. Тауық, шошқа еті және морской есті жемісі сияқты басқа да тағамдар, сондай-ақ женьшен, бұғы мүйізі және кордицепс саңырауқұлақтары сияқты емдік шөптер тоник тағамдарын жасау үшін қолданылады.
In Chinese, the word "Dong" means "winter" while "Zhi" means "arrival" giving the literal meaning of the festival "the coming of winter". Dongzhi celebrates the winter solstice, usually around December 21 to 23, and is observed on the longest night of the year. Symbolizing the victory of light over darkness, Dongzhi, represents that the days will start to grow longer and bring a sense of balance and harmony to people's lives. Based on Chinese beliefs of yin yang, "Yang" represents positive energy, warmth, and light. Following the Dongzhi Festival, daytime will gradually lengthen, as "Yang" will also increase. It was also believed by some that it was the day the Kitchen God went to heaven to report to the Jade Emperor the conduct of a family. The festival was first celebrated by the Chinese people during the Zhou Dynasty (1045 BC–256 BC) and declared an official celebration during the Han Dynasty (206 BC–220 AD). The Han people would take a break from work to celebrate with their families. They would hold heaven worshipping as well as honoring their ancestors by burning joss paper at their ancestral shrines to show gratitude. In ancient times, the day was also known as the "festival of extreme length as the sun's extreme position lengthens shadows. It was traditionally a very important holiday, comparable to Chinese New Year. Traditionally, the Dongzhi Festival is a time for families to eat together. One activity that occurs during these get togethers (especially in the Asia and in Overseas Asian communities) is the making and eating of tangyuan (湯圓) or balls of glutinous rice, which symbolize reunion. Tangyuan are made of glutinous rice flour and are sometimes coloured pink or green. Each family member receives at least one large tangyuan in addition to several small ones. The flour balls are cooked in a sweet soup or savory broth with both the ball and the soup/broth served in one bowl. It is also often served with jiuniang, a mildly alcoholic, unfiltered rice wine containing whole grains of glutinous rice (and often also sweet osmanthus flowers). People typically eat Winter Solstice dumplings , and wontons. It is also a tradition for Taiwanese to eat tangyuan on this day. They also use the festive food as an offering dish to worship the ancestors. As well as following some of the customs practiced on mainland China, the people of Taiwan have a unique custom of offering nine layer cakes as a ceremonial sacrifice to worship their ancestors. These cakes are made using glutinous rice flour in the shape of a chicken, duck, tortoise, pig, cow, or sheep, and then steamed in different layers of a pot. These animals all signify auspiciousness in Chinese tradition. Many people take invigorating tonic foods during this particular winter festival. To the Taiwanese, winter is a time when most physical activities should be limited and you should eat well to nourish your body. This practice follows the habits shown by many animals which follow the law of nature and hibernate throughout winter months to rejuvenate and to preserve life. In order to fight cold temperatures, it is necessary to eat more fatty and meaty foods during winter when your body can better absorb the rich and nutritional foods at this time due to a slower metabolic rate. Since Dongzhi is the "extreme of winter", Taiwanese regard it as the best time of the year to take tonic foods. Some of the most widely popular winter tonic foods enjoyed by Taiwanese to fight cold and strengthen the body's resistance are mutton hot pot and ginger duck hot pot. Other foods like chicken, pork, and abalone are also common ingredients used in making tonic foods with nurturing herbs such as ginseng, deer horn, and the fungus cordyceps.