Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Хорасанның афшарид шахы (1748–1796 жж.)
Afsharid shah of the western Khorasan (1748–1796 AD)
Шахрох Мирза (شاهرخمیرزا, شاهرخشاه; 1734–1796), «Шахрох Шах» (شاهرخ شاه) деген тегімен әйгілірек, 1748 жылдан 1796 жылға дейін Хорасанның батыс бөлігінің (қазіргі Хорасан провинциясына сәйкес) афшарид патшасы (шаһ) болды, екі айлық үзіліспен. Иранның жаулап алушысы Надер шахтың немересі Шахрох, Реза-Қоли Мирза Афшар мен оның Сәфәүи әйелі Фатеме Солтан Бегомның ұлы болды, ол Иранның соңғы Сәфәүи шахы Таһмасп II-нің қарындасы еді. Шахрохтың жартылай Сәфәүи тегі оны Афшарид туыстары арасында ерекшелендірді және оның атасының заңдылығын нығайту үшін пайдаланылды. 1747 жылы Надер шах қаза болғаннан кейін, оның жүрегі ауыр туысы Әли Қоли хан (әділ Шах деген атпен танымал) Мешхедте таққа отырды және Надер шахтың барлық ұрпақтарын Калат бекінісінде қырғынға ұшыратты. Шахрохтың Сәфәүи тегі пайдалы болуы мүмкін болғандықтан, ол аман қалды және оның орнына бекіністе тұтқын ретінде ұсталды. Әдел Шах өзінің бүлікші інісі Ибраһим Мирзамен күресіп жатқанда, түрік, күрд және араб тайпаларының басшылары оның жоқтығынан пайдаланып, Шахрохты таққа отырғызды. Әдел Шах пен Ибраһим екеуі де ақырында жеңіліп, өлтірілді, бірақ Шахрохты көп ұзамай наразы тайпа басшыларының тобы құлатты. Олар Сәфәүи талапкері Мир Сәйед Мохаммадты (Сүлейман II патшалық атын қабылдаған) таққа отырғызды. Шахрох Мир Алам хан Хузайма және басқа да беделділердің ықпалымен Сүлейман II-нің еркіне қарсы жақын арада соқырланды. Түркі тайпасының басшысы Юсуф Әли хан Джалайир бастаған қастандықшылар тобы ақырында Сүлейман II-ні тақтан түсіріп, Шахрохты таққа қайта орнатты.
Shahrokh Mirza (شاهرخمیرزا ,شاهرخشاه; 1734–1796), better known by his dynastic title of Shahrokh Shah (شاهرخ شاه) was the Afsharid king (shah) of the western part of Khorasan (corresponding to the present day Khorasan Province) from 1748 to 1796, with a two month interruption. A grandson of the Iranian conqueror Nader Shah , Shahrokh was the son of Reza Qoli Mirza Afshar and his Safavid wife Fatemeh Soltan Begom, who was the sister of Tahmasp II, the penultimate Safavid shah of Iran. Shahrokh's half Safavid descent made him stand out amongst his Afsharid relatives, and was used to bolster the legitimacy of his grandfather. After the assassination of Nader Shah in 1747, his nephew Ali qoli Khan (who assumed the regnal name Adel Shah), ascended the throne in Mashhad and had all of Nader Shah's descendants in fortress of Kalat massacred. Shahrokh was spared in case his Safavid lineage would come to use, and was instead kept in the fortress as a prisoner. While Adel Shah was battling his rebellious younger brother Ebrahim Mirza, a party of Turkic, Kurdish, and Arab tribal leaders took advantage of his absence and installed Shahrokh on the throne. Both Adel Shah and Ebrahim were eventually defeated and killed, but Shahrokh was not long afterwards overthrown by a party of dissident tribal leaders, who installed the Safavid pretender Mir Sayyed Mohammad (who assumed the regnal name of Suleiman II) on the throne. Shahrokh was soon blinded at the instigation of Mir Alam Khan Khuzayma and other leading nobles, much against Suleiman II's will. A group of conspirators led by the Turkic tribal leader Yusuf Ali Khan Jalayir eventually deposed Suleiman II and restored Shahrokh to the throne.
