Кіріспе

Лондонның Доклендс ауданындағы автоматтандырылған жеңіл метро жүйесі. Доклендс жеңіл темір жолы (DLR) – негізінен Лондонның қайта жаңартылған Доклендс ауданына қызмет ететін және Лондонның екі ірі қаржы орталығы – Канари Уорф пен Лондон қаласы арасында тікелей байланыс қамтамасыз ететін автоматтандырылған жеңіл метро жүйесі. 1987 жылдың 31 тамызында алғаш ашылған DLR бірнеше рет кеңейтілді, нәтижесінде желілердің жалпы ұзындығы Стратфордқа солтүстікке, Льюишамға оңтүстікке, Лондон қаласының қаржы орталығындағы станцияларға батысқа және Бектонға, Лондон қаласы әуежайына және Вулвич Арсеналына шығысқа дейін жетті. Thamesmead қарайғы кеңейту қазіргі таңда қарастырылып жатыр. Жұмыс істеудің қалыпты режимі автоматтандырылған, сондықтан 149 пойыз (оларда дөңгелек керуші кабинасы жоқ) және ірі түйіскен станцияларда минималды штат жұмыс істейді; жер астындағы төрт станция денсаулық пен қауіпсіздік ережелерін сақтау үшін штаттық режимде жұмыс істейді. DLR қазіргі уақытта Transport for London (TfL) үшін KeolisAmey Docklands франчайзисімен басқарылады. Желі іске қосылғаннан бері кеңейген сайын жолаушылар саны артты. 2022/23 қаржы жылында 92,3 миллион жолаушы тасымалданды.

Өмірбаян

18 және 19 ғасырларда Лондон қаласының шығысында жаңа доктар салынды, қала қарқынды өсіп жатқандықтан. Соңғы док 1921 жылы Корольдік доктарда ашылды. 1960 жылдардың басынан бастап, жүктер контейнерлендіріліп, механикаландырылғандықтан доктардың маңызы төмендеді. Ескі доктарда кеңейтуге орын болмады, үлкен кемелерді қабылдау мүмкін емес еді. Доктар Лондон және Блэкуолл темір жолы (L&BR) арқылы ұлттық темір жол желісіне қосылған, бірақ 1966 жылы жолаушылар ағынының азаюына байланысты жабылды. 1960 жылдардың ортасынан бастап доктар біртіндеп жабылып, көптеген жұмыс орындары жойылды, экономикалық қиындықтар туды. 1972 жылы Лондондық докланд зерттеу тобы Травис Морган және Партнерлерге аймақты қайта дамыту жөнінде ұсыныс беруді тапсырды. 1973 жылы олар, басқа ұсыныстармен қатар, әрбір вагонда 20 адамға дейін тасымалдай алатын "минитрам" жүйесін салуды ұсынды, бұл жүйе Докландты Фенчурч көшесіндегі темір жол станциясындағы жоспарланған Флит желісінің метро желісімен байланыстыруға арналған еді. Алайда, Тэтчер үкіметі билікке келгеннен кейін, Юбилей желісін кеңейту жоспарлары тоқтатылды және жаңа үкімет төмен құнмен шешім табуды талап етті. 1981 жылдың шілдесінде үкімет Лондон докландс даму корпорациясын (LDDC) құрды, ол Докландсты қайта дамытуды үйлестіруге тиіс болды. Арзан қоғамдық көлікті ұсыну қажеттілігі Лондон Транспортын трамвайлар немесе трамвай сияқты көліктерді пайдалана отырып, бірнеше жеңіл темір жол нұсқаларын бағалауға мәжбүр етті. Юбилей желісін аймаққа дейін кеңейту құны шамамен 450 миллион фунт стерлингке бағаланды. Бағыттың негізгі бөлігі Лондоннан шығып, Ұлы Шығыс желісімен бірге, оңтүстікке қарай бұрынғы Лондон және Блэкуолл темір жолы арқылы Иттер аралы арқылы өтеді. Батыс жағында үш аялдама нұсқасы ұсынылды: Тауэр Хилл, Минори және Олдгейт Ист. Тауэр Хилл нұсқасы қолданыстағы метро станциясымен қатар төменгі деңгейдегі алмасуды талап ететін еді, бірақ бұл өте қымбат жоба болар еді. Минори нұсқасы, бұрынғы Минори темір жол станциясының орнында жоғары деңгейдегі станция болып таңдалды және қазіргі Тауэр Гейтвей DLR аялдамасы болды. Екі оңтүстік аялдама нұсқасы ұсынылды, Кубит Таун (бүгінгі Айленд Гарднс станциясы) және Тиллер Роуд, Миллволл доктың батыс жағында, оларға жету үшін екі мүмкін бағыт болды. "Батыс" бағыты Вестферри станциясынан Вестферри жолының бойымен Куба көшесі арқылы өтіп, содан кейін Тиллер Роудта аяқталады немесе Миллволл доктар кесуінен өтіп, Кубит қаласындағы аялдамаға дейін жалғасады. "Орталық" нұсқасы Батыс Үндістан доктарын сумен толтыруды немесе көпір салуды талап ететін еді және сол кездегі тасталған қоймалар аумағы арқылы жарты аралдың ортасынан өтеді. Ақырында соңғы нұсқа таңдалды, бірақ 1981 жылғы Лондон көліктері туралы баяндамада Канарьи Уорфтың айналасындағы кең ауқымды даму болмаса, бұл аймақ "көлік қатынасының нашар перспективаларымен өте оқшауланған" болады деп ескертілді, өйткені ол бірнеше жыл бойы болды. Солтүстік аялдама Майл Енде ұсынылды, оның ішінде Бурдетт жолынан Лаймхаусқа қарай немесе Майл Енд жолы бойымен Поплар қаласына жету үшін ескі темір жол желісін пайдаланбай, оңтүстікке бұрылу үшін көшелер қарастырылды. GLC, LDDC, үкіметтік ведомстволар мен Лондон көліктері дайындаған қорытынды есеп 1982 жылы маусымда жарияланды, онда Майл Ендтен Иттер аралына дейін солтүстік-оңтүстік бағыт және Иттер аралынан Лондон қаласына дейін шығыс-батыс бағыт ұсынылды. Тіпті желіні дамыту кезінде болашақ кеңейту ұсыныстары қарастырылып, зерттеліп жатты.

