Кіріспе

2004 жылғы бейне ойын

Риддик хроникасы: Бутчер-Бейден қашу – Starbreeze Studios және Tigon Studios әзірлеген, ал Vivendi Universal Games баспасынан шыққан бірінші тұлғадағы әрекет және жасырын бейне ойын. 2004 жылы Xbox және Microsoft Windows платформалары үшін шығарылған ойынның сюжеті, болашақтағы ғылыми-фантастикалық фильм «Қараңғылықта» (Pitch Black) оқиғасынан бұрынғы шаққа қатысты. Ойынды жасауға қатысқан актер Вин Дизель сол фильмнің басты кейіпкері Ричард Б. Риддик рөлін қайта ойнайды. Ойын «Қараңғылықта» және «Риддик хроникасы» фильмдерінің анти-геройы Риддиктің қатаң күзетпен қамтылған Бутчер-Бей түрмесінен қашу әрекеттерін көрсетеді. «Бутчер-Бейден қашу» ойынының дизайнерлері Риддик кейіпкерін түрмеден қашу оқиғасы арқылы зерттеуге баса назар аударды, бұл ойынды фильмнен ерекшелендірді. Ойынға «Алькатраздан қашу» фильмі, сондай-ақ Half-Life және Tom Clancy's Splinter Cell сияқты бейне ойындар әсер еткен. «Бутчер-Бейден қашу» сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, олардың пікірінше, ойынның графикасы және жасырын, әрекет және оқиғалық элементтерінің сапасы өте жақсы. Кейбір сыншылар ойынды фильмнен де жақсы деп санайды, мұндай жағдай фильмдер негізінде жасалған ойындарда сирек кездеседі. Дегенмен, олар ойынның қысқа болуына және көп ойыншылар режимінің болмауына назар салған. Ойынның жанкүйерлері көп, ол жиі жасалған ең ұлы бейне ойындардың бірі деп есептеледі. Ол бірнеше марапатқа ие болды, соның ішінде «Жылдың көзге түспеген батыры» (Unsung Hero Game of the Year) үшін «Алтын Джойстик» сыйлығы және «Фильм негізінде жасалған ең жақсы ойын» үшін «Spike Video Game» сыйлығы. 2009 жылы ойын «Риддик хроникасы: Dark Athena шабуылы» (The Chronicles of Riddick: Assault on Dark Athena) жинағына қосылды, онда графика жақсартылды.

Ойын процесі

"Кесек шығанағынан қашу" ойынында ойыншы басты кейіпкер Ричард Б. Риддикті басқарады, ол Кесек шығанағы түрмесінен қашып шығуға тырысады. Экрандағы көрсеткіштер жаңа қару таңдалғанда ғана жарқырайды. Ойыншы деңгейлерде жасырылған темекі пакеттерін тауып, тұжырымдамалық суреттер мен бейне файлдарды аша алады. ДНҚ сканерлеу қауіпсіздік жүйесі бастапқыда Риддикке қару қолдануға рұқсат бермейді, бірақ кейін шектеулі қару-жарақ қоры қолжетімді болады. Риддик ақырында Папа Джомен кездеседі, ол үшін жоғалған радионы табады, оны Джо "батыл дауыс қорабы" деп атайды. Шира (Кристин Леман) есімді әйел…

