Оңтүстік Африканың жарты шөл аймағы: Кару

Кіріспе

Оңтүстік Африкадағы жартылай шөлді аймақ

Оңтүстік Африканың жартылай шөлді аймағы Кару (/k//ə/'/r//u//ə/ kəROO'ə; африкаанс тілінен алынған Оңтүстік Хохохое !Оракобаб немесе Хоемана сөзі ǃ’Аукароб "Қатты дала") – Оңтүстік Африканың жартылай шөлді табиғи аймағы. Карудың не екенін нақты анықтау мүмкін емес, сондықтан оның шегі де дәл белгіленбеген. Кару топографиясымен, геологиясымен және климатымен, ең бастысы, аз жауын-шашынмен, құрғақ ауамен, бұлтсыз аспанмен, ыстық пен суықтың шегімен сипатталады. Сондай-ақ, Каруда жүздеген миллион жыл бұрын жақсы сақталған экожүйе болған, ол қазір көптеген қазба жәндіктерімен көрсетілген. ǃ’Аукароб Кейптаундан ішкі аймаққа баруға дерлік мүмкін емес кедергі болды, ал алғашқы саяхатшылар, зерттеушілер, аңшылар және биік далаға жол тартқан саяхатшылар оны қатты ыстық, қатты аяз, су тасқыны және құрғақшылықтың қорқынышты орны деп айыптады. Бүгінде бұл жер әлі де қатты ыстық пен аязды, жылдық жауын-шашын мөлшері 50 мен 250 мм аралығында, бірақ кейбір тауларда жазықтарға қарағанда 250-500 мм жоғары болуы мүмкін. Солтүстікке қарай Бушман еліне, содан кейін Калахари шөліне қарай өте сиректеу. Дегенмен, Карудың ең құрғақ аймағы – Ұлы Ескарпмент пен Седерберг Скуреберг таулары арасындағы оңтүстік-батыс бөлігі, Танква Кару деп аталады, онда жылына тек 75 мм жаңбыр жауады. Бүгінде қойлар ксерофиттермен өседі, бірақ әр қой өзін асырау үшін жайылымға мұқтаж. Ұлы Карудың бірден-бір нақты шекарасы – оңтүстік және оңтүстік-батыста Кейп-Фолд тауларының ең ішкі жоталары. Карудың солтүстікке қарай таралуы бұлыңғыр, бірте-бірте және сезілмейтіндей Бушман еліне қарай құрғақ айналады. Солтүстік және солтүстік-шығыста ол Батыс Грикваланд пен Хайвельд саванналары мен шалғынды далаларына қарай өтеді. Шығыс шекарасы Шығыс Мидлендс шалғынды далаларына дейін созылады. Ұлы Кару өзі Ұлы Ескарпментпен Жоғарғы Каруға (әдетте 1200-1500 м биіктікте) және Төменгі Каруға (700-800 м жазықта) бөлінеді. Ұлы Карудың әр түрлі кіші аймақтарын белгілейтін көптеген жергілікті атаулар бар, кейбіреулері басқаларына қарағанда кеңінен танымал. Төменгі Каруда батыстан шығысқа қарай Танква Кару, Моорданарскару, Куп, Влакте және Камдебу жазықтарын атауға болады. Хантам, Кареберге, Роггевельд және Увевельд – Жоғарғы Карудың ең танымал кіші аймақтары, бірақ оның көп бөлігі, әсіресе солтүстікте, Жоғарғы Кару деп белгілі. (мысалы, Виттеберг және Анисберг таулары) көптеген жалпақ төбелі төбелерді, яғни Ұлы Карудың белгісі болып табылатын Кару Коппилерін жасайды. Жоғарғы Карудың өсімдігі Төменгі Каруға ұқсас, сондықтан оларды ажырату қиын. Басты автомобиль жолы (N1) және Кейптаундан солтүстікке қарай темір жол желісі Хекс өзені аңғарынан Тоус өзеніне дейін Төменгі Каруға кіреді және Ұлы Ескарпменттің оңтүстігінде 50 шақырымдай Бофорт-Уэстке дейін созылады. Содан кейін олар бірте-бірте Орталық Алаңдағы Үш Апалы-Қызға дейін Ұлы Ескарпмент бойымен кең аңғармен көтеріледі. Матиесфонтейнде Туас өзені мен Бофорт-Уэст арасындағы N1 жолынан солтүстікке бұрылып, жол Верлатенклоуф асуы арқылы Ұлы Ескарпментке көтеріліп, Сазерлендке жетеді, ол теңіз деңгейінен 1456 метр биіктікте орналасқан және Оңтүстік Африкадағы ең суық қала болып саналады, қыс айларындағы орташа ең төменгі температурасы -6,1°C. Шығыс Мпумаланган биік далаларының кейбір бөліктері Сазерлендтен төмен температураны бастан кешіруі мүмкін, бірақ Сазерлендтей тұрақты емес. Солтүстікке қарай, әлі де Алаңда, Карнарвоннан солтүстік-батысқа қарай 75 шақырымда жеті радио тарелкасы Квадратты километрлік массивтің бөлігін құрайды, олардың 2500-і Оңтүстік Африка мен Австралияның басқа бөліктеріне таратылып, оңтүстік аспанды радиожиіліктерде зерттеу үшін орналастырылады. Біздің галактикамыз, Сүт Жолы, осы жобаның басты нысандарының бірі, Оңтүстік жарты шардан жақсы көрінеді. Жоғарғы Кару әрине астрономиялық обсерватория үшін өте қолайлы орын. Бұл тек ашық аспан, жасанды жарықтың болмауы және биіктікпен ғана емес, сонымен қатар тектоникалық жағынан толыққанды белсенді емес болуымен де байланысты (яғни жақын маңда жарықтар немесе жанартаулар жоқ).