Атауы
"Шахрох" (شاهرخ, "шахматтың патшасы") деген есімді оған әкесі Надир шах түркі-моңғол билеушісі Тимурдың ұлы мен мұрагерінің құрметіне берді. Надир шах осылайша өзін Тимурмен бірдей жаулаушы деңгейінде көрсетуді көздеді.
The name of "Shahrokh" (شاهرخ, "king to rook") was given to him by his grandfather Nader Shah in remembrance of the namesake son and heir of the Turco Mongol ruler Timur This was done by Nader Shah to publicly represent himself as a conqueror on the same level as that of Timur.
Туған жері мен тегі
1730 жылы Сафави ханзадасы Тахмасп II Иран шахы болып таққа отырғаннан кейін, Надир шах оның бір қарындасына үйленді, ал үлкен ұлы Реза Қолы Мирза Афшар оның тағы бір қарындасы Фатима Солтан Бегомға үйленді. 1734 жылғы наурыз айында Реза Қолы Афшар мен Фатима Солтан Бегомның одағынан Шахрох дүниеге келді. Бұл жаңалық Исфахан сарайына Норуз (Иранның жаңа жылы) күні жетті, содан кейін Надир шах Шахрохты Герат қаласының билеушісі етіп тағайындады. Жартылай Сафави Шахрохтың дүниеге келуімен Надир шах өзінің заңдылығын арттыра алды.
After the coronation of the Safavid prince Tahmasp II as shah of Iran in 1730, Nader Shah married one of the latter's sisters, while his eldest son Reza Qoli Mirza Afshar married another of his sisters, Fatimeh Soltan Begom. In March 1734, Shahrokh was born from the union of Reza Qoli Afshar and Fatimeh Soltan Begom. The news reached the court in Isfahan on the day of Nowruz (Iranian New Year), with Nader Shah subsequently appointing Shahrokh the ruler of the city of Herat. With the birth of the half Safavid Shahrokh, Nader Shah was able to bolster his legitimacy.
Ерте өмір
1740 жылы Үндістанға жасаған жорығынан оралғаннан кейін, Надир шах Гератта Шахрох атынан монеталар соқты. 1747 жылы Надир шахтың параноясы күшейгенде, Шахрохты Калат бекінісіне жіберді. Надир шах көп ұзамай, 1747 жылғы 21 маусымда көтерілісші офицерлердің қолынан қаза тапты. Оның өлімі билікке талас тудырды, нәтижесінде оның алып империясы түрлі билеушілерге бөлінді. Оның иелігінің шығыс бөліктерін өзбек және ауған билеушілері басып алды; Надир шахтың бұрынғы өзбек қолбасшысы Мұхаммед Рахим хан Мангит Әбу әл-Файз ханды тақтан түсіріп, Бұхараның жаңа билеушісі болды; Абдали тайпасының басшысы және бұрын Надир шах әскерінің ауған құрамында болған Ахмад хан Қандаһардағы Надерабад қаласына қашты. Ол онда «Жеміс-жемстердің інжуы» («Дурр и Дурран») атағын алды және осылайша Абдали тайпасының атын «Дуррани» деп өзгертті. Ахмад хан (кейін Ахмад шах деп аталды) Сафави және Моғол империялары арасындағы шекаралық аймақ болған жерді жаулап алды. Мешхедте азаматтық губернаторы және Имам Реза мазарының басқарушысы Мир Сәйед Мохаммед афғандарды қаладан қуды, оны Надир шахтың інісі Әлиқұли ханға берді, ол әкесінің өлтірілуіне қатысы болуы мүмкін. Ол Надир шахтың өлтірушілерін өзінің қызметіне қабылдады және Мир Сәйед Мохаммедтен Мешхедке шақыру алды. 1747 жылғы 6 шілдеде Әлиқұли хан таққа отырды және Солтан Әли Әдел шах деген патшалық есімді алды. Ол дереу Калатты басып алу үшін шағын күш жіберді. Бекінісге енуге болатын емес. Бірақ шабуылдаушылар мұнаралардың бірінің шетіндегі тасталып қалған баспақыш арқылы кірді, бұл оларға іштен көмек көрсетілгенін көрсетті. Әдел шахтың әскері Надир шахтың он алты ұрпағын өлтірді. Олар Надир шахтың үш ұлын, Резақұли Мирзаның бес ұлын және Насрулла Мирзаның сегіз ұлын өлтірді. Надир шахтың екі ұлы Насрулла Мирза мен Имамқұли Мирза Шахрохпен бірге (сол кезде 14 жаста болған) қашып кетті, бірақ олар көп