Кіріспе

Шығыс Лондон ауданы, Англия. Шығыс Лондондағы аудан.

Уэппинг – Лондонның Англиядағы ауданы және Тауэр-Хамлетс лондондық ауданында орналасқан. Ол Шығыс Лондонда және Шығыс аймағының бір бөлігі. Уэппинг Темза өзенінің солтүстік жағалауында, батысында Сент-Кетарин доктары мен шығысында Шэдвелл арасында орналасқан. Бұл орналасқан жерге ауданға теңіздік сипат берді. Тарихи тұрғыдан бұл аймақ екі приходтан – шығыстағы Сент-Джордж және одан әлдеқайда кіші Сент-Джоннан тұрған. Жағалаудың қалалық құрылысы Ваппинг батпағын кептіргеннен кейін және 16 ғасырдың соңында өзен қабырғасын нығайтқаннан бастау алды. Көптеген бастапқы ғимараттар Лондон доктарының салынуы кезінде бұзылды, ал Уэппинг Блитц кезінде одан да көп зақым көрді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Лондон доктарының маңызы төмендегенде, аймақ тоқырап, үлкен қоймалар бос тұрды. Кейбіреулері бұзылды, бірақ "Табак Док" сияқты басқалары сақталды. 1980 жылдары қоймалар сәнді пәтерлерге айналдырыла бастағанда аудан одан әрі өзгерді. Руперт Мердок 1986 жылы News International баспа және шығару өндірісін Уэппингке көшірді, нәтижесінде "Уэппинг шайқасы" деп аталған кәсіби одақтар арасындағы дау туды.

Шығу тегі

Бұрын Ваппинг атауының англосаксондық қонысқа байланысты, Waeppa деген жеке есімнен шыққан деген болжам бар еді ("Waeppa халықтарының қонысы"). Бірақ, соңғы зерттеулер бұл теорияны жоққа шығарады: аймақтың көп бөлігі батпақты жер болған, сондықтан ерте қоныстану ықтимал емес еді, және мұндай жеке есімге ешқандай дәлел табылған жоқ. Қазіргі таңда атау wapol сөзінен, яғни батпақтан шыққан болуы мүмкін деп есептеледі. Ваппинг тарихи түрде Степни иелігінің және приходының бір бөлігі болды. 17 ғасырға қарай, ол екі автономды ауылдық округке бөлінді – бұл жағдайда "округ" дегеніміз шағын ауыл емес, приходтың автономды аймағы. Солтүстік округі Wapping Stepney деп аталды, себебі ол Степни ішіндегі Ваппинг бөлігі болды, ал өзен жағалауындағы бөлігі Wapping Whitechapel деп аталды, өйткені ол Уайтчепел приходының ішіндегі бөлігі еді, ал Уайтчепел бұрын Степни приходының бір бөлігі болған. Бұл округтер кейіннен тәуелсіз приходтарға айналды, Wapping Stepney 1729 жылы Шығыс Жорж (St George in the East) деп, ал Wapping Whitechapel 1694 жылы Ваппингтің Сент-Джон (St John of Wapping) деп аталды. Соңғысы Ваппингтің жағалау бойындағы өте тар жолақты алып жатты. Ваппинг приходтары тарихи (немесе ежелгі) Миддлсекс графтығының құрамына кірді, бірақ әскери және көптеген азаматтық функциялар жергілікті деңгейде, Тауэр дивизиясы (Тауэр Хамлеттер деп те аталады) арқылы басқарылды. Тауэр дивизиясының қызметі 1889 жылы Ваппингтің жаңа Лондон графтығының құрамына кірген кезде тоқтатылды. 1965 жылы Лондон графтығы Үлкен Лондонмен (Greater London) алмастырылды.