Парламент процесі мен құрылымы

Есеп жарияланғаннан кейін Қоршаған орта және көлік департаменттері кеңейту құрылысына 77 миллион фунт стерлинг жұмсауға келісті, мерзімі 1987 жылға белгіленді. Қаржыландыру туралы келісімде заманауи технологияны ең көп пайдалану және үкіметтен тұрақты субсидия қарастырылмауы туралы талаптар да болды. Парламенттік процедура барысында, жол және басқа да теміржол қозғалысынан желіні бөлу мақсатында, LDDC-нің «жоғары технологиялық автоматтандырылған жүйе» қолдануын қамтамасыз ету үшін желінің солтүстік терминалы Стратфордқа ауыстырылды. Желі құрылысына рұқсат беретін екі парламенттік акт 1984 және 1985 жылдары қабылданды. Жүйе құрылысы 1985 жылы, 77 миллион фунт стерлингтік бюджетті ескере отырып, шығындарды азайтуға барынша күш салумен басталды. Теміржол 1987 жылдың 30 шілдесінде Елизавета II-нің ресми ашылуымен пайдалануға берілді, ал жолаушылар тасымалы 31 тамызда басталды.

Бастапқы жүйе (1987-1990)

Бастапқы жүйе екі бағыттан тұрды, Стратфордтан және Стратфордқа дейін, жалпы ұзындығы 11 км. Linke Hofmann Busch компаниясы жеткізген он бір бірлік Доклендс жеңіл темір жолының бірінші буынын құрады. Жүйе жеңіл болды, станциялар тек бір біріктірілген вагондан тұратын пойызға арналған етіп жобаланған. Үш тармақтың жалпы ұзындығы 15 станцияны қамтыды және Services маңындағы тегіс үшбұрышты түйісу арқылы байланыстырылды. Түйісудің солтүстік жағы тек Poplar депосына кіру үшін пайдаланылды. Станциялар көбінесе бірыңғай дизайнға ие болды және стандартты компоненттерден салынды. Ортақ ерекшелік – қысқа, жарты цилиндр пішіндес, көк түсті шыныдан жасалған шатыр. Барлық станциялар жер үстінде орналасқан және көбінесе қызметкерлерсіз жұмыс істеді. Жүйе ашылғанға дейін оны батысқа және Бектонға қарай кеңейту жоспарлары жасалды. Станциялар мен пойыздар екі бірлікке дейін ұзартылды, ал жүйе 1991 жылы 295 миллион фунт стерлинг сомасында салынған тоннель арқылы Лондон қаласының ортасына дейін кеңейтілді. Бұл кеңейту нәтижесінде қысқа тармақ қалды. Бастапқы пойыздар жер астындағы пойызға қойылатын өрт қауіпсіздігі талаптарына жауаптамайтындықтан, жер астында пайдалануға жарамсыз болды. Доклендстің шығыс бөлігіне дамуды ынталандыру үшін жақсы көлік байланысы қажет болды, сондықтан Бектонға қарай төртінші тармақ жоспарланды, бірнеше маршруттар қарастырылды. бағытынан және Корольдік доктар кешенінің солтүстік жағынан өтетін маршрут таңдалды және 1994 жылдың наурыз айында 280 миллион фунт стерлинг сомасында ашылды. және осы себепті Thames Wharf (кейінірек Вулвич тармағындағы Thames Wharf ұсынысымен шатастырылмауы керек) және Connaught станциялары салынбады. Бұл кеңейту аясында бастапқы тегіс үшбұрышты түйісудің бір жағы Poplar-дан батысқа қарай орналасқан деңгейлерде бөлінген түйісумен ауыстырылды. Poplar Стретфорд және Бектон бағыттары арасындағы платформалық алмасуды қамтамасыз ету үшін қайта жаңартылды, ал станциядан шығысқа қарай Стретфорд және Бектон бағыттарының айырылысында жаңа деңгейлерде бөлінген түйісу салынды. Кеңейту аясында Бектонда жаңа, үлкен депо салынды.

Гринвич пен Льюишамға кеңейту (1996-1999)

Алғашқыда Льюишем Лондон қалалық кеңесі Темза өзенінің астында жүйені кеңейту мүмкіндігін зерттеу үшін зерттеу жұмысын тапсырды. Бұл кеңес Гринвич және Дептфорд арқылы кеңейтуді, Левишем теміржол станциясында аяқтауды ұсынды. Операторлардың жоспарларын Парламенттегі саясаткерлер, оның ішінде болашақ Лейборист партиясының вице-премьері Джон Прескотт және Лорд Уитти қолдады; 1996 жылға қарай құрылыс жұмыстары басталды. Левишемге жасалған кеңейту 1999 жылдың 20 қарашасында ашылды, құны 200 миллион фунт стерлингті құрады, қаржыландырудың басым бөлігі жеке сектордың жеке қаржы жобасы ретінде жүзеге асырылды.

