Кіріспе

Provoked) - 2006 жылы түсірілген британдық тарихи драмалық фильм, режиссері - Джаг Мундра. Басты рөлдерде Ашварья Раи, Навин Эндрюс, Миранда Ричардсон, Робби Колтрейн, Нандита Дас және Стив МакФадден. Фильм Киранжит Ахлувалияның зорлық көріп келген күйеуін қасақана емес, ойсырап өлтіру оқиғасына негізделген. Фильмнің операторы - Мадху Амбат. Фильмнің музыкасын және саундтрегін А.Р. Рахман жазды, ал фильмнің тақырыптық әні "Alive" Рахманның туындысы және Карен Дэвид орындады, ол фильмде шағын эпизодтық рөлде де ойнайды. Лондон қаласында түсірілген фильм 2007 жылдың сәуір айында кинотеатрларда көрсетілді.

Сюжет

Киранжит Ахлувалия (Айшварья Рай) пен Дипак Ахлувалия (Навин Эндрюс) үйлену тойына түседі. Бастапқыда ол оған қамқорлық пен сүйіспеншілік танытады, бірақ көп ұзамай күйеуінің нағыз түсі көріне бастайды, өйткені Дипак біртіндеп өзінің қараңғы, қауіп төндіретін, тіпті социопаттық жағын ашады. Он жыл бойына зорлық-зомбылыққа ұшырап, екі балалы болғаннан кейін, күйеуінің қатыгездігіне және қайта-қайта зорлауларына шыдай алмай, күйеуінің ұйықтап жатқан аяғына от қойып, оны қасақана өлтіреді. Қылмысқа айыпталған ол туралы істі Оңтүстік Азияның әлеуметтік қызметкерлері тобы біледі. Олар Southall Black Sisters деп аталатын аз қаржыландырылатын ұйымды басқарады. Киранжит 12 жылдан кейін шартты түрде босатылуы мүмкін өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Ол өзінің камерада бірге отырған, ағылшын тілін үйрететін Вероника Скотт (Миранда Ричардсон) есімді ақ әйелмен дос болады. Вероника түрмедегі бірнеше қыздармен дос болып, жергілікті түрмедегі Доринге (Лорейн Брюс) қарсы Киранжит үшін күреседі. Вероника ағасы Эдвард Фостерді (Роби Колтрейн) Киранжиттің апелляциясын қарауға шақырады. Эдвард өз кезегінде Киранжиттің өз әпкесі үшін қаншалықты маңызды екенін және оның ісі қаншалықты маңызды екенін түсінеді. Оның әпкесі сұранысы қосымша мәнге ие, өйткені Вероника бала кезінен бастап олардың қарым-қатынасына байланысты өзінің жеке шағымда оған көмектесуге рұқсат бермеді. Киранжиттің арызын тыңдамай тұрып, Саутхоллдың қара әйел бауырлары оның азаттығы үшін қоғамдық қолдау жинауға арналған митингтер ұйымдастырып, оның жағдайын бұқаралық ақпарат құралдарына жеткізді. Ақырында ол сот жүйесімен R v Ahluwalia деп аталатын маңызды іс бойынша босатылады, бұл Ұлыбританиядағы әйелдерді ұрып-соғу жағдайларында провокацияны қайта анықтайды.

Шығару

Бұл фильм 2006 жылдың сәуір айында Канн кинофестивалі барысында Канн кинобазарында көрсетілді. Айшвария Раи режиссер Жаг Мундрамен бірге фильмді баспасөз мәслихаттары мен кештер арқылы насихаттауға қатысты. Маусым айында фильм Дубайда 2006 жылғы Халықаралық Үнді кино академиясы кинофестивалін ашты. Көрсетілімге Боливудтың Амитаб Баччан мен Шабана Азми сияқты белгілі өкілдерімен қатар, халықаралық бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері де қатысты.

Қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында фильмнің рейтингі 29 пайызды құрайды. View London 5 жұлдыздың екісін берді: "Провокация" фильмінің маңызды тақырыбы мен Айшварья Раидің ойнауы үшін көруге тұрарлық, бірақ кейде таңғаларлықтай нашар режиссура салдарынан көру қиынға соғады. BBC үш жұлдыз берді, "Провокация" сезімталдықтан аулақтап, бір әйелдің батылдығы бүкіл елдегі науқанды қалай бастағанын және британдық заңдарды үй ішіндегі зорлық-зомбылыққа қатысты қалай өзгерткенін көрсетеді. Variety басылымынан Дерек Элли былай деді: "Раи реактивті рөлде лайықты, бірақ Ричардсон мен Дас сияқты актерлердің керемет ойыны фильмнің эмоционалдық палитрасын кеңейтеді. Басты кемшілік – флэшбектерде Дипак рөлі жеткіліксіз ашылған, ал оның зорлық шабуылдарына психологиялық түсіндірме берілмеген. Бұл фильм әлеуметтік реализмге қарағанда, қаһарман мен жаманды анық көрсететін сапалы мелодрама. Бірақ көрермендер фильмнің ағынына бой алса, ол жанына терең сіңіп, әсерлі болады". The Times газеті үш жұлдыз берді: "Фильмнің басты мәні – оның үндеулі хабары: оны әркім көруі керек, өйткені отбасылық зорлық-зомбылық ешқашан қабылдамастығын және заң енді оны төзбейтінін еске салады. Мундра Айшварья Раидің Болливудтағы әдеттегі мінез-құлқынан бас тартып, оны негізінен британдық актерлермен қоршады. Нәтижесінде актрисаның ойнаған рөлі әсерлі ғана емес, сонымен қатар материалға лайықты". UK Channel Film4 төрт жұлдыз берді және "Сенімділік пен жанашырлықпен айтылған батыл оқиға" деген қорытынды жасады. Rediff үш жұлдыз берді: "Провокация – әрине айту керек маңызды оқиға. Көңіл көншіткісіз ететіні – оның көрсетілу әдісі. Фильмнің түсірілімі шындыққа жақын, түсірілім сапасы жақсы, актерлік шеберлік көбінесе мақтауға тұрарлық, бірақ сценарий (Пол Остин, Рахила Гупта) таңғаларлықтай үстірт. Айшварья Раи болса, шын жүректен ойнайды. Оның табиғи сұлулығына ешқандай макияж, әдемі киім немесе тіпті күлімдеу қосылмаған. Бірақ оның көздері өз рөлін ойнайды. Оның үлкен көк-жасыл көздері жағдайға қарай шоқ, қайғы, қорқыныш, шатасу және жеңілдеу сезімдерін көрсетеді. Оның панджаби тілінде еркін сөйлеуге тырысқаны таң қалдырады". CNN IBN-нің Ражиев Масанд "Жақсы" деген баға берді және былай деді: "Шыншылдықпен айтсам, "Провокация" екі актердің жұмысы көтеріп көрсетпесе, жұмыс істемейтін еді. Бұл тұрмыстық зорлық-зомбылық туралы сезімтал фильм. "Провокация" фильмінің нағыз жұлдызы – Айшварья Раи, ол лайықты шектелген рөлді ойнайды. Ол сізді таң қалдырады, ол немен ойнайды. Бұл сіздің санаңызға енетін ойнау, өйткені ол оны жарылысқа дейін күйдіретін құмарлықпен ойнайды. Бұл оның ең жақсы актерлік жұмыстарының бірі". Daily News and Analysis газеті де үш жұлдыз берді: "Осындай оқиғамен шамадан тыс жүгіру оңай болар еді, бірақ режиссер Джаг Мундра оқиғаның мелодрамалық жағын қатаң бақылауда ұстағаны үшін мақтауға тұрарлық. Айшварья Раи зорлық көрген әйел рөлін сомдайды, бұл оның ең жақсы рөлдерінің бірі. Жас, ұялшақ және жайдары әйел Киранжит рөлінен бастап, күйеуі Дипакты (Навин Эндрюс) қатты ұрып-соққаннан кейін өртеп жібергенге дейін, Раи шок, таңғалу, өкініш және ақыр соңында ақталу кезеңдерінен өтеді". The Times of India газеті былай деді: "Бұл Айшварьяның фильмі, бастапқы минуттарынан бастап. Оқиға күшті, әрине, бірақ құмарлық пен қайғы Айшварьяның кейіпкерді сезімтал суреттеуі арқылы көрініс табады. Бірінші кадрдан бастап актриса рөлді мүйізінен ұстап, оны шайқап, зардап шеккен әйелдің әсерлі бейнесін жасайды, ол үйдегі қатер мен қорқынышты дәстүрлерге қарсы күресу үшін сирек кездесетін ішкі күшті табады". Сынаушы Субхаш К. Джа былай жазды: "Провокация" үй ішіндегі үйлесімсіздіктің күрделі сұрағына ер адамның айқайлауында әйелдің орнын білу мәселесіне шеберлікпен және тікелей жауап береді. Айшварья Раидің жүрегінен шыққан роліне терең енгені үшін толық алғыс айтамын. Кейбір саттерде Раи жүрегіңізді күн сәулесінде ұзақ уақыт қалған мұздай сияқты ерітеді". "Индиан экспресс" газеті төрт жұлдыз берді: "Бұл мазмұны бар фильм. Шын өмірден алынған фильм. Көп адамды қозғайтын фильм. Көп адамның өмірін өзгертетін фильм. Айшварья жақсы жұмыс істеді. Ол кейіпкердің бастан өткерген қиналысын және азабын көрсете білді. Оның макияжы мен сұлулығынан айырылып, рөлге жақсы сайысқан". Фильмді көргеннен кейін Патель Observer газетіне: "Мен кішкене қорқамын, өйткені мен өте жақын қатысқанмын. Кейде адамдар өмірдің шынайы көрінісін жақсырақ көрсету керек деп ойлаймын". Рахила Гупта, Circle of Light сценарийін және осы фильмнің сценарийін бірге жазған: "Өкінішке орай, фильм – бұл өнер формасы, онда оны іске асыру үшін көптеген компромистер жасауға тура келеді". Ол фильмдегі кейіпкерлердің бейнесін "бір өлшемді" деп сынады және Киранжит Ахувалияның күйеуі алкоголик ретінде бейнеленгенін сынға алды. Фильмде Киранжит Ахувалия шындықтағыдай фабрикада емес, орта тапқа жататын үй шаруасымен айналысатын әйел ретінде көрсетілген, Прагна Патель мен Рахила Гуптаның кейіптері біріктіріліп, үнді актрисасы Нандита Дас ойнаған, ал британдық құқықтық терминологияның орнына американдық терминология қолданылған. Режиссер Джагмохан "Джаг" Мундра өз қорғанында былай деді: "Шын оқиғаны айтсаңыз да, шын оқиға ешқашан шын оқиға болмайды. Шындықты қалай анықтайсыз? Біздің ешқайсымыз онда болған жоқ және, әрине, онда болған адамдардың естеліктері қазір өзгерді. Соңында мен қызықты оқиға айтуым керек. Мен қызықты оқиға айта алмасам, қандай да бір себеп болса да, ешкім оны көрмейді".