ұзамай Марв қаласының жанында қолға түсті. Басқалары аталды, ал Шахрох Сафави әулетіне қатысты пайдалы болуы мүмкін болғандықтан ғана аман қалды. Ол Калатқа қайта жіберілді, онда түрмеге қамалды. Көп ұзамай оның қайтыс болғаны туралы жалған хабар тарады. Әдел шах Мешхедте көңіл көтеруді жөн көрді, сондықтан өзінің кіші інісі Ибраһим Мирзаны Исфахан мен оның айналасындағы аймақтың губернаторы етіп тағайындады. Бірақ Ибраһим көп ұзамай тәуелсіздік жариялады және Әзірбайжанның губернаторы Әмір Аслан хан Афшармен бірікті. Әдел шах ақырында інісіне қарсы жорыққа шықты, бірақ оның көптеген әскерлері дезертирлік жасады, нәтижесінде ол жеңіліске ұшырады (1748 жылғы маусымда) және Тегеран қаласына қашты. Онда ол губернаторы Мирза Мохсен хан тарапынан тұтқындалды, соқыр етілді және Мир Сәйед Мохаммедке тапсырылды. Соңғысы Әдел шахты Мешхедке алып кетті, онда түрік, күрд және араб тайпалары оның болмауынан пайдаланып, 1 қазан күні Шахрохты жаңа шах деп жариялады. Әдел шах Шахрох пен Насрулла Мирзаның анасының өтініші бойынша өлім жазасына кесілді. Шахрохтың мейірімділігі мен оның қазынасына жомарттығы Хорасанның тұрақтанып, бекінуіне көмектесті. Бұл, оның Сафави тегімен бірге, оның көптеген жақтастарына ие болуына әкелді. Оның саяси және діни идеологиясы атасынан ерекшеленді. Надир шахтан айырмашылығы, Шахрох өзінің монеталарында, мөрлерінде және құжаттарында он екілік шииттік исламның жақтас екенін көрсетті.
In 1740, after returning from his Indian campaign, Nader Shah minted coins in the name of Shahrokh in Herat. In 1747, as Nader Shah became increasingly paranoid, he had Shahrokh sent to the fortress of Kalat. Nader Shah was soon murdered afterwards, by mutinous officers, on June 21, 1747. His death led to a power vacuum, which resulted in his vast empire being divided by various sovereigns. The eastern parts of his domain were seized by Uzbek and Afghan sovereigns; a former Uzbek commander of Nader Shah named Muhammad Rahim Khan Manghit, deposed Abu al Fayz Khan and became the new ruler of Bukhara; Ahmad Khan, the leader of the Abdali tribe and formerly part of the Afghan cadre of Nader Shah's army, fled to the city of Naderabad in Kandahar. There he assumed the title of Durr i Durran ("Pearl of Pearls") and thus changed the name of his Abdali tribe to "Durrani." Ahmad Khan (now titled Ahmad Shah) then went on conquer what had originally served as the frontier region between the Safavid and Mughal Empire. In Mashhad, its civil governor and superintendent of the Imam Reza Shrine, Mir Sayyed Mohammad drove the Afghans out of the city, securing it for Nader Shah's nephew Ali qoli Khan, who may have had a hand in his uncle's murder. The latter had accepted the assassins of Nader Shah into his service, and had received an invitation to Mashhad by Mir Sayyed Mohammad. On 6 July 1747, Ali qoli Khan ascended the throne and assumed the regnal name of Soltan Ali Adel Shah. Around the same time, he sent a small force to capture Kalat. The fortress was nearly impenetrable. However, the attackers got in by using an abandoned ladder on the edge one of the towers, which demonstrates that they had help from the inside. Adel Shah's men then massacred sixteen descendants of Nader Shah. They killed three sons of Nader Shah, five sons of Reza Qoli Mirza, and eight sons of Nasrollah Mirza. Two sons of Nader Shah, Nasrollah Mirza and Imam Qoli Mirza, successfully escaped together with Shahrokh (who was 14 at the time), but they were soon captured near the