Лондон Сити әуежайы мен Вулвичке кеңейтулер (20042009)

90 жылдардың ортасында қазіргі Бектон тармағынан Лондон Сити әуежайына қарай кеңейту қарастырылды, бастапқыда Роял Альберттен травелатор арқылы, ал 1998 жылы Батыс Сильвертаундағы аралық стансасымен док арқылы көпір салу жоспарланды. Үкімет бұл ұсынысты бастапқыда қолдады, ал 1999 жылы бүгінге дейін қолданылып келе жатқан бағыт бойынша Король Георг V-ге дейін кеңейтілді. Осы кезде Вулвич Арсеналға дейінгі бағыт, Вулвич Рич аралық стансасымен бірге әзірленді, бірақ ол ұзақ мерзімдік мақсат ретінде қарастырылды. Вулвич Рич станциясы (Темзаның оң жағалауында, Марлбороу көшесінің желдету және эвакуация шахтасы орнында) 2000 жылы жобадан алынып тасталды. Бұл кеңейтуге 2004 жылдың 12 қазанында Лондон қаласының мэрі Кен Ливингстон жариялаған, Лондонның қоғамдық көлігіне инвестициялардың бес жылдық бағдарламасы көмектесті. 2005 жылдың 2 желтоқсанында Кеннинг Тауннан басталып, бұрынғы Шығыс округтері мен Темза қосылысы теміржолының бойымен шығысқа қарай жаңа тармақ ашылды. Вулвич Арсеналға дейінгі қосымша кеңейту 2009 жылдың 10 қаңтарында ашылды, бұл Солтүстік Кент магистральдық желісімен байланыс жасауға мүмкіндік берді, және Эби-Вудқа қарай Elizabeth желісіндегі аялдамаға жақын орналасқан. Құрылыс 2005 жылдың маусымында басталды, сол айда келісімдер де бекітілді, ал туннельдер 2007 жылдың 23 шілдесінде аяқталды, ал Лондон мэрі Борис Джонсон 2009 жылдың 12 қаңтарында ресми түрде ашты. Аяқталғаннан кейін жоба 2009 жылғы Премьер-министрдің «Үздік қоғамдық ғимарат» сыйлығына үміткер болып іріктеліп алынды. Бастапқы станция 2008 жылдың ортасында толық қайта жаңарту үшін жабылды. Тар аралық арал платформаның екі жағындағы екі терминалдық жол, келушілерге арналған біреуі және кетушілерге арналған екіншісі бар екі платформа арасындағы бір жолмен ауыстырылды (испандық шешім). Ол 2009 жылдың 2 наурызында қайта ашылды. Үш вагонды пойызға мүмкіндік беру үшін жаңарту аясында, солтүстік жақтан Delta Junction-да нығайту жұмыстары жүргізілді. Бұл жоспарды Стратфордқа және Банкке қарай қозғалыс арасындағы қақтығысты жою үшін қосымша деңгейлерді бөлу жоспарына енгізуге шешім қабылданды. Жаңа кесте енгізілді, шың сағаттарда жолдардың жиілігі артты. Банк пен Канари-Уорф арасындағы жаңа деңгейдегі жол күні бойы қолданылады, Вест-Индия-Кей станциясын кешкі уақытқа дейін айналып өтеді. Бұл жоба бойынша жұмыстар үш вагонды жаңарту жұмыстарымен және «суға түсумен» (кейде «ұшумен» деп аталады, бірақ DLR бұл жағдайда «суға түсу» терминін қолданды) бірге жүргізілді, ал жақсартылған кесте 2009 жылдың 24 тамызында қолданысқа енгізілді.

Үш вагондағы пойыздарға жаңарту (2007-2011)

Шығыс доклендтерді Темза шлюзі жобасының аясында дамыту және Лондонның 2012 жылғы жазғы Олимпиадасына дайындықпен байланысты бірнеше кеңейтулер мен жақсартулар жүзеге асырылды. Пойыздың сыйымдылығы әрқайсысы төрт есікпен жабдықталған үш вагонды пойыздарға жаңарту арқылы арттырылды. Пойыздардың жиілігін арттыру мүмкіндігі қарастырылмады, себебі сигналдау жүйесін өзгертуге кеткен шығын, ұзын вагондарға ауысудан кем емес болғанмен, тиімділігі төмен болар еді. Бұл теміржол бастапқыда бір вагонмен жұмыс істеуге арналған еді, сондықтан жаңарту үшін виадуктарды нығайту және көптеген платформаларды ұзарту қажет болды. Қосымша сыйымдылық 2012 жылғы жазғы Олимпиада кезінде Лондонның көлік желісін пайдалануды арттыруға ықпал етті. Кеңейту және өзгерту жұмыстарының бас мердігері – Taylor Woodrow компаниясы. Elverson Road, Royal Albert, Gallions Reach және Cutty Sark стансалары үш вагонды пойыздарға сәйкес ұзартылмады, мұндай кеңейту кейбір жағдайларда мүмкін болмауы мүмкін. Есіктерді таңдап ашу жүйесі қолданылады, есік жабылмаған жағдайда авариялық жолдар қарастырылған. Станса жер астында орналасқан, платформаны кеңейтуге шығынның жоғары болуы және жақын жердегі тарихи ғимараттарға зиян келтіру қаупі кедерес келтіреді. Туннельде авариялық жол бар. Кейбір стансаларда үш вагонды пойыздарды қабылдаудан асып түсетін қосымша жұмыстар жүргізілді. Бұл платформаның бойындағы шатырларды үлкен, берік конструкциялармен ауыстыруды қамтыды. Жаңа станса бұрынғы орнынан шығысқа қарай салынды, себебі жақын маңдағы қисықтар платформаны ұзартуға мүмкіндік бермеді. Қазір стансада үшінші платформа бар. Бұл жаңарту үшін DLR қолданыстағы вагондармен үйлесімді 31 қосымша вагон сатып алды. Жұмыстар бастапқыда үш кезеңге жоспарланған: Bank Lewisham, Poplar Stratford және Beckton тармағы. Алғашқы 200 миллион фунт стерлингтік келісімшарт 2007 жылдың 3 мамырында жасалды. Жұмыс 2007 жылы басталды, ал Bank Lewisham жобасы 2009 жылы аяқталуға тиіс еді. Алайда, алғашқы екі кезеңнің жұмыс жоспары біріктіріліп, инфрақұрылымдық жұмыстар 2010 жылдың қаңтар айының соңына дейін аяқталды. Lewisham Bank бағытында қазір тек үш вагонды пойыздар ғана жүреді. Олар 2011 жылдың 9 мамырында Beckton тармағында қозғалысын бастады. Stratford – Lewisham және Bank – Woolwich Arsenal бағыттарындағы кейбір рейстер үш вагонды пойыздармен жүзеге асырылады, ал қалған бағыттар қажет болған жағдайда ұзын вагондарды пайдаланады.