Өзен жағалауындағы құрылыс

Уэпинг батпағын кептіру және үйлер салынған өзен жағасын нығайту, бұрынғы тыраштанған әрекеттерден кейін 1600 жылға қарай аяқталды. (Темзаның тасқын суларын тоқтату). Елді мекен сол өзен жағасы бойында дамыды, оңтүстіктен өзен және солтүстіктен қазір құрғатылған Уэпинг батпағымен шектелді. Бұл оған ерекше тар және қысыңқы пішін берді, ол негізінен Уэпинг Жоғары көшесінен және солтүстік-оңтүстікке созылған бірнеше көшелерден тұрды. 16 ғасырдың тарихшысы Джон Стоу оны "ұзаққа созылған көше, немесе теңізшілердің азық-түлігін жеткізушілер тұратын шағын үйлермен толы, лас жол" деп сипаттады. 1617 жылы Әулие Жан Крестительге арналған шағын шіркеу салынды, және Томас Рейнсбороу осы жерге жерленді. Уэпинг 1694 жылы приход ретінде құрылды. Уэпингтің өзенге жақын орналасуы оған ғасырлар бойы, тіпті 20 ғасырға дейін теңіздік сипат берді. Онда теңізшілер, мачта жасаушылар, қайық шеберлері, блок жасаушылар, аспап жасаушылар, азық-түлік сатушылар және теңіз саяхаткерлерін қолдаған барлық кәсіптердің өкілдері тұрды. Уэпинг сонымен қатар "Атқыштар догы" орналасқан жер болды, онда пираттар мен су көлігіндегі басқа да қылмыскерлер жағаға жақын орнатылған дарға асылатын тіреуге ілініп, жазаланды. Олардың денелері үш рет толқынмен шайылып кеткенше, ілініп тұрды. Жұбайлар бастапқыда Шэдвеллде қоныстанды, Сент-Пол шіркеуіне қатысты, бірақ кейін Майл-Эндке көшіп кетті. Олардың алты баласы болғанымен, неке өмірінің көп бөлігі жеке өтті, Кук саяхаттарында болды, ал 1779 жылы Кеалакекуа шығанағындағы қазасынан кейін ол 1835 жылға дейін өмір сүрді. Англиядағы алғашқы теңіз полициясы 1798 жылы судья Патрик Колхун және тәжірибелі теңізші Джон Харриотт Лондон портында бекітілген кемелерден ұрлық пен тонаумен күресу үшін құрылды. Оның базасы (және қазір де солай) Уэпинг Жоғары көшесінде орналасқан және қазір Теңіз қолдау бөлімі ретінде белгілі. Теңіз полициясының тарихына арналған Темза полициясы мұражайы қазір Теңіз қолдау бөлімінің штаб-пәтерінде орналасқан және алдын ала келісім бойынша жұртшылыққа ашық. 1811 жылы Ратклиф тас жолындағы кісі өлтірулер жақын маңдағы The Highway және Уэпинг Лейн көшелерінде болды.

Лондон порттары

Бұл аймақтың теңіз тарихы 19-шы ғасырда Лондон доктары High Street-тің солтүстігінде және батысында салынған кезде түбегейлі өзгерді. Сол ғасырда Ваппинг халқының саны шамамен 60%-ға азайды, доктар мен өзен жағасындағы алып қоймалардың салынуы салдарынан көптеген үйлер бұзылды. Доктар мен қоймалардың жоғары қабырғаларының арасында қысылып қалған өзен жағалауы Лондонның қалған бөлігінен оқшауланды, бірақ Брунелдің Ротэрхитке апаратын Темза туннелі біршама жеңілдік берді. 1869 жылы Шығыс Лондон желісінде Ваппинг метро станциясының ашылуы Лондонның қалған бөлігімен тікелей теміржол байланысын қамтамасыз етті.

Көші-қон

Уэппингтің Темза өзенінің жанында орналасқандығы оның әлемнің түкпір-түкпірінен келген адамдарды көптен бері тарту еткенін білдіреді. 15 ғасырда аймақ тұрғындарының арасында көптеген шетелдіктер болды, әсіресе Төменгі елдерден келген теңізшілер. 16 ғасырдан бастап Уэппингте ирландтардың көп саны қоныстанды. Бәлкім, олардың ықпалымен Кейбл-стрит пен оның төңірегіндегі аймақ Нок Фергус деп аталды. Кнок Фергустың (кейде Кнок Варгис деп те жазылады) гэль тіліндегі атауы Степни приходының жазбаларында 1600 жылдардың басына дейін сақталған. 20 ғасырда Уэппингке ирландтардың қоныс аударуы баяулады және ғасырдың ортасына қарай жергілікті ирланд қауымы сіңіп кетті. 1702 жылы батыс Уэппингте, жағалауға жақын Сент-Джонс шіркеуінің жанындағы Сүт аллеясында француз тілінде сөйлейтін шіркеу құрылды. Бұл шіркеу француз тілді теңізшілер қауымдастығын қолдау үшін ашылды, олар Джерси және Гернсиден келген және Франциядан келген гугеноттардың босқындарымен біріккен. Олардың қалған тұрғындармен жақсы қарым-қатынаста болғандықтарын көрсетеді, себебі қаржылық қиындыққа тап болғанда Сент-Джонс пасторынан қаржылық көмек алды, ал оның болашағы королева Аннаның араласуымен шешілді, ол оларға үлестеме берді. 16 ғасырдан бастап, кейін қарқыны артқан, Уэппингтің бір бөлігі көптеген неміс көшіп келгендерін тартты, олардың көпшілігі және олардың ұрпақтары қант өнеркәсібінде жұмыс істеді. Автожолдың (бұрынғы Сент-Джордж жолы) солтүстігінде және Канон-стриттың батысындағы аймақ, сондай-ақ көршілес Уайтчепел бөліктері Бірге Кішкентай Германия деп аталды. 18 ғасырдың соңында Уэппингте қара нәсілді адамдардың көп болғаны байқалады, себебі көптеген қара және мулаттар (аралас нәсілді) адамдар, көбінесе теңізшілер, Сент-Джон және әсіресе Шығыстағы Сент-Джордж шіркеулерінде крещение рәсімінен өтті. Батыстағы аймақтарда да, Алдгейтсіз Сент-Ботлоф приходында (приходтың Портсокен және Ист-Смитфилд аймақтары) және, мүмкін, Сент-Кэтерин округінде де қара нәсілді адамдардың көп саны болды, бұл тығыз орналасқан шағын аудан Сент-Кэтерин доктарын салу үшін жойылды.