The Karoo (/k//ə/'/r//u//ə/ kəROO'ə; from the Afrikaans borrowing of the South Khoekhoe !Orakobab or Khoemana word ǃ’Aukarob "Hardveld") is a semi desert natural region of South Africa. No exact definition of what constitutes the Karoo is available, so its extent is also not precisely defined. The Karoo is partly defined by its topography, geology and climate, and above all, its low rainfall, arid air, cloudless skies, and extremes of heat and cold. The Karoo also hosted a well preserved ecosystem hundreds of million years ago which is now represented by many fossils. The ǃ’Aukarob formed an almost impenetrable barrier to the interior from Cape Town, and the early adventurers, explorers, hunters, and travelers on the way to the Highveld unanimously denounced it as a frightening place of great heat, great frosts, great floods, and great droughts. Today, it is still a place of great heat and frosts, and an annual rainfall of between 50 and 250 mm, though on some of the mountains it can be 250 to 500 mm higher than on the plains. and becoming very sparse going northwards into Bushmanland and, from there, into the Kalahari Desert. The driest region of the Karoo, however, is its southwestern corner, between the Great Escarpment and the Cederberg Skurweberg mountain ranges, called the Tankwa Karoo, which receives only 75 mm of rain annually. Today, sheep thrive on the xerophytes, though each sheep requires about of grazing to sustain itself.]] The only sharp and definite boundary of the Great Karoo is formed by the most inland ranges of Cape Fold Mountains to the south and south west. The extent of the Karoo to the north is vague, fading gradually and almost imperceptibly into the increasingly arid Bushmanland towards the north west. To the north and north east, it fades into the savannah and grasslands of Griqualand West and the Highveld. The boundary to the east grades into the grasslands of the Eastern Midlands. The Great Karoo is itself divided by the Great Escarpment into the Upper Karoo (generally above 1200–1500 m) and the Lower Karoo on the plains below at 700–800 m.
A great many local names, each denoting different subregions of the Great Karoo, exist, some more widely, or more generally, known than others. In the Lower Karoo, going from west to east, they are the Tankwa Karoo, the Moordenaarskaroo, the Koup, the Vlakte, and the Camdeboo Plains. The Hantam, Kareeberge, Roggeveld, and uweveldare the better known subregions of the Upper Karoo, though most of it is simply known as the Upper Karoo, especially in the north. (e. g. the Witteberg and Anysberg Mountains) creating multiple flat topped hills, or Karoo Koppies, which are iconic of the Great Karoo. The vegetation of the Upper is similar to the Lower Karoo, so few people make a distinction between the two. The main highway (the N1) and railway line from Cape Town to the north enter the Lower Karoo from the Hex River Valley just before Touws River and follow a course about 50 km south of the Great Escarpment up to Beaufort West. Thereafter, they gradually ascend the Great Escarpment along a broad valley to Three Sisters on the Central Plateau and the Upper Karoo. Turning north from the N1 between Touws River and Beaufort West, at Matjiesfontein, the road ascends the Great Escarpment through the Verlatenkloof Pass to reach Sutherland, at 1456 m above sea level, which is reputedly the coldest town in South Africa with average minimum temperatures of −6.1 °C during winter. Parts of the eastern Mpumalangan Highveld do at times experience lower temperatures than Sutherland, but not as consistently as Sutherland does. To the north, still on the Plateau, and 75 km north west of Carnarvon, seven radio dishes form part of the Square Kilometer Array which will, 2500 in total, be scattered in other parts of South Africa and Australia, to survey the southern skies at radio frequencies. Our galaxy, the Milky Way, one of the main targets of this enterprise, is best viewed from the Southern Hemisphere. The Upper Karoo is indeed an ideal site for an astronomical observatory. This is not only because of the clear skies, absence of artificial lights, and high altitude, but also because it is tectonically completely inactive (meaning that there are no fault lines or volcanoes nearby,