Стратфорд халықаралық әуежайына кеңейту (2011)

2012 жылғы Олимпиадалық бюджеттен ішінара қаржыландырылған үш автовокзалдың кеңейтілуіне қоса, ұлттық теміржол жүйесінің бұрынғы Солтүстік Лондон желісі бойынша Каннинг-Тауннан Стратфордқа және Стратфорд Халықаралық теміржол станциясына дейінгі жаңа желі ашылды, сондай-ақ қосымша станциялар да салынды. Бұл желі көбінесе Лондон метросының Jubilee желісімен қатар жүреді. Каннинг-Тауннан Стратфордқа дейінгі Солтүстік Лондон желісін жалғастыру арқылы Докленд аймағы High Speed 1 жоғары жылдамдықтық пойыздарымен байланыстырылды. Бұл 2012 жылғы Олимпиада ойындары үшін көлікті жақсартудың маңызды бөлігі болды, оның көп бөлігі Стратфорд Халықаралық станциясына жақын жерде өтті. Алғашқы құрылыс жұмыстарына тапсырыс 2007 жылдың 10 қаңтарында берілді, ал құрылыс 2007 жылдың ортасында басталды. Бастапқыда 2010 жылдың ортасында ашылуы жоспарланған желі 2011 жылдың 31 тамызында пайдалануға берілді. 2015 жылдың 11 қарашасында Лондон мэрі осы желідегі барлық станциялардың 3-аймақтан 2/3-аймаққа қайта жіктелетінін жариялады. Жаңа станциялар: , , , және Стратфорд Халықаралық. Олардың ішінде Каннинг-Таун, Вест Хэм және Стратфорд бұрынғы Солтүстік Лондон желісінің станциялары, ал Стратфорд Хай-стрит Стратфорд Маркет теміржол станциясының орнында салынды. Каннинг-Тауннан Стратфордқа дейінгі кеңейтілген желі Лондон метросының Jubilee желісімен қатар жүреді. Jubilee желісінің жақын орналасқан станцияларымен көліктік байланыспен қатар, Star Lane, Abbey Road және Stratford High Street станцияларында қосымша DLR станциялары бар. Стратфордта станцияның солтүстік жағында Солтүстік Лондон желісі үшін жаңа платформалар салынды. Jubilee желісіне жақын орналасқан ескі платформалар (бұрынғы 1 және 2) DLR үшін қайта жаңартылып, 16 (Стратфорд Халықаралыққа қарай) және 17 (Бектон/Вулвич Арсеналына қарай) болып қайта нөмірленді. Stratford International тармағы мен DLR пойыздары арасында Poplar арқылы көліктік байланыс мүмкін, бірақ платформалар бір-бірінен қашық және әртүрлі биіктікте орналасқан. Екі тармақ арасында физикалық байланыс жоқ.

Pudding Mill Lane станциясын ауыстыру (2014)

Элизабет желісінің туннель порталдарының бірі Пудинг Милл Лейн станциясының бастапқы орнында салынған. Осының салдарынан, City Mill өзені мен Ривер Ли арасындағы DLR жолы оңтүстікке қарай жаңа виадукқа ауыстырылды. Бұл 2014 жылдың 28 сәуірінде ашылған жаңа станцияны қамтиды. Ескі станция Bow Church және Стрэтфорд арасындағы жүйедегі жалғыз маңызды бір рельстік бөлікте орналасқан еді. Жағдайды пайдаланып, үш кезеңде рельстік жолдардың саны екі есеге арттырылды, бұл жүргізу қабілетін жақсартты. Crossrail заңында бастапқыда қайта жаңартылған бөліктен тыс жұмыстарға қатысты ережелер қарастырылмаған еді.

Желілік

DLR-де 45 станциясы бар. Оның алты тармағы бар: оңтүстікке – Льюишемге, солтүстікке – Стратфорд Интернешнлға, шығысқа – Вулвич Арсеналға және батысқа – Орталық Лондонға дейін тарамдайды. Солтүстік, оңтүстік және оңтүстік-шығыс тармақтары Стратфорд, Стратфорд Интернешнл, Льюишем және Вулвич Арсеналдағы Ұлттық теміржол станцияларында аяқталады. Ұлттық теміржолмен басқа да алмасулар Лаймхаус, Гринвич және Вест Хэмде орналасқан, ал Oyster картасының иелері үшін стансадан тыс алмасулар Шэдвелл DLR станциясы мен сол аттас Лондон Overground станциясы арасында, сондай-ақ Фенчерч көшесі мен DLR-дің батыс терминалдары – Tower Gateway және Банк арасында мүмкін. Лаймхаус пен Tower Gateway арасында DLR Лондон, Тилбери және Саутхенд желісімен қатар жүреді.