city of Marv. While the others were executed, Shahrokh was the only one that was spared, in case his Safavid lineage would come to use. He was instead sent back to Kalat, where he was imprisoned. False news regarding his death soon followed. Preferring to revel in Mashhad, Adel Shah appointed his younger brother Ebrahim Mirza as the governor of Isfahan and its surroundings. Soon thereafter, Ebrahim declared independence and joined forces with his cousin Amir Aslan Khan Afshar, the governor of Azerbaijan. Adel Shah eventually marched against his brother, but many of his men deserted, and consequently he was defeated (in June 1748) and fled to the town of Tehran. There he was captured and blinded by its governor, Mirza Mohsen Khan, who then gave him over to Mir Sayyed Mohammad. The latter took Adel Shah back to Mashhad, where a group of Turkic, Kurdish, and Arab tribal leaders had taken advantage of his absence and declared Shahrokh the new shah on 1 October. Adel Shah was executed at the request of Shahrokh and the mother of Nasrollah Mirza. Shahrokh's compassionate behaviour and generosity with his treasure helped with the stabilization of Khorasan. This, along with his Safavid ancestry, resulted in him gaining a large following. His political and religious ideology differed from that of his grandfather. Contrary to Nader Shah, Shahrokh represented himself as an ardent champion of Twelver Shi'ism in his coins, seals, and documents.
Бірінші билік
Олар Ыбырайды Шахрохты жеке қабылдауға шақырды, бірақ ол бас тартты. Шахрохты қолдау үшін көтерілгендей сылтаумен, Ыбырай оны Исфаханға шақырып, тәж кигізуді ұсынды. Алайда Хорасанның ақсүйектері оның нағыз ниеттерін біліп, Ыбырайдан Машхадқа келіп, жақсы ықылас білдіруін өтінді. Келіссөздерде ешқандай прогресс байқалмағандықтан, Ыбырай өзінің нағыз жоспарын ашты және Әзірбайжанның Тәбриз қаласына барып, 1748 жылдың 8 желтоқсанында шаһ болып жарияланды. Тайпа басшыларының кеңесімен Шахрох Мұса хан Афшар Таромиді Ыбырай шаһты жеңуге жіберді. 1749 жылдың маусымында немесе шілдесінде Семнан маңында шайқас болды, онда Ыбырай шаһ әскерлері арасындағы қақтығыс салдарынан шегінуге мәжбүр болды. Оның кейбір Ауған және Өзбек әскерлері Шахрохқа қашып кетті, ал қалғандары қашқа құтылды. Ыбырай шаһ Қалаи Калапур бекінісіне қашып, бірақ көп ұзамай тұтқындалып, Мұса хан Афшар Таромиге тапсырылды, ол оны соқыр етті. Содан кейін ол Машхадқа жіберілді, бірақ жолда қайтыс болды. Адель шаһ пен Ыбырай шаһтың өлімінен кейін Шахрох барлық қарсыластарынан арылғандай болды. Қажар басшысы Мұхаммед Хасан хан Қажар бастапқыда оған қарсылық көрсеткенмен, ақырында Шахрохтың қолбасшыларының біріне бағынды. Дегенмен, Шахрох тек номиналды билікке ие болды, ал нағыз билік күрд, араб және түрік тайпаларының басшыларының қолында болды. Бұл тайпа басшылары тең дәрежеде билік жүргізбеді, ал ықпалы аз болғандары Шахрохқа қарсы оппозицияға қосылды. Осы наразылар Мир Сәйед Мұхаммедтің айналасына бірікті, оның тегі Шахрохқа үлкен қауіп төндірді. Мир Сәйед Мұхаммедтің әкесі Мирза Дәуіт, Сафави шаһы Сұлтан Хусейннің кезінде жоғары лауазымдарда болды және оның қарындасы Шахрбану Бегімге, Мир Сәйед Мұхаммедтің анасына үйленді. Шахрох пен Мир Сәйед Мұхаммед арасындағы қарым-қатынас туралы әртүрлі пікірлер бар; кейбіреулер Шахрохты Мир Сәйед Мұхаммедті өлтіруді көздеген екіжүзділікпен айыптайды, ал басқалары Мир Сәйед Мұхаммедті тақты басып алуға дайын болған ұлттық сатқын деп сипаттайды. Шахрох Бехбуд ханға Мир Сәйед Мұхаммедті