Кіріспе

Күн құбылыстарын зерттеуге арналған спутник. Күннің ең жоғарғы миссиясы (немесе SolarMax) спутнигі Күн құбылыстарын, әсіресе күн жарқындарын зерттеу үшін жасалды. Ол 1980 жылдың 14 ақпанында ұшырылды. SMM – Fairchild Industries компаниясы жасаған көпмиссиялық модульді ғарыш кемесі платформасына негізделген алғашқы спутник. Бұл платформа кейіннен Landsat 4 және 5, сондай-ақ Жоғары атмосфераны зерттеу спутнигі үшін де қолданылды. 1980 жылдың қарашасында бағытты басқару жүйесінде ақаулық туып, сәуір 1984 жылға дейін күту режиміне қойылды. Кейін шаттл миссиясы арқылы жөнделді. Күннің ең жоғарғы миссиясы 1989 жылдың 2 желтоқсанында аяқталды, осы кезде ғарыш кемесі атмосфераға қайта кіріп, Үнді мұхитының үстінде жанып кетті. 1980 жылдың қарашасында SMM-нің бағытты басқару жүйесіндегі төрт сақтандырғыштың екіншісі істен шығып, спутниктің бағытын сақтау үшін магниттік моменттерді пайдалануға мәжбүр етті. Бұл режимде, бортындағы жеті құралдың тек үшеуі ғана қолданылуға жарамды болды, себебі қалғандары спутникті Күнге дәл бағыттауды қажет етті. Спутниктің магниттік моменттерін пайдалану оның тұрақты күйде жұмыс істеуіне кедергі келтірді және оның номиналды күнге бағытталған осінен "қозғалуына" себеп болды. SMM үш жыл бойы күту режимінде қалды. Олардың табысты жұмысы спутниктің қызмет ету мерзімін тағы бес жылға ұзартты. Миссия 1985 жылғы IMAX фильмінде – "Арман тірі" ("The Dream Is Alive") көрсетілді.

Кометаларды ашу

SMM түсірген суреттерде 10 комета табылды. Атау Байқау күні АшушыC1987 T2 (SMM 1)5 қазан, 1987 Доктор Орвилл Крис Сент-Сир C/1987 U4 (SMM 2)17 қазан, 1987 О. К. Сент-Сир1988l (SMM 3)27 маусым, 1988 О. К. Сент-Сир1988m (SMM 4) 21 тамыз, 1988 Дэвид Кобе, C. Ваух1988n (SMM 5) 11-12 қазан, 1988 О. К. Сент-Сир 1988p (SMM 6)18 қараша, 1988 О. К. Сент-Сир 1988q (SMM 7)24 қазан, 1988 Эндрю Л. Стэнджер 1989m (SMM 8) 2 маусым, 1989 О. К. Сент-Сир, Дэвид Л. Кобе 1989q (SMM 9) 8 шілде, 1989 О. К. Сент-Сир 1989x (SMM 10) 28 қыркүйек, 1989 О. К. Сент-Сир

Қорытындылар

Айта кетерлігі, SMM-нің ACRIM құралдар жиынтығы күткендей болмаған нәрсені көрсетті – Күн, шын мәнінде, күн дақтары циклының ең жоғарғы нүктесінде (қараңғы "күн дақтарының" саны ең көп болатын кезде) көбірек жарқырайды. Бұл себебі күн дақтарының айналасында факулалар деп аталатын жарқыраған құбылыстар орналасқан, олар күн дақтарының қараңғылату әсерін толығымен өтестіреді. SMM-нің маңызды ғылыми жаңалықтары бірнеше шолу мақалаларында монография түрінде ұсынылған.

Миссияның аяқталуы

SMM орбитасы атмосфералық кедергі салдарынан бірте-бірте төмендеп, тығыз қабаттарға түсті. 1989 жылғы наурыз айындағы геомагниттік дауыл СММ-нің дауыл басталғанда жарты километрге, ал дауылдың барлық кезеңінде 5 километрге төмендеуіне себеп болды деген хабарлама тарады. SMM 1989 жылдың 17 қарашасында бағытын жоғалтып, 1989 жылдың 2 желтоқсанында Үнді мұхитының үстінде атмосфераға қайта кіріп, күйіп кетті.