Қазіргі заман

Вэппинг Екінші дүниежүзілік соғыста неміс бомбалауларынан және соғыстан кейін доктардың жабылуынан қирады. 1980 жылдарға дейін бұл аймақ көрікті емес, құлайтын жағдайда болды, содан кейін ол Лондондық докландтарды дамыту корпорациясының басқаруына берілді – докландтарды қайта дамыту міндеті алдындағы үкіметтік мекеме. Лондон доктарының көп бөлігі толтырылып, әртүрлі коммерциялық, жеңіл өнеркәсіптік және тұрғын үйлермен қайта жаңартылды. Сент-Джон шіркеуі (1756), Вэппинг, қазіргі Скандрет көшесінде орналасқан. Соғыс кезіндегі бомбалаудан тек мұнарасы мен қабырғасы ғана сақталды және қазір тұрғын үйге айналдырылған.

Wapping даусы

"Wapping таласы" немесе "Wapping шайқасы" 1984–1985 жылдардағы кеншілер ереуілімен бірге кәсіподақ қозғалысы және Ұлыбританияның еңбек қатынастары тарихындағы маңызды бетбұрыс болды. Ол 1986 жылдың 24 қаңтарында News International (Times Newspapers және News Group Newspapers компанияларының бас компаниясы, төрағасы Руперт Мердок) компаниясымен ұзақ келіссөздерден кейін шамамен 6000 газет қызметкерінің ереуілге шығуымен басталды. News International компаниясы Wapping-те өзінің барлық басылымдары үшін жаңа баспахана салып, оны құпия түрде жабдықтады. Баспахана кәсіподақтары ереуіл жариялаған кезде, компания электр, электроника, телекоммуникация және сантехника жұмыскерлерінің кәсіподағының (EETPU) көмегімен осы жаңа зауытты іске қосты. Баспаханадан босатылған қызметкерлер оны толығымен қоршап, тәулік бойы пикеттер мен кедергілер ұйымдастырып, бұл қадамды сәтсіздікке ұшыратуға тырысқанда, зауыт "Wapping бекінісі" деп аталды. 2005 жылы News International баспахананы Броксборн (2008 жылдың наурыз айында ашылған әлемдегі ең ірі баспахана), Ливерпуль және Глазго қалаларындағы өңірлік баспаханаларға көшіру ниетін жариялады. Бірақ редакциялық қызметкерлер қалатын болды, сондай-ақ баспахана орналасқан үлкен аумақты қайта құру туралы әңгімелер де болды.