өлтіргені үшін оны уакил (регент) ететін уәде берді. Алайда Бехбуд хан одан бас тартты және келесі күні сот алдында тұтқындалды. Бұл тұтқындаудың нәтижесінде араб тайпасының басшысы Мир Алам хан Хузайма және басқа он алты басшы 1749 жылдың 30 желтоқсанында Мир Сәйед Мұхаммедке барып, оған тақты ұсынды, ол оны қабылдады. Содан кейін қастандықшылар түркі тайпасының басшысы Юсуф Әли хан Джалайирдің (Шахрохтың негізгі қолдаушысы) Машхадтан кеткенін пайдаланып, Шахрохты тұтқындады және 1750 жылдың 14 қаңтарында Мир Сәйед Мұхаммедті таққа отырғызды. Мир Сәйед Мұхаммед Сафави тағына талапкер ретінде Сүлеймен II патшалық атын қабылдады.
They summoned Ebrahim to acknowledge Shahrokh in person, but he declined. Pretending to have rebelled in support of Shahrokh, Ebrahim instead invited him to be crowned in Isfahan. The nobles of Khorasan, however, deciphered his true intentions and requested Ebrahim to appear at Mashhad as a token of goodwill. Seeing no further progress in the negotiations, Ebrahim revealed his real agenda and went to the city of Tabriz in Azerbaijan, where he was crowned shah on 8 December 1748. Following the counsel of the tribal leaders, Shahrokh assigned Musa Khan Afshar Taromi with the task to defeat Ebrahim Shah. A battle soon followed in June or July 1749 in the environs of Semnan, where Ebrahim Shah was forced to withdraw as a result of turmoil amongst his troops. Some of his Afghan and Uzbek troops deserted to Shahrokh, while others fled. Ebrahim Shah fled to the fortress of Qal'a yi Qalapur, but was soon captured and given to Musa Khan Afshar Taromi, who had him blinded. He was then sent to Mashhad, but died en route. With both Adel Shah and Ebrahim Shah dead, Shahrokh seemed to had been ridden of all his rivals. Although the Qajar chieftain Mohammad Hasan Khan Qajar initially defied him, he eventually capitulated to one of Shahrokh's commanders. However, Shahrokh only served as a figurehead, with the real power in the hands of Kurdish, Arabic, and Turkic tribal leaders. These tribal leaders did not share equal power, with those being side lined joining the opposition against Shahrokh. These dissidents soon rallied around Mir Sayyed Mohammad, who due to his ancestry posed a serious threat to Shahrokh. Mir Sayyed Mohammad's father was Mirza Dawud, who had occupied high offices under the Safavid shah Sultan Husayn , and married his sister Shahrbanu Begom, the mother of Mir Sayyed Mohammad. Accounts differ on the relationship between Shahrokh and Mir Sayyed Mohammad; some portray Shahrokh as a hypocrite, who sought to have Mir Sayyed Mohammad killed, while others portray Mir Sayyed Mohammad as a usurper and a trickster, who was willing to do anything to seize the throne. Shahrokh promised Behbud Khan to make him vakil (regent) in exchange for killing Mir Sayyed Mohammad. Behbud Khan, however, declined, and was as a result arrested the following day in front of the court. As a result of this arrest, the Arab tribal leader Mir Alam Khan Khuzayma, along with sixteen other leaders approached Mir Sayyed Mohammad on 30 December 1749, where they offered him the throne, which the latter accepted. The conspirators later took advantage of the Turkic tribal leader Yusuf Ali Khan Jalayir's (the main supporter of Shahrokh) absence from Mashhad, and imprisoned Shahrokh, while installing Mir Sayyed Mohammad on the throne on 14 January 1750. Mir Sayyed Mohammad adopted the regnal name of Suleiman II as a claimant to the Safavid throne.