Кішкентай Кару

Кіші Кару Ұлы Карудан Швартберг тауларының тізбегімен бөлінеді. Географиялық тұрғыдан алғанда, бұл 290 км-ге созылған, ені 40–60 км болатын долина, ол екі параллель Кейп Фолд тау жотасымен – солтүстіктегі Швартберг және оңтүстіктегі Лангеберг-Аутенкква жоталарымен қалыптасқан. Долинаның солтүстік жағы, Швартберг тауларының етегінен 10–20 км қашықтықта, Кіші Каруға ең аз ұқсайды, себебі ол жаңбырдан және таудан төмен құйылатын көптеген арналардан, немесе Ұлы Карудан Швартбергтегі тар шатқалы арқылы суға толы аймақ. Аймақтың негізгі қалалары осы Кіші Карудың солтүстік жағында орналасқан: Монтагу, Барридейл, Ладисмит, Калитздорп, Оудтшоорн және Де Раст, сондай-ақ Зоар, Амалиенштейн және Дюссельсдорп сияқты белгілі миссионерлік бекеттер. Лангеберг жотасының солтүстігіндегі 30–50 км енді жарық, шығыс бөлігін қоспағанда, Батыс Төменгі Кару сияқты құрғақ, онда Лангеберг жотасы (шартты түрде) Аутенкква таулары деп аталады. Кіші Каруға жолмен ғана кіруге болады, ол айналасындағы Кейп Фолд тауларын кесіп өтетін, бірақ әлі де ағып жатқан өзендер арқылы жасалған. Бірнеше жол тауларды жоталар арқылы кесіп өтеді, олардың ең танымал және әсерлісі – Кіші Карудағы Оудтшоорн мен Ұлы Карудағы Швартберг тауларының арғы жағындағы Принс Альберт арасындағы Швартберг асуы. Сонымен қатар, Оудтшоорн мен Джордж арасындағы басты жол, жағалау жазығында, тауларды оңтүстікке қарай Аутенкква асуы арқылы кесіп өтеді. Кіші Карудан тау жотасын кесіп өтпейтін жалғыз жол – Плеттенберг шығанағына жақын Юниондейл мен Хьюмансдорп арасындағы 150 км-ге созылған, тар Лангклоуф аңғары арқылы.