Басқа фильмдерге негіделген ойындардың көбінесе бастапқы материалдың оқиғаларын мұқият қайталайтынымен салыстырғанда, "Кесек шығанағынан қашу" ойынын жасаған команда оны "Риддик хроникасынан" ерекшелендіруге баса назар аударды. Олар Риддиктің кейіпкерін түрмеден қашу оқиғасында зерттеуді көздеді және "Алькатраздан қашу" сияқты фильмдерден шабыт алды. Starbreeze сондай-ақ GoldenEye 007 және Tom Clancy's Splinter Cell сериясы сияқты бейнеойындардан да әсер алды. Риддикті Кесек шығанағына эскорттау сахнасы Half-Life ойынына жасалған құрмет, ал қолға-қол соғыс Punch-Out!! ойынынан шабыттандырылған. Көлеңкеде жасыру және иілу сияқты жасыру механикалары Thief: The Dark Project және Deus Ex ойындарынан алынған. Starbreeze тек ойынның жеке ойын режимін жасауға назар аударды және көп ойыншы режимін қоспады, себебі компания мұндай режимге екі есе үлкен дизайн тобы және тағы бір жылдық даму қажет деп есептеді. "Риддик хроникасы" фильмінің басты рөлінде ойнаған Вин Дизель Риддиктің дауысын және келбетін берді. Ол режиссер Дэвид Тухи да ойынның сюжеті мен кейіпкер дизайнына үлес қосты; ойынның тарихы фильммен бірлесіп жасалды. Фильм жасаушылардың нұсқауы бойынша, Риддиктің "көз шағылысының" шығу тегін түсініксіз қалдыруға шешім қабылданды. Дизель дауыс жазу сессиялары кезінде ойынның бас жазушысына кеңес берді, бұл Риддиктің сөздерін қысқарту үшін диалогты қайта жазуды қамтыды, өйткені Дизель кейіпкер тым көп сөйлейді деп ойлады. Starbreeze "Кесек шығанағынан қашу" ойынына күрделі рөлдік ойын жүйелерін қосуды жоспарлаған, бірақ Дизель мен ойын тестерінің пікірлері олардан бас тартуға мәжбүр етті. Starbreeze аға өндірушісі Питер Ванат: "Біз өте қиын немесе күрделі RPG элементтерінің санын шектеуге тырыстық, себебі ойынды ойнауға ыңғайлы етуді қаладық". PlayStation 2 нұсқасының дамуы тоқтатылды, компания Xbox нұсқасына назар аудару үшін. Ойын қалыпты карталауды қолданады, бұл модельдердегі төмен полигон санымен егжей-тегжейлі текстураларды салуға мүмкіндік береді, бұл визуалды сапаны арттырады, бірақ жоғары кадр жылдамдығынан бас тартпайды. Сонымен қатар, динамикалық жарықтандыру, пикселдік көлеңке және өзін-өзі көлеңкелеу де қолданылды. "Кесек шығанағынан қашу" ойыны 18 айда аяқталды. Ойын Солтүстік Америкада 2004 жылдың 1 маусымында, "Риддик хроникасы" фильмінен аз уақыт бұрын шықты. Солтүстік Америкада ойынның алдын ала тапсырыстарын жасағандарға жарнамалық контенттің DVD-сі қоса берілді, мысалы, ішінара интерактивті нұсқаулық және фильмнен алынған кадрлар. Ойынның саундтрегін Густав Грефберг жазды және Vivendi 2004 жылдың 24 маусымында тегін жүктеу ретінде шығарды. Тараған қауесеттерден кейін Vivendi 2004 жылдың шілдесінде "Кесек шығанағынан қашу" ойынының Windows порты жасалып жатқанын растады, ол "The Chronicles of Riddick: Escape from Butcher Bay Director's Cut" деп аталды. Ойын жоғары дисплей ажыратымдылығына, қосымша темекі пакеттеріне және Риддик механикалық көтеріліс бронясын ұрлайтын жаңа сахналарға ие. Ойынның жасалуы мен дизайны туралы әзірлеушілердің түсіндірмелері де қосылды.

Кеңейтілген қайта жасау

Escape from Butcher Bay дыбысы көбінесе жақсы қабылданды. Музыкаға қатысты, FiringSquad-тың Якуб Войнарович: "Ол сізді толығымен баурап алуға жеткіліксіз, бірақ көзге шалыңқы жарамайды" деді. Ойынның ұзақтығы жиі сыналыпты. Сарапшылар оны сегізден он бес сағатқа дейін аяқтауға болатынын айтты.