Түрмеге қамау
Мир Алам хан (уәкіл болып тағайындалған) мен жетекші аристократтар Шахрохты тірі қалдыру мүмкін емес деп шешті. Сөлеймен II бұған қарсы шығып, Шахрохтың Шахарбағ сарайында қамауда ұсталғандағы күзетшісі ретінде бұрынғы ишкакаси баши (камергер) Мұхаммед Реза Бегті тағайындады. Бірақ Сүлеймен II Радканға аң аулауға шыққанда, Мир Алам хан Мұхаммед Реза Бегті шақырды, ал Әмір хан Қараи мен Әмір Мехраб хан ешқандай қарсылықсыз Шахарбаққа кіріп, Шахрохты харемде соқыр етті. Ашуға мініп, Сөлеймен II заговоршыларды қызметтен босатып, бірақ бірнеше күннен кейін бұрынғы лауазымдарына қайтарды. Сөлеймен II көп ұзамай халқы арасында беделін жоғалта бастады; ол Шахрохты тақтан түсіргені үшін көптеген тайпа басшыларымен қақтығысқа түсті, ал бай жер иелері халықты үш жылға салықтан босататын жарлыққа наразы болды. Осыдан көп ұзамай, Юсуф Әли хан Жалаир басшылығымен Сөлеймен II-нің қарсыластары Мир Алам ханның туысы Әмір Мехраб ханның жаназасына қатысып, Шахарбаққа шабуыл жасап, Калатта түрмеде отырған Сөлеймен II-ні соқыр етті. Бұл төңкерістің артындағы басты тұлға – Шахрохтың Жалаир әйелі болды, ол заговоршыларды Шахрохтың соқыр еместігіне көндірді. Тайпа басшылары Шахрохтың шын мәнінде соқыр екенін білгеннен кейін, оны таққа отырғызды (1750 жылдың 20 наурызында) және баршаға ол соқыр емес, билік ете алады деп сендірді. Мир Алам хан Машхадтан қашып кетті, ал қалған ақсүйектер Шахрохтың билігін қабылдады.
Mir Alam Khan (who had been appointed wakil) and the leading aristocrats soon decided that Shahrokh could not be kept alive. Suleiman II, however, was against this and assigned the previous ishikaqasi bashi (chamberlain) Mohammad Reza Beg as the warden of the Chaharbagh palace where Shahrokh was imprisoned. However, when Suleiman II went out to hunt at Radkan, Mir Alam Khan summoned Mohammad Reza Beg, while Amir Khan Qara'i and Amir Mehrab Khan entered the Chaharbagh without facing any resistance, blinding Shahrokh in the harem. Enraged, Suleiman II dismissed the plotters, only to restore them to their former offices a few days after. Suleiman II soon started to grow unpopular amongst his subjects; he was in conflict with many tribal leaders due to the deposal of Shahrokh and wealthy landowners were discontent with a decree that exempted the people from taxation for three years. Not much long afterwards, the rivals of Suleiman II, under the leadership of Yusuf Ali Khan Jalayir, took advantage of the funeral of Mir Alam Khan's relative Amir Mehrab Khan, storming the Chaharbagh and blinding Suleiman II, who was imprisoned in Kalat. The leading figure behind this coup was the Jalayir wife of Shahrokh, who had convinced the conspirators that Shahrokh had not been blinded. When the tribal leaders discovered that Shahrokh was indeed blind, they put him on the throne anyway (on 20 March 1750), and made everyone believe that he was not blind and capable of ruling. Mir Alam Khan fled from Mashhad, while the other nobles accepted Shahrokh's rule.
