Кіріспе

Сан-Франциско шығанағының шығыс аймағы, Калифорния, АҚШ

Шығыс аймақ – Сан-Франциско шығанағының шығыс бөлігі және Сан-Франциско шығанағы мен Сан-Пабло шығанағының шығыс жағалауларында орналасқан қалаларды қамтиды. Аймақ Аламида және Контра Коста округтеріндегі ішкі аймақтарды да қамтиды. 2010 жылы шамамен 2,5 миллион халқымен, бұл Сан-Франциско шығанағы аймағындағы ең көп халқы бар аймақ. Окленд – Шығыс аймақтың ең ірі қаласы және Сан-Франциско шығанағы аймағының үшінші ең ірі қаласы. Қала АҚШ-тың батыс жағалауы үшін маңызды көлік торабы болып табылады, ал оның порты Солтүстік Калифорниядағы ең ірі порт. Халық санының өсуі Аламида, Конкорд, Эмеривилл, Фримонт, Хейвард, Ливермор, Плезантон, Сан-Рамон және Уолнат-Крик сияқты ірі қалалардың дамуына әкелді.

Тарих және дамуы

Үлкен шығанақ аймағының бастапқы дамуы Сан-Францискоға бағытталған болса да, жағалаудағы Шығыс шығанағы он тоғызыншы ғасырдың ортасында шығанақ аймағының шығыстан құрлықпен ең қол жетімді бөлігі ретінде маңызға ие болды. Трансконтинентальдық темір жол 1869 жылы аяқталды, оның батыс терминалы жаңадан салынған Окленд Лонг-Уорф портында орналасты, ал Окленд қаласы тез арада маңызды теңіз портына айналды. Бүгінде Окленд порты – шығанақ аймағының ең ірі порты және АҚШ-тағы ең үлкен контейнерлік тасымалдау порты болып табылады. 1868 жылы Калифорния университеті жеке Калифорния колледжінің негізінде құрылды және болашақта Беркли қаласы болатын жерде жаңа кампус салынды. 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісі кезінде көптеген адамдар салыстырмалы түрде зардап көрмеген Шығыс шығанағына қашып келді, ал аймақ қарқынды өсе берді. Шығыс шығанағының өсуімен бірге, оны паромдық қызметтен гөрі тұрақты байланыспен қосуға жасалған күш-жігер 1936 жылы Сан-Франциско – Окленд шығанағы көпірінің салынуына әкелді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі онжылдықтарда шығанақ аймағы одан әрі өсті, 1940 және 1960 жылдар аралығында халық саны екі есеге артты, ал 2000 жылға қарай тағы да екі есеге өсті. 1937 жылы Беркли төбелері арқылы Кальдекотт туннелінің аяқталуы, дамылмаған жерлерге ие шығысқа қарайғы өсімді одан әрі күшейтті. Диабло аңғарындағы Конкорд және Валнут-Крик қалаларының халқы 1950 мен 1970 жылдар аралығында он есе немесе одан да көпке өсті. 1972 жылы BART (аймақтық пойыз) жүйесінің енгізілуі Шығыс шығанағының шалғай аймақтарындағы дамуды одан әрі ынталандырды. Бүгінде Беркли төбелерінің шығысындағы аңғарларда Уолнут-Крик, Сан-Рамон және Плезантон сияқты ірі, әулетті қала маңындағы қауымдастықтар орналасқан. Шығыс шығанағы ресми түрде анықталған аймақ емес, оның Аламеда және Контра-Коста округтерін қамтитын аймақ ретінде сипатталуынан басқа. Даму көбінесе шығысқа қарай жылжыған сайын, жаңа аудандар Шығыс шығанағының құрамына кіретін болады. 1996 жылы BART Конкордтағы соңғы станциясынан Питтсбургтегі жаңа станцияға дейін ұзартылды, бұл Питтсбург пен Антиохияның жаңадан кеңейтілген Дельта қауымдастықтарын Шығыс шығанағының кеңейтілген аймақтары ретінде символды түрде біріктірді. Аламеда округінің шекарасынан тыс жердегі Трейси қаласының үлкен халқы Шығыс шығанағына жұмысқа барып-келетін немесе транзиттік өтетін тұрғындарға арналған жатақхана ретінде байланысты.