Көрнекті орындар

Мүмкін, Ваппингтің ең үлкен тартымдылығы – Темзаның өзінің жағалауы және оған қарап тұрған құрметті мейрамханалар. Wapping Old Stairs және Pelican Stairs (Whitby перспективасынан) сияқты бірнеше «сушілер қадамдары» Темзаның бұл тұста су тасқыны болатынын еске салатын, жағалау аймағына (құлама, ағын және ескі док құрылыстарының сынықтарымен толы) қоғамдық қол жеткізімділікті қамтамасыз етеді. Бұл аймақ әуесқой археологтар мен қазына іздеушілердің арасында танымал. Бұл әрекет «сазқұрттар іздеу» деп аталады; 18 және 19 ғасырларда жағалаудағы қоқысты жинаушылар «сазқұрттар» деп аталған. Cannon Street Road көшесіндегі St George шіркеуі – Лондондағы Хоксмурдің алты шіркеуінің бірі. Ол 1714 жылдан 1729 жылға дейін Елу жаңа шіркеу салу комиссиясының қаржыландыруымен салынған. Шіркеуді бомба шабуылы кезінде зақымдаған, ал бастапқы интерьері өрттен қираған, бірақ қабырғалары мен ерекше бұрыш тәрізді мұнаралары сақталған. 1964 жылы, белсенді қауым үшін қамалдың қабырғаларының ішінде заманауи шіркеу интерьері салынды және әр бұрыштық мұнараның астында жаңа пәтерлер салынды. Шіркеудің артында – Виктория дәуірінің ортасында Степни кеңесіне қоғамдық саябақ ретінде күтуге берілген бастапқы зират – St George бақтары. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде шіркеудің жертөлесі қоғамдық бомбалаудан қорғанысқа жаратылды және жоғарыда аталған бомба шабуылы кезінде толық толтырылды; әуе шабуылынан сақтандырушылар мен өрт сөндірушілердің арқасында ешкім зардап шекпеді және барлығы қауіпсіз эвакуацияланды. Wapping-тегі St John шіркеуі, Ваппингтегі ең көне шіркеу, 1756 жылы Джоэл Джонсон салған, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бомбаға ұшырады. Оның ерекше қорғасын жабынған мұнарасы сақталған, ал бұрынғы шіркеу ауласы – қоғамдық саябақ. Шіркеумен іргелес 1695 жылы жаңа приход үшін құрылған және 1756 жылы шіркеумен бірге қайта салынған St John ескі мектебі орналасқан. Өлім жазасы орындалатын орын Темзада болған. Адмиралтейство оны 400 жылдан астам уақыт бойы (1830 жылға дейін) Адмиралтейство сотынан өлім жазасына кесілген қарақшыларды асып тастау үшін пайдаланған. Адмиралтействоның билігі теңіздегі қылмыстармен ғана шектелгендіктен, док төменгі су сызығынан тыс жерде орналасқандықтан олардың құзыретінде болды. Ол әйгілі капитан Киддиді өлтіру үшін қолданылған. Көптеген тұтқындар Маршалси түрмесінен Лондон көпірі арқылы және Лондон мұнарасынан докқа дейін шеру жасағаннан кейін көпшілік алдында жазаланды. Tobacco Dock – The Highway-ге жақын орналасқан, бірінші дәрежелі тізімде тұрған қойма. Ол шамамен 1811 жылы салынған және негізінен импортталған темекіні сақтау үшін пайдаланылған. 1990 жылы ол «Шығыс Ковент бақшасын» құру ниетімен 47 миллион фунт стерлингтік даму шығындарымен сауда орталығына айналдырылды; алайда, жоспар сәтсіз аяқталды және компания банкротқа ұшырады. 1990 жылдардың ортасынан бері ғимарат көбінесе бос тұрды; қазір ол кейде түсірілімдерге және ірі корпоративтік және коммерциялық іс-шараларға пайдаланылады. Stairs жанында үш құрметті мейрамхана орналасқан. Pelican Stairs жанында бұрын «Ібіліс мейрамханасы» деп аталған, қазіргі Уитби перспективасы Темза жағалауындағы ең көне мейрамхана деп есептеледі. Алайда, Генрих VIII тұсында осы жерде мейрамхана болған және ол Лондонның ең танымал мейрамханаларының бірі. Ол Ваппингке үнемі тоқтаған сол кездегі атақты көмір тасымалдаушысының құрметіне аталған. Ескі Execution Dock гибетінің көшірмесі іргелес жағалауда сақталған, бірақ Execution Dock-тің нақты орны Рамсгейт қаласына жақын болған. Бұл да 16 ғасырдағы мейрамхана орнында орналасқан және проспектидің батысында, Wapping Pier Head – кеден және акциздің бұрынғы жергілікті штаб-пәтеріне жақын орналасқан. Екеуінің арасында шотландтық капер Уильям Киддтің құрметіне аталған капитан Кидд орналасқан. 1701 жылы ол кісі өлтіру және қарақшылықта кінәлі деп танылғаннан кейін Ваппинг жағалауында асылды. Паб 17 ғасырлық ғимаратта орналасқан, бірақ ол 1980 жылдары ғана құрылған.

Жолдар

Wapping ұлттық жол желісіне A1203 тас жолы арқылы шығыстан батысқа қарай байланысты, және ол ауданның солтүстігінен өтеді.

Велосипедпен жүру, жаяу жүру және су жолдары

Темза жолы велосипедшілер мен жаяу жүргіншілер үшін Вэппингтен батыстан шығысқа қарай өтеді. Темза өзені қызметтері Вестминстер мен Гринвич арасында саябақтық қайық маршрутын іске асырады, және олар Вэппингте тоқтайды. Орнаментальді канал аймақ арқылы, көбінесе орталық бөлігінен Шэдвелл бассейніне дейін созылады.