Болашақ қызметтер

2024 жылдан бастап енгізілетін жаңа жылжымалы құрам қызмет сапасын жақсартуға мүмкіндік береді. Станциялар вагондардың еден деңгейімен сәйкес келетін биік платформалармен жабдықталған, бұл арбасы немесе коляскасы бар жолаушыларға оңай түсуге және түсуге мүмкіндік береді. Көптеген станциялар бастапқы жүйеге тән модульдік құрылымға ие, екі жақты платформалармен кеңейтіліп, жаңартылған, әрқайсысы жеке көшеден кіретін мүмкіндікке және платформа шатырларына ие. Бірақ бастапқы, ерекше дөңгелек шатыр дизайнының көшпенделері сақталған. Қауіпсіздік мақсатында Stratford International және Woolwich Arsenal жер асты станцияларынан басқа, станцияларда штаттық персонал жоқ, сондай-ақ Canning Town, West Ham және City Airport сияқты бірнеше көп трафиктік түйіскен станцияларда жүйемен таныс емес жолаушылар үшін билет кассасы бар. Canning Town, Custom House және Prince Regent станцияларында ExCeL көрме орталығында маңызды көрмелер өтетін кезде платформада персонал болады. 2007 жылдың 3 шілдесінде DLR ресми түрде «DLR Art» атты өнер бағдарламасын іске қосты, ол Лондон метросындағы «Art on the Underground» бағдарламасына ұқсас. Алан Уильямс «Sidetrack» деп аталатын алғашқы уақытша тапсырысты орындауға тағайындалды, ол жүйедегі жолаушыларға беймәлім, әдеттегі және ерекше көріністерді бейнелейді және барлық желіде көрсетілді.

Билеттер мен билеттер

Жүйе Лондондық баға аймақтары жүйесінің бір бөлігі болып табылады және тиісті аймақтарды қамтитын Travelcard билеттері жарамды. Бір күндік және маусымдық DLR "Rover" билеттері, сондай-ақ DLR және City Cruises өзен кемелері үшін бір күндік DLR "Rail and River Rover" билеті бар. Билеттерді платформаға кірер алдында билет автоматтарынан сатып алуға болады және платформаға кіру үшін міндетті түрде болуы керек. Oyster және контактісіз банк карталарын пайдаланатын жолаушылар автоматты қақпалар мен платформалардағы карта оқу құрылғыларын қолданып, жүйеге кіргенде де, шыққанда да тиісінше тигіп өтуі керек. Тек DLR станцияларында билеттік кедергілер жоқ: дұрыс билеттер ЖҚБ (жолсерік қызметкерлері) тарапынан пойыздарда кездейсоқ тексерулер арқылы қамтамасыз етіледі. Банк, Уулвич Арсенал, Уэст-Хэм және Уэльс-Ливерпульде кедергілер бар, онда DLR платформалары Лондон метрополитені немесе Ұлттық теміржол кедергілерінің ішінде орналасқан. Саяхатының басында картаны тигізбеген төлем карталарын пайдаланушылар және дұрыс билетсіз басқа жолаушылар 80 фунт айыппұл төлеуге жазаланып, немесе баға төлеуден жалтарғаны үшін сотқа берілуі мүмкін.

Жылжымалы құрам

DLR 149 биік қабатты, екі бағытты, бір буынды электрлік көп бірліктермен (EMU) қызмет көрсетеді. Әр вагонда екі жағында төрт қос есік бар, ал екі-үш вагоннан бір пойыз құралады. Әрбір есік жанындағы консольдар есікті жабуды басқаруға және пойызды бақылау кезінде хабарламалар жасауға мүмкіндік береді. Жүргізуші орындығы болмағандықтан, толық шыныдан жасалған вагон ұштары жолаушыларға алды мен артты көруге мүмкіндік береді. Жұмыс істеудің ең жоғары жылдамдығы – . Биік қабатты және автоматтандырылған болғанымен, вагон конструкциясы көшеде жүруге арналған неміс жеңіл рельстік жүйесінен алынған. Барлық вагон бір-біріне ұқсас, бірақ бірнеше түрлі типтері болды, олардың кейбіреулері әлі де пайдалануда, ал кейбіреулері басқа операторларға сатылды. 2005 жылы Bombardier компаниясынан бірліктер сатып алынып, 2007 мен 2010 жылдар аралығында жеткізілді.

Болашақ жылжымалы құрам

2017 жылы TfL жаңа, толық ұзындығындағы, өтетін вагондарға тендер жариялады, нәтижесінде 2019 жылы CAF компаниясы жеңіске ие болды. Вагондар 2024 және 2026 жылдар аралығында жолаушыларға қызмет етуге кіріседі деп күтілуде, ал 2023 жылдың қаңтарынан бастап алғашқы бірліктер желіге жеткізіліп, сынақтан өткізіледі.