Көлік

Сан-Франциско шығанағы арқылы барлық көліктер Шығыс шығанақты құрайтын округтерге келіп түседі. Шығыс шығанақтағы мемлекетаралық тас жолдары: 80, 580, 680, 880, 980 және 238. Калифорния штатының 24, 4, 13, 92, 160, 242, 84 және Ричмонд Парквей тас жолдарының кем дегенде бір бөлігінде кіруге шектеулер бар. 61-ші, 84-ші, 123-ші, 185-ші және 238-ші мемлекеттік тас жолдары – күтіп ұстауға мемлекеттік қаржыландыру алатын маңызды қалалық көшелер. Сан-Пабло даңғылы бұрын АҚШ-тың 40-шы бағыты болған, бірақ соңғы станциясы бірте-бірте шығысқа қарай Юта штатына көшірілді. AC Transit – аймақтың негізгі автобус операторы, ол Аламида және Контра Коста округтерінде автобус қызметін қамтамасыз етеді, сондықтан "AC" атауы осыдан шыққан. County Connection, WestCAT, WHEELS, Tri Delta Transit және Union City Transit де Шығыс шығанақта автобус қызметін ұсынады. Сан-Франциско шығанағындағы паром қызметін Джек Лондон алаңы мен Аламеда портынан жүзеге асырады, ал Ричмонд паром терминалында қызмет көрсету 2018 жылы басталды. Геркулес қаласында да Сан-Францискоға паром қатынайтын болуы мүмкін. Велосипедпен жүруді қалалық және округтік органдар, сондай-ақ Шығыс шығанақтың велосипедтік коалициясы сияқты ұйымдар белсенді түрде қолдайды. Аймақтағы маңызды жаяу жолдары: Сан-Франциско шығанағы жолы, Бей аймағының қырқасы жолы, Олон жасыл жолы, Iron Horse аймақтық жолы, Контра Коста каналы жолы және Ричмонд жасыл жолы.

Темір жол

Шығыс шығанағындағы теміржол қызметі Бірінші трансконтинентальдық теміржолмен бірге басталды, сол кезде Батыс Тынық мұхиты темір жолы Орталық Тынық мұхиты темір жолымен Бай және Сакраменто арасындағы байланысты қамтамасыз ету үшін шарт жасасты. Бұл теміржол кейін Нилс каньоны теміржолы болып дамыды. Аламедаға қызмет көрсету 1869 жылдың қыркүйегінде басталды, бұл Юта штатының Проминтори қаласындағы «алтын қазық» қағылғаннан кейін төрт ай өткен соң болды. Оукленд Лонг-Уорф ақырында Сан-Францискоға пароммен қатынасқа дейін батыс терминалына айналды. 1879 жылға дейін, Каркинес бұғазы арқылы тікелей бағыт ашылғанға дейін, бұл жол елдің қалған бөлігімен жалғыз байланыс құрады. Бүгінде Алтамонт Коридор Экспресі (ACE) Нилс каньоны арқылы Сан-Хосеге жолаушылар пойызымен қызмет көрсетеді. Шығыс шығанағындағы трамвай қызметін тарихи тұрғыдан 1902 жылы Сан-Франциско, Окленд және Сан-Хосе теміржолы ретінде тіркелген Key System қамтамасыз етті. Ғасырдың соңында құрылған бірнеше трамвай компанияларының бірігуі нәтижесінде пайда болған Key System, Аламеда округіндегі қалааралық бағыттарды ұсынды және жеке Key System пирсі арқылы Сан-Франциско паромдарымен байланыс жасады. Оңтүстік Тынық мұхиты да бәсекелес жүйе, Ист-Бэй Электрик Лайнз, жұмыс істеді, бірақ ол да Key System операцияларды өз қолына алғанға дейін. 1936 жылы Сан-Франциско-Окленд шығанағы көпірі ашылғаннан кейін Key System вагондары төменгі деңгей арқылы тікелей Transbay терминалына бара алды. 1948 жылы трамвайлар автобустармен ауыстырылды және 1958 жылы шығанақ арқылы қызмет тоқтатылды. Жүйенің активтері 1960 жылы жаңа құрылған AC Transit компаниясына сатылды. Шығыс шығанағының қазіргі теміржол транзиті – Бей аймағының жылдам транзиті, немесе BART, ол негізінен жолаушыларды Transbay түтігі арқылы Сан-Францискоға, сондай-ақ Окленд пен Берклиге жеткізуге арналған. Amtrak-тың Калифорниялық Zephyr пойзы Эмеривиллде аяқталады, Чикагоға және Шығыс шығанағындағы басқа станцияларға Амтрак Калифорнияның Coast Starlight және San Joaquin пойыздары арқылы қосылыс ұсынады.

Экономика

Шығыс шығанағының экономикасы қызмет көрсету, өндіріс, шағын және ірі кәсіпорындардан құралған. Аймақ Kaiser Permanente, Chevron және Safeway сияқты көптеген белгілі компаниялардың бас кеңсесіне орналасқан. Шығыс шығанағының экономикалық даму альянсы 1990 жылы Аламеда округімен мемлекеттік-жекешелік серіктестік ретінде құрылды, бастапқыда экономикалық даму жөніндегі консультативтік кеңес болып, Шығыс шығанағын даму үшін маңызды аймақ ретінде ілгерілету міндеті қойылды. Контра Коста округі 1996 жылы қосылды, ал 2006 жылы қазіргі атауы қабылданды.