Суккулентті Кару биомы

Кару биомы Батыс жағалау бойында, шамамен Ламбертс шығанағынан солтүстікке қарай 200 км-ден астам қашықтыққа созылып, Оңтүстік Намибияға дейін жетеді. Ол Кейптауннан шамамен 250 км солтүстікке қарай, құмды дала аймағының солтүстігінде басталып, Намакваленд, Рихтерсвельд, Оранж өзенінен оңтүстікке қарай және Оңтүстік Намибияның Намакваленд немесе Намаланд аймағы арқылы жалғасады. Бұл аймақтардың ешқайсысы географиялық немесе жергілікті тұрғыда "Кару" деп аталамайды. Ол тарихи және географиялық Ұлы Карудың көбін қамтиды, сонымен қатар Оңтүстік Намибияның оңтүстік Намаквалендінің және Оңтүстік Африканың Бушман елінің бір бөлігін де қамтиды (екі атау да жергілікті географиялық атаулар, биомалардың емес). Оңтүстікке қарай – саванна биомы, солтүстікке қарай – шөптесін дала. Ол негізінен 1 метрден төмен биіктіктегі шағын бұталардың үстемдігімен, әсіресе солтүстік-шығыс және шығысқа қарай шөптесін дала биомына жақындағанда шөптесіндердің қосымша үстемдігімен сипатталады. Бұталар мен шөптер көбінесе жауын-шашынның тұрақсыздығына байланысты жапырақты болады. Оны бүркіттер мен Верроның бүркіттері аулайды. Мекендеу ортасының жойылғандықтан саны үздірілмей төмендеп келеді. Олардың көп әйел алу қабілеті және әр анасы жылына бір-екі ғана бала туғыза алатындығы сияқты ерекшеліктері оларды ұқсас түрлерден ерекшелендіреді. Қара арқалы шакал (6–10 кг) бүгінгі күні Ұлы Каруда кездесетін ең ірі жыртқыш болуы мүмкін. Леопардтар (20–90 кг) таулы аймақтарда кездеседі, бірақ өте жасырын болғандықтан сирек көрінеді. Сондықтан, бұл екі түрдің бір мекенде кездесуі сирек. Квагга Бурчелл зебрасына жақын, және жазықтармен шектелген болуы мүмкін. Тау зебрасы Кейп қабатты белдеуінің таулы аймақтарында және Ұлы жардың оңтүстік бөлігінде кездесетін. Осылайша, олар батыс Төменгі Кару және Кіші Кару сияқты аймақтарға эндемик болды. Алайда, оларға аңшылық салдарынан саны азайып, 1930 жылдары 100-ден аз қалды. Содан бері жүргізілген консервациялық шаралар 1998 жылға қарай олардың санын 1200-ге дейін жеткізді, негізінен оларды табиғат резерваттарында және қорғалған аймақтарда шоғырландыру арқылы, олардың ең танымалсы – Ұлы Карудағы Крадокқа жақын орналасқан Тау зебрасы ұлттық паркі. Кейп тау зебралары әлі де Кейп Натура басқаратын қорғалған аймақтарда, соның ішінде Каманасси және Гамкаберг табиғат резерваттарында кездеседі. Струс Африканың барлық жерінде кездеседі, бірақ ең әдемі үлгілері Кіші Карудан шыққан, онда құрғақ ауа райы, бірақ өзендердегі судың көптігі осы үлкен, ұшпайтын құстар үшін идеалды ортаны құрады. Мұнда олардың биіктігі 2 метрден асып, салмағы 100 кг-нан аспайды. Еркектердің қауырсындары мыңдаған жылдар бойы Африка, Еуропа және Азияның көптеген мәдениеттерінде бағалы саналған. Жаңа темір жол Вурчестерден басталып, Хекс өзенінің аңғары арқылы Төменгі Каруға кірді, онда ол оңтүстікке қарай Швартберг таулары мен солтүстікке қарай Ұлы жар арасындағы орташа бағытты ұстанды. Жол бойында ол Виктория дәуіріндегі Matjiesfontein ауылынан өтіп, тарихи Лорд Милнер қонақ үйімен бірге, ол бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді. Темір жол 1878 жылы осы нүктеге жеткен, содан кейін Ұлы жардың етегіндегі Бофорт-Уэстке қарай жалғасты. Содан кейін ол Африка үстіртіндегі Үш бауырласқа жақын жердегі аңғар арқылы өтіп, төмен градиенті болғандықтан, жолаушылар (әлі де) Ұлы жарды көтеріліп бара жатқандарын сезбейді. Содан кейін ол Жоғарғы Кару арқылы Де-Аарға дейін жалғастырып, Хоптаунда Оранж өзенін кесіп өтті, онда Оңтүстік Африканың алғашқы алмазы – "Еврика" табылған. Оранж өзені осы жерде Ұлы Кару мен Хайвельд арасындағы жергілікті бейресми шекараны құрайды. Рудьярд Киплинг өзінің 1901 жылғы "Каррудағы көпір күзетшісі" атты өлеңінде Оңтүстік Африка соғысы кезінде өмірлік маңызы бар Кару темір жолын күзеткен Дуйка өзенінің Кетинг станциясындағы блокхауст сарбаздарының жалғыздығын бейнелеген.