Қоймалар

Ұялы желінің Поплар мен Бектон қалаларында екі депосы бар. Поплар 1987 жылы алғашқы желі ашылғанда пайдалануға берілді. Ғайып алаңының шектеулі болуына байланысты, 1994 жылы Бектонда жаңа, үлкен депо ашылды және қазіргі таңда желінің негізгі техникалық қызмет көрсету депосы және басты бақылау орталығы болып табылады. Жол жөндеу, тойтарып тұру кезеңіндегі пойыз тұрақтары, сондай-ақ Операциялық және Техникалық қызмет көрсету орталығы (TfL қызметкерлері үшін OMC) және Хилтон, Ритц және Дорчестер ғимараттарында KeolisAmey Docklands франшизасының қызметкерлері орналасқан, ал қосымша резервтік бақылау орталығы Попларда орналасқан.

Электрмен жабдықтау

Тракциялық қуат 750 В тұрақты тоқпен ерекше төменгі контактілі үшінші рельс жүйесі арқылы беріледі.

Сигнал беру технологиясы

Бастапқыда DLR GEC General Signal және General Railway Signal компаниялары әзірлеген тұрақты блок технологиясына негізделген сигнализацияны пайдаланды. Бұл 1994 жылы Alcatel әзірлеген SelTrac деп аталатын қозғалмалы блок TBTC (Transmission Based Train Control) жүйесімен алмастырылды. SelTrac жүйесін Thales компаниясы 2007 жылы сатып алды, ал жаңартуларын Thales Rail Signalling Solutions компаниясы қамтамасыз етеді. Осы технологияны Ванкувердің SkyTrain, Торонтоның SRT, Сан-Франциско қалалық темір жолы және Гонконгтың MTR сияқты жылдам транзит жүйелері де қолданады. SelTrac S40 жүйесі Лондон метросының Jubilee және Northern желілерінде де қолданылады. Ақпарат алмасу әрбір пойыздың көлік құралының борттағы басқару контроллері (VOBC) мен Бектон орналасқан басқару орталығы (VCC, SMC) арасындағы индукциялық кабель арқылы жүзеге асырылады. Егер бұл байланыс үзілсе және VOBC мен VCC, SMC арасында байланыс жойылса, пойыз жаңадан қозғалуға рұқсат берілгенге дейін тоқтатылады. Егер жүйе толығымен істен шықса, пойыз қауіпсіздік мақсатында жүйе қалпына келтірілгенше және байланыс қайта орнатылғанша шектеулі түрде қолмен басқарылады. Пойыз жылдамдық шегінен асып кетсе, белгіленген тоқтау орнынан өте кетсе немесе бағыт белгіленбеген кезде стансадан шығып кетсе, шұғыл тежегіштер қолданылады.

Меншік және операторлар

Бастапқыда DLR London Regional Transport компаниясының толық меншігіндегі еншілес компаниясы болды. 1992 жылы ол Лондондық док-ландтарды дамыту корпорациясына берілді. Инфрақұрылымға Docklands Light Railway Ltd ие, ол Лондонның көліктері (TfL) Лондон темір жолының бөлігі, сондай-ақ Лондон жер асты, Лондон трамвайлары, IFS Cloud Cable Car және Элизабет желісін басқарады. 1997 жылдан бастап DLR жеке секторда франшиза негізінде жұмыс істейді. Жеті жыл бойы операциялар жүргізілді, 1997 жылдың сәуір айында бастау алды. Serco басшылығы қолдаған басқару сатып алуы кейіннен өз акцияларын Serco компаниясына сатты. 2002 жылы екі жылға ұзартылды. 2005 жылдың ақпан айында TfL Balfour Beatty / Keolis, First Carillion, RATP / Transdev және Serco компанияларының франшизаны басқаруға үміткер екенін жариялады, ал 2005 жылдың қарашасында TfL Serco компаниясы 2006 жылдың мамыр айынан бастап жеті жылға франшизаны сақтап қалғанын мәлімдеді. Lewisham, City Airport және Woolwich Arsenal кеңейтулері жеке компаниялар (концессионерлер) арқылы жобаланды, қаржыландырылды, салынды және күтіліп ұсталды: City Greenwich Lewisham (CGL) Rail, City Airport Rail Enterprises (CARE) және Woolwich Arsenal Rail Enterprises (WARE). 2011 жылы Transport Trading Limited (TfL-дің еншілес компаниясы) City Airport және Woolwich Arsenal кеңейтулеріне жауапты компанияларды сатып алды, нәтижесінде Lewisham кеңейтуі 2021 жылдың 31 наурызына дейін жеке меншікте қалды. 2012 жылдың шілдесінде TfL келесі DLR франшизасын алуға ниет білдіргендерден өтініштерді қабылдады, ал 2013 жылдың қаңтарында Serco компаниясымен жасалған келісім-шарт 2014 жылдың қыркүйегіне дейін ұзартылды. 2013 жылдың сәуірінде TfL Go Ahead / Colas Rail, Keolis / Amey, Serco және Stagecoach компанияларының келесі франшизаға ұсыныс беруге таңдалғанын хабарлады. Алайда, 9 қыркүйек 2013 жылғы ұсыныс беру мерзіміне дейін, 30 тамызда Go Ahead/Colas Rail компаниясы өтініштен бас тартты. Франшиза KeolisAmey Docklands Limited компаниясына берілді, 2014 жылдың 7 желтоқсанында тапсыру рәсімі өтті, ол 2021 жылдың сәуірінде аяқталады, тендер өткізбей ұзарту мүмкіндігімен. Франшиза 2025 жылға дейін ұзартылды, ал TfL 2023 жылы келесі франшизаны іздеу процесін бастады.