Екінші билік
Осы оқиғалар Хорасандағы саяси жағдайды тұрақсыз етті. Шахрохты таққа қайта отырғызғаннан кейін көп ұзамай Ахмад Шах Дуррани Хорасанға шабуыл жасап, бірнеше ай қоршаудан кейін Гератты басып алды. Содан кейін ол 10 қарашада Нишапурға дейін Машхадты қоршап алды. Қатал суық оның әскерлеріне зор қиындық туғызды, ал губернатор Джафар Хан Баят басқарған қарсылық оны 1751 жылдың басында қоршаудан бас тартуға мәжбүр етті. Ахмад Шах Дуррани кеткен соң, жергілікті басшылар арасындағы қақтығыстар қайта басталды. 1751 жылы Мерв беглерібегі Әли Нақи хан Қажар Юсуф Әли хан Жалайырды Машхадтан қуды. Кейін Мир Алам хан мен Джафар хан Зафарнулу, Ченарандағы күрд басшысы, Әли Нақи ханнан Машхадты тартып алды. 1752 жылдың көктемінде Мир Алам хан Джафар хан Зафарнулуды Машхадтан қуды және Юсуф Әли ханмен одақтасты. Төрт айдан кейін Джафар хан Зафарнулу Машхадты қайта басып алды. 1166 жыл (1752 жылдың қарашасы – 1753 жылдың қазаны) Мир Алам хан Машхадты қайтарып алып, Юсуф Әли хан, Джафар хан Зафарнулу және Әмір хан Қараиді тұтқынға алып, соқыр етті. Бұл тайпа басшылары Ахмад Шах Дурраниден көмек сұрады. 1754 жылдың 1 мамырында Ахмад Шах Қандаһар қаласынан шығып, Хорасанға қарай жорыққа шығып, екінші науқанын бастады. 1754 жылдың маусым-шілдесінде Тун тұтқынға алынды, ал 23 шілдеде Машхадты қоршауға алды. 1754 жылдың күзінде қоршау кезінде Мир Алам хан тұтқынға алынып, Сабзевар халқы оны ұстап бергеннен кейін бұрынғы құрбандары өлімге кесті. 1 желтоқсанда Машхад Ахмад Шахқа берілді, ал 9 мамыр 1755 жылы Шахрох Шах ресми түрде патшалыққа қайта қонды. Қажар билеушісі Аға Мұхаммед Шах Машхадқа келгенде, Шахрох пен көрнекті муджахид Мирза Махди Қажар лагеріне барды. Оларды Аға Мұхаммед Шахтың жүрекжары інісі Хосейн Қолы хан жылы қарсы алды. Көп ұзамай Аға Мұхаммед Шах Сүлеймен хан Қажар басқаратын 8 мың сарбазды жіберіп, Машхадты басып алып, азаматтарына Шаһтың кеңдігін растады. Бір күннен кейін Аға Мұхаммед Шах, Иранның атақты шахы Ұлы Аббас I-нің дәстүріне сәйкес, имам Риза мазарына қажылық сапармен аяқпен Машхадқа кірді, көздерінен жас мөлдіреп, жерге сүйінді. Оның қажылығы 23 күнге созылды, ол елдегі саяси жағдайға немқұрайлы болғандай көрінді. Алайда, жағдай бірден өзгерді – Аға Мұхаммед Шах Надир Шаһтың мәйітін қазып, Теһранға жіберді, онда ол Карим Хан Зандтың мәйітімен бірге қайта жерленді. Содан кейін ол Шахрохты Надир Шаһқа тиесілі барлық байлықты беруге мәжбүр етті. Шахрох енді Надир Шаһтың байлығының қалдығы жоқ екенін мойындады. Аға Мұхаммед Шах, қатал және кекшіл, сондай-ақ қазынаға құмар болғандықтан, оған сенбеді және жасырын сақталған асыл тастардың орналасқан жерін мойындату үшін оны қатты азаптады. Шахрох бастапқыда қатты азапқа ұшырап, сөйлеуден бас тартты, бірақ ақырында асыл тастардың орналасқан жерін айтты. Шахрох отбасымен бірге Мазандаранға жіберілді, бірақ азаптаудан алған жарақаттарынан Дамғанда қайтыс болды.