Сатылымдар

Ойынның Xbox нұсқасы 2004 жылдың тамызына дейін 159 000 дана сатылды және 2004 жылдың маусымында кез келген платформадағы ең көп сатылған ойындардың қатарында болды; кейіннен ол Platinum Hits жинағы ретінде қайта шығарылды. Керісінше, PC нұсқасы дүкендерде болған алты айдың ішінде 32 500 дана сатылды. 2008 жылдың желтоқсанындағы сұхбатында Тигон Студиясының басшысы Иан Стивенс сатудың сәтті болмағанын, себебі тұтынушылар "Вин Дизельге онша қызығушылық танытпады" және "фильмнің видео ойынға жақсы ауысуына күмәнмен қарады" деді.

Сыйлықтар мен марапаттар

Ойынның екі нұсқасына да IGN-ден редактор таңдауы сыйлығы берілді, ал ПК нұсқасы 2004 жылдың желтоқсанында IGN-нің «Айдың ПК ойыны» атанды. Кейін GameSpot-тың жыл сайынғы «Ең керемет жақсы ойын» және «Телевизия немесе киноға негізделген ең жақсы ойын» жүлделерін жеңіп алды, сондай-ақ басылымның «Ең жақсы әрекет-қимыл ойыны», «Ең жақсы түпнұсқа музыка», «Ең жақсы дыбыс эффектілері», «Ең жақсы оқиға», «Ең жақсы графика, техникалық», «Ең жақсы дауыстау» және «Ең инновациялық ойын» санаттарында, сондай-ақ «Жылдың ойыны» номинациясында үздіктердің қатарында болды. Computer Gaming World редакторлары Butcher Bay-ге 2004 жылғы «Жылдың әрекет ойыны» сыйлығын табыс етті және оны «қазірге дейін жасалған ең жақсы фильмге арналған преквел» деп атады. Computer Games Magazine журналы Escape from Butcher Bay ойынын 2004 жылдың он ең жақсы компьютерлік ойыны деп таныды. IGN кейін Butcher Bay-ді барлық уақыттағы 25 ең жақсы Xbox ойынының тізімінде 12-ші орынға қойды. Game Informer Escape from Butcher Bay-ді барлық уақыттағы 25 ең жақсы Xbox ойынының тізімінде 8-ші орынға орналастырды. Escape from Butcher Bay 2004 жылы GameSpot-тың «Жылдың ойыны» сыйлығына иегер болды, бірақ World of Warcraft-қа есе жіберді. Computer and Video Games ПК нұсқасын барлық уақыттағы ең жақсы ПК ойындарының 98-і деп атады. Billboard Digital Entertainment Conference Riddick-ті ойындағы ең жақсы кейіпкер деп таныды және «Жылдың көзге түспеген батыры» үшін Алтын Джойстик сыйлығына ұсынды. GamesRadar Escape from Butcher Bay-ді «Жұмыс істемейтін 7 үздік фильм ойыны» тізіміне енгізіп, «Escape from Butcher Bay барлық деңгейде жеңіске жетті» деді. 2013 жылы IGN Escape from Butcher Bay-ді барлық уақыттағы ең жақсы бірінші тұлғалық атыс ойыны ретінде 27-ші орынға қойды.

Жыл Сыйлық Санат Нәтиже Сілтеме
2004 Алтын Джойстик сыйлығы Жылдың көзге түспеген батыры (Редактор сыйлығы) Spike TV бейнеойындар сыйлығы Киноға негізделген ең жақсы ойын Адам-еркектің ең жақсы ойнауы (Вин Дизель Ричард Б. Риддик рөлінде)
2005 8-ші жылдық интерактивті жетістіктер сыйлығы Консольдегі бірінші тұлғалық әрекет ойынының жыл ойыны Көрнекті кейіпкердің ойнауы Ер адам (Вин Дизель Риддик рөлінде) 2-ші Британ академиясының бейнеойындар сыйлығы Әрекет ойыны Xbox