The succulent Karoo biome runs along the West Coast, from approximately Lamberts Bay northwards to over 200 km into southern Namibia. It starts in the south just north of the sandveld geographical region, about 250 km north of Cape Town, and continues through Namaqualand, the Richtersveld, immediately south of the Orange River, and on into the Namaqualand or Namaland region of southern Namibia. None of these regions is ever referred to, either geographically or locally, as "Karoo". It incorporates nearly the whole of the historical and geographical Great Karoo, but also includes a portion of southern Namibia's Namaqualand, and South Africa's Bushmanland (both local geographical names, not names of biomes). to the south and the savannah biome to the north. It is defined primarily by the dominance of dwarf (less than 1 m high) shrubs with a co dominance of grasses especially towards the north east and east where it grades into the grassland biome of the highveld and the Eastern Midlands. The shrubs and grasses are deciduous, mainly in response to the irregular rainfall. It is hunted by falconiformes and Verreaux's eagles. Its numbers have been consistently lowering due to destruction of its habitat. They are unique relative to similar species through how they are polygamous and how each female can only produce one or two offspring per year. black backed jackal (6–10 kg), are arguably the largest predators likely to be seen in the Great Karoo today. Leopards (20–90 kg) do occur, especially in the mountains, but are very secretive, so are rarely seen. The two species are, therefore, rarely seen in the same habitat. The quagga is closely related to Burchell's zebra, and appears also to have been confined to the plains. The mountain zebra occurred in the mountain regions of the Cape Fold Belt and along the southern portion of the Great Escarpment. Thus, they were endemic to, amongst others, the western Lower Karoo and the Little Karoo. However, they were hunted to near extinction, leaving fewer than 100 individuals by the 1930s. Conservation efforts since then brought their numbers up to 1200 by 1998, mainly by concentrating these zebra in nature reserves and protected areas, the most well known of these being the Mountain Zebra National Park near Cradock in the Great Karoo. Cape mountain zebras are still found in protected areas managed by Cape Nature, including the Kamanassie and Gamkaberg Nature Reserves. The ostrich is found throughout Africa, but the most handsome specimens came from the Little Karoo, where the dry weather, but plentiful water in the streams formed an ideal habitat for these large, flightless birds. Here, they grow to over 2 m in height, and weigh over 100 kg. The male's feathers have been prized by many cultures in Africa, Europe, and Asia over thousands of years. The new line started in Worcester and entered the Lower Karoo through the Hex River valley, where it followed a course almost midway between the Swartberg Mountains to the south and the Great Escarpment to the north. Along the way, it passed through the quaint Victorian village of Matjiesfontein, with the historic Lord Milner Hotel, which is still operational today. The railway reached this point in 1878, before proceeding to Beaufort West at the foot of the Great Escarpment. From there, it reached the top of the African Plateau near Three Sisters along a valley with such a low gradient that passengers were (and still are) hardly aware that they were ascending the Great Escarpment. From there it continued through the Upper Karoo, to De Aar, and crossed the Orange River at Hopetown, where South Africa's first diamond, the Eureka Diamond, was found. The Orange River, at this point, forms the local unofficial boundary between the Great Karoo and the Highveld. Rudyard Kipling, in his 1901 poem "Bridge Guard in the Karroo", evoked the loneliness experienced by blockhouse soldiers at Ketting station on the Dwyka River while guarding the Karoo railway track, a lifeline during the South African War.