Өнер көрсету

Ұшырылғаннан кейін бір жыл ішінде жолаушылар саны 17 миллионға жетті, ал 2011 жылы 80 миллионнан астам жолаушы тасымалданды. Соңғы деректер бойынша 2020 жылдың 31 наурызына дейінгі қаржы жылында жылдық жолаушы ағыны 116,8 миллион адамды құрады. Бірақ, содан бері жүйе өте сенімді болды. Парламенттің көлік жөніндегі таңдау комитеті 2005 жылы жеңіл рельсті теміржолды жақсы бағалады, ал DLR-дің табысының арқасында басқа жерлерде де осыған ұқсас жүйелерді құру туралы ұсыныстар пайда болды. Солтүстік және Батыс Лондон жеңіл теміржолы – Лондонның екінші жағына қызмет ететін орбиталық теміржол жоспары болды. DLR табысты болды, сондай-ақ басқа да жаңа жеңіл рельсті жүйелер де табысты болды, дегенмен ол бастапқыда сұраныс тез өскенде, оны қанағаттандыру үшін жеткіліксіз сыйымдылықпен жобаланғаны үшін сынға ұшырады. DLR эвакуация қажет болған жағдайда процесті баяулатуға тура келетінін мәлімдеді. DLR вагондары, әсіресе ескі жылжымалы құрам, велосипедтерді ескере отырып жасалмаған – егер рұқсат берілсе, олар есіктер мен авариялық шығуларды кедергілеуі мүмкін. 2014 жылдың қаңтарынан бастап, DLR пойыздарында толық өлшемді велосипедтерге шың сағат емес уақытта және демалыс күндері рұқсат берілді (қауіпсіздік себептерімен велосипедтерге рұқсат берілмейтін Банк станциясынан басқа).

Темесмид кеңейтілуі

2010 жылдары талқыланған Темза өзені арқылы Темесмидке дейінгі желінің ұзартылуы алғаш рет 2019 жылдың қараша айында Темесмид және Абби Вуд OAPF (Мүмкіндіктерді жоспарлау аймағының аясы) аясында ұсынылды. Техникалық және жүзеге асыру мүмкіндігін зерттеу жұмыстары 2020 жылдың соңында басталды. Станциялар Бектон Риверсайд және Темзмидте салынады. Желінің ұзартылуы бойынша халыққа кеңесу 2024 жылы басталды. Шамамен 1 миллиард фунт стерлингке бағаланған ұзарту "2030 жылдардың басында" пайдалануға берілуі мүмкін.

Темза Уорф станциясы

Лондон қалалық әуежайының кеңейту құрылысы аясында, Royal Victoria Dock-тің батыс жағында, және станциялары арасындағы виадукта болашақ станция үшін резервтелген кеңістік сақталды, ол бұрынғы өнеркәсіптік және топырақты қайта жаңарту участаларында құрылыс жүргізілген кезде пайдалануға берілуі тиіс еді. Бастапқыда Oriental Road станциясы да қарастырылған, бірақ ол ерте кезеңде қабылданбады және қазіргі уақытта бірнеше нысанмен қоршалған. Темза жағасындағы жерді дамыту мүмкіндігі Silvertown туннелінің құрылысы үшін сақталғандықтан 2010 жылдардың соңына дейін күтіп тұрды, бұл Темза өзеніндегі жаңа көпір, қазір сол жерде салынып жатыр. 2018 жылғы бюджет аясында канцлер Корольдік доктардағы дамуды қолдау үшін DLR-ге қаржы бөлуді жариялады. 2020 жылдың ортасында Silvertown туннелі аяқталғаннан кейін,

Tower Gateway станциясы мен Tower Hill айрылысына дейін

2014 жылдың шілдесінде Лондон мэрінің Лондонның 2050 жылға дейінгі инфрақұрылымдық жоспарынан шыққан көлік қолдау құжатында Tower Gateway DLR стансасын және оған қызмет көрсететін тармағын жабу мәселесі қарастырылды. Оның орнына Tower Hill метро стансасында жаңа платформалар арқылы алмастыру көзделді. Бұл Банкке қатынайтын пойыз қатынасының жиілігін шамамен 30 пайызға арттырып, Банк тармағының өткізу қабілетін ұлғайтуға мүмкіндік берер еді. Қалаға бару үшін DLR жолаушыларының көп бөлігі Tower Gateway емес, Bank стансасынан DLR қызметтерін пайдаланатыны анықталды, бірақ қызметтердің тек 75 пайызы ғана Bank бағытында жүреді. Жобаны 2017 жылға дейін аяқтап, пайдалануға беру жоспарланған, оның құны шамамен 750 миллион фунт стерлингті құрады. 2008 жылдың қарашасында Лондон мэрі Борис Джонсон қаржылық қиындықтарға байланысты осы кеңейтуді және басқа да бірқатар көлік жобаларын тоқтату туралы хабарлады. Баркинг Риверсайд дамуы енді Лондон Overground желісінің 2022 жылдың шілдесінде ашылған жаңа Баркинг Риверсайд стансасына дейінгі тармағы арқылы қамтамасыз етіледі.

Банк - Чарлинг Крос

2006 жылдың ақпан айында DLR желісін DLR тармағынан станцияға дейін ұзарту туралы ұсыныс жарияланды. Нақты расталмағанмен, Шарлинг Кросс жобасы Шарлинг Кросс Юбилейлік платформалары арасындағы және одан сәл батысқа қарайғы резервтік туннельдерді пайдалануы мүмкін. Бұл туннельдер бастапқыда Флит желісінің тоқтатылған 2-ші кезеңіне (1-ші кезең Юбилейлік желісіне дейін, Юбилейлік желісінің кеңейтілуінен бұрын) енгізілуі жоспарланған еді. Бірақ, DLR-дің жүк көтергіштік габариті метро габаритінен үлкен болғандықтан және қазіргі қауіпсіздік талаптары туннельде авариялық эвакуация жолы болуын міндеттейтіндіктен, оларды кеңейту қажет болады. Ұсыныстың негізгі себептері – Банк станциясындағы жолдардың тығыздығы (DLR және метроның орталық бөлігі арасында тек бір ғана алмасу бар) және Кент пен Оңтүстік жағалаудан келген жолаушылардың теміржол терминалдарынан DLR станцияларына дейінгі қиын сапарлары. Аралық станциялар City Thameslink/Ludgate Circus және Aldwych болады, олар бұрын жоспарланған, бірақ кейіннен тоқтатылған Крос-Ривер трамвайымен байланысу үшін көзделген.

