Кіріспе

Мегаэзофаг, сонымен қатар эзофагеальдық кеңею деп те аталады, адамдар мен басқа сүтқоректілердегі асқазанның бұзылысы болып табылады, онда асқазан қалыптан тыс кеңейеді. Мегаэзофаг асқазан бұлшықеттерінің тамақ пен сұйықтықты ауыздан асқазанға тиісінше жылжытуға қабілетсіздігінен (яғни перистальтиканың жеткіліксіздігінен) туындаған кез келген аурудан туындауы мүмкін. Тамақ бос асқазан ішінде қалып қоюы мүмкін, онда ол шіруі, қайтадан жоғары көтерілуі немесе өкпеге түсіп (аспирациялық пневмонияға әкелуі мүмкін).

Адамдар

Мегаэзофаг ахалазия немесе Шагастың ауруы сияқты аурулардың салдарынан туындауы мүмкін. Ахалазия миентериялық плексустегі ганглийлік жасушалардың жоғалуынан болады. Перистальтикаға қатысатын бұлшық еттерде жиырылудың күрт азаюы және төменгі өңеш сфинктерінің тұрақты жиырылуы байқалады. Өңештің кеңеюі жұту қиындығына әкеледі. Сондай-ақ тамақ тобының тоқталып қалуы да анықталады.

Иттер

Мегаэзофаг миастения гравис ауруының да белгісі болуы мүмкін. Миастения гравис – бұл нейромыскулярлық ауру, оның басты белгісі – иттің әртүрлі дене мүшелерінің әлсіздігі. Дегенмен, егер миастения гравис егде жастағы иттерде пайда болса, ол иммундық медиацияланған ауру деп саналады. Көбінесе егде жастағы иттерге миастения гравис диагнозы қойылғанда, бірінші көрінетін белгі – мегаэзофаг. Миастения гравис ацетилхолин рецепторларының (никотиндік ацетилхолин рецепторларының) қалыпты жұмыс істемеуінен туындайды, нәтижесінде бұлшық ет жирылуға стимул алмайды. Иттің асқазанына сұйық және тамақты түсіру үшін гравитация күшін пайдаланатын "Бейли креслосы" деп аталатын құрал бар. Әдетте, иттер Бейли креслосында тамақтану уақытын сезінеді, бұл проблемалардың алдын алуға көмектеседі. Бейли креслоларын жасауға және сатып алуға болады. Сонымен қатар, қарапайым орындықты кері бұрып, осы мақсатқа сәтті пайдалануға болады. Латвия мен Австралиядағы екі жеке оқиғада, иттерге белгілі бір маркалы ит тамағын бергеннен кейін мегаэзофаг дамыды; алайда, тамақтың зертханалық тексерулерінде бұл ауруды тудыруға болатын ешқандай фактор табылған жоқ.

Диагностика

Мегаэзофагсты танудағы маңызды айырмашылық – иттің қайта құсуы мен құсуы арасындағы ерекшелік. Ит құсқанда, әдетте, құсуға қарағанда аз күш жұмсалады. Көбінесе қайта құсқанда, ит басын төмен иеді және сұйық немесе тамақ жұтқыншағынан "құйылып" шыққандай көрінеді. Мегаэзофагты иттерге қауіпті ең басты нәрсе – аспирациялық пневмония. Тамақ жұтқыншақта тоқталып қалуы себепті, ол өкпеге түсіп, аспирациялық пневмонияға әкелуі мүмкін. Мұны болдырмау үшін, ит тамақтанған немесе су ішкен сайын кем дегенде 10 минутқа отырып тұруын немесе тік отырып немесе тізе бүгіп отыруын қамтамасыз ету керек. Бұл аурудың болжамы сақтықпен қарастырылады, бірақ оны басқарудың тиімді тәсілі – Бейли креслосында тік күйде тамақтану.

Жылқылар

Мегаэзофаг жылқыларда сирек кездеседі. Фризия жылқыларында басқа тұқымдарға қарағанда көбірек тіркеледі. Туа пайда болған мегаэзофаг көбінесе құлың жерден қатты тағам жей бастағанда анықталады; оған дейін, құлың анасынан сүт емгенде, сүт оңай асқазанға өтеді. Ең көп кездесетін белгілер – жұту қиындығы (дисфагия) және ингаляциялық пневмония.