The political situation in Khorasan was made unstable by these events. The tribal chiefs effectively rendered Shahrokh a figurehead, as they began to fight amongst themselves. Shortly after the restoration of Shahrokh to the throne, Ahmad Shah Durrani launched an invasion into Khorasan and captured Herat after a siege lasting several months. He then besieged Mashhad before moving on to Nishapur on 10 November. The bitter cold wreaked havoc among his men and the resistance led by the governor Jafar Khan Bayat forced him to abandon the siege in early 1751. With Ahmad Shah Durrani gone, the conflicts among the local chieftains resumed. In 1751, the beglerbegi of Merv, Ali Naqi Khan Qajar, expelled Yusuf Ali Khan Jalayir from Mashhad. Later an alliance between Mir Alam Khan and Jafar Khan Za'faranlu, the Kurdish chieftain of Chenaran, took Mashhad from Ali Naqi Khan. In the spring of 1752, Mir Alam Khan expelled Jafar Khan Za'faranlu from Mashhad and allied with Yusuf Ali Khan. Four months later, Jafar Khan Za'faranlu regained Mashhad. In the Islamic year 1166 (November 1752 October 1753), Mir Alam Khan regained Mashhad, imprisoned and blinded Yusuf Ali Khan, Jafar Khan Za'faranlu, and Amir Khan Qara'i. These tribal chieftains turned to Ahmad Shah Durrani for assistance, and on 1 May 1754, Ahmad Shah left the city of Kandahar and marched towards Khorasan, beginning his second campaign. In June July 1754 Tun was captured, and on 23 July he began to besiege Mashhad. During the siege in the autumn of 1754 Mir Alam Khan was captured and executed by his former victims after the population of Sabzevar handed him over. On 1 December Mashhad surrendered to Ahmad Shah and on 9 May 1755 Shahrokh Shah was officially restored as king. When the Qajar ruler Agha Mohammad Shah reached Mashhad, Shahrokh, along with a prominent mujtahid named Mirza Mahdi, went to the Qajar encampment. There they were warmly received by Agha Mohammad Shah's nephew Hossein Qoli Khan. Shortly afterwards, Agha Mohammad Shah sent a force of 8,000 soldiers under Suleiman Khan Qajar, followed by Mirza Mahdi, to conquer Mashhad and affirm its citizens of the Shah's generosity. A day later, Agha Mohammad Shah, followed the customary of the famous Iranian shah Abbas I the Great, and entered Mashhad by foot as a pilgrim to the Imam Reza shrine, whilst being teary eyed and kissing the ground. His pilgrimage continued for 23 days, where he seemed to be unaware of the politics of the country. However, things quite instantly changed after that—Agha Mohammad Shah ordered the digging up of Nader Shah's corpse, and had it sent to Tehran, where it was reburied alongside Karim Khan Zand's corpse. He then forced Shahrokh to give any riches that originally belonged to Nader Shah. Shahrokh vowed that he did not possess any more of Nader Shah's riches. Agha Mohammad Shah, ruthless and revengeful, and with a desire for treasures, disbelieved him, and had him tortured severely to confess the hidden locations of the last gems passed down to him from his grandfather, Nader. Shahrokh initially refused to speak, going through severe torture; however, he eventually confessed the locations of the gems. Shahrokh was sent to Mazandaran with his family, but died at Damghan due to the injuries he had suffered from his tortures.