Сити Темз - Юстон мен Сент-Панкраспен байланысты

2011 жылы стратегиялық құжаттарда DLR желісін Юстон мен Сент-Панкрасқа дейін ұзарту ұсынылды. Лондондық көлік басқармасы City Thameslink станциясынан солтүстікке қарай, теміржол терминалдарына дейін желі салу мүмкіндігін қарастырды. Мұндай ұзартудың басты артықшылығы – Канар Уотерфке тікелей көлік байланыстарын кеңейту болар еді. Бұл Лондонның орталық бөлігінде жаңа маңызды көлік арнасын құруға, Солтүстік және Circle желілерінің жүктемесін азайтуға және Юстонға келетін жоғары жылдамдықты теміржолға қосымша метро желісін ұсынуға көмектесер еді.

Lewisham - Catford және Beckenham тоғысу пункті

Бұл мүмкін болатын ұзарту соңғы "Горизонт" зерттеуінде қарастырылды. Маршрут Оңтүстік-Шығыс бағытымен жүріп, Кэтфорд және Кэтфорд Бридж станциялары арасында аяқталады. Бұл аудан үшін тартымды болып көрінді, сондай-ақ бұрынғы кеңейтуде салынған Льюишемдегі қазіргі терминал да. 2010 жылы Transport for London басылымда жарияланған карта Кэтфордтан Форест Хиллге дейінгі тағы бір ұзарту да қарастырылғанын көрсетеді. Льюишемге жасалған кеңейту алғаш аяқталғанда, оны Tramlink жүйесімен байланыстыру үшін Беккенхамға дейін жалғастыру туралы ұсыныстар болған. Дегенмен, Льюишем станциясының құрылысы осы мүмкін болатын ұзартуға кедергі келтіреді және оны қайта жаңарту қымбатқа түседі.

Левишамнан Солтүстік Бромлиге дейін

Тағы бір ұсыныс – Бромли Нортты Бромли Норт желісі арқылы қосу, бұл Лондонның орталық бөлігіне тікелей қатынасы жоқ қысқа Ұлттық теміржол тармағы. Transport for London және Лондонның Бромли ауданы қарастырып отырған жобада бұл тармақ желісі DLR жүйесіне бейімделуі көзделіп отыр. Левишем кеңесі A20 тас жолын қайта бағыттау және Левишем DLR станциясының оңтүстігіндегі аумақты дамытуды жоспарлағанмен, 2012 жылы жарияланған жоспарларда осы бағытты кеңейту үшін арнайы сақталған жол қарастырылмаған, демек, мұндай кеңейтім күмәнді.

Апаттар мен оқиғалар

1987 жылдың 10 наурызында, жүйе ашылмас бұрын, сынақ пойзы бастапқы жоғары деңгейдегі терминалдағы соққыға қарсы тоқтағыштардан өтіп, көтерілген жолдың соңына ілінген. Апаттың себебі негізінен, жол бойындағы қауіпсіздік жүйесінің дұрыс орнатылғаны тексерілмей, рұқсатсыз сынақтар жүргізілуіне байланысты болды; жол бойындағы жүйедегі кемшілік пойыздың терминалға жақындағанда тым жылдам қозғалуына мүмкіндік берді. Сол кезде пойыз қолмен басқарылып тұрған. Бірақ, ішкі дереккөздер бұл сынақтардың пойыз стансаға тым жылдам кірген жағдайда ATP-ні тексеру мақсатында жүргізілгенін, ал алты сәтті сынақтан кейін асинхронды компьютерлік жүйелерге байланысты бағдарламалық жасақтамадағы мәселе пойыздың ATP-ні қосу, моторлардан қуатты үзу және пойызды тежеу үшін жеткілікті уақытта нұсқауларды алмауына себеп болды, нәтижесінде пойыз соққыға қарсы тоқтағыштардан өтіп кетті. Осыдан кейін бағдарламалық жасақтама қайта жаңартылып, тежеу қашықтығы өзгертілді, мұндай жағдайлар болашақта қайталанбауына кепілдік берілді, соның салдарынан одан да ауыр трагедияның алдын алуға мүмкіндік болды. 1991 жылдың 22 сәуірінде таңғы жұмыстың қалыпты уақытында көпірдегі қиылыста екі пойыз соқтығысып, жүйені тоқтатуға және жолаушыларды баспалдақпен эвакуациялауға себеп болды. Бір пойыз автоматты түрде жүрсе, екіншісі қолмен басқарылды. 1996 жылдың 9 ақпанында Уақытша ИРА көпірдің астында жүк көлігін жардырып, екі адамды өлтіріп, көптеген адамдарды жарақаттады. Бұл 85 миллион фунт стерлинг сомасындағы зиян келтірді және сол кезде күшінде болған ИРА-ның уақытша атысты тоқтату келісімін аяқтады. Оқиға салдарынан үлкен бұзылыс туып, Island Gardens станциясында пойыз тоқтап, жол қайта жаңартылғанша қозғала алмады.