Африка және тропикалық шабындықтар, саванналар мен бұталы жерлер
Tropical and subtropical grasslands, savannas, and shrublands
Жасыл шабындықтар, саванналар мен бұталы жерлер – WWF анықтаған жер бетіндегі биом. Шөптесін өсімдіктер, сирек ағаштар, жауын-жаңбыр аздығы сипаттайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дүниежүзілік табиғат қоры анықтаған жер бетіндегі тіршілік ортасының типі. Тропикалық және субтропикалық шабындылар, саванналар мен бұталы жерлер – Дүниежүзілік табиғат қоры анықтаған жер бетіндегі биома.
Terrestrial habitat type defined by the World Wide Fund for Nature
Tropical and subtropical grasslands, savannas, and shrublands is a terrestrial biome defined by the World Wide Fund for Nature.
Сипаттама
Шөптесін жерлерге шөптер мен басқа да шөптесін өсімдіктер тән. Саванна – шашыраңқы ағаштар өсетін жайылым. Бұталы алқаптарда ағаш тәрізді немесе шөптесін бұталар басым. Тропиктік аймақтардың кең аумақтарында ағаштардың кең жапырақты болуына жеткілікті жауын-шашын түспейді. Тропиктік және субтропиктік шалғынды алқаптар, саванналар және бұталы алқаптар жыл сайынғы жауын-шашын мөлшерінің аралығында сипатталады. Жауын-шашын маусымдық сипатқа ие болуы мүмкін, кейде жылдық жауын-шашын бірнеше апта ішінде түсіп қалады. Африка саванналары орманды немесе ағаштарлы аймақтар мен жайылымдар арасында орналасқан. Флораға акация және баобаб ағаштары, шөптер және аласа бұталар кіреді. Акация ағаштары ылғалды сақтау үшін құрғақ маусымда жапырақтарын қырып тастайды, ал баобаб құрғақ маусымға суды сабағында жинақтайды. Бұл саванналардың көп бөлігі Африкада орналасқан. Бұл ортамен байланысты биологиялық әртүрліліктің ерекшелігі – мол шөп-шабынды пайдалануға бейімделген ірі сүтқоректілер. Бұл ірі сүтқоректілердің фаунасы Африка саванналарында және жайылымдарында ең бай. Қазіргі уақытта ең жақсы сақталған топтамалар Шығыс Африканың акация саванналарында және миомбо, мопан және басқа да орталардың мозаикасынан тұратын Замбезия саванналарында кездеседі. Тропиктік саваннадағы шөпқоректі жануарлардың, мысалы, гну (Connochaetes taurinus) және зебраның (Equus quagga) ірі көлемдегі көші-қоны, ортаның өзгеруі мен аң аулаудың салдарынан азаюда. Қазір олар Шығыс Африка мен орталық Замбезия аймағында ғана маңызды деңгейде кездеседі. Гвинея және Сахель саванналарының көп бөлігі жойылған, бірақ Угандалық Кобтың ірі көші-қоны Судд аймағындағы саванналарда әлі де жалғасуда. Судандық климаттың ерекшелігі – ыстық және жаңбырлы маусымның алмасуы, сондай-ақ салқын және құрғақ маусым. Солтүстік жарты шарда ыстық жаңбырлы маусым әдетте мамыр айында басталып, қыркүйекке дейін созылады. Жауын-шашын 25 см-ден 150 см-ге дейін өзгереді және көбінесе сенімсіз болады. Жылдың қалған бөлігі салқын және құрғақ. Жауын-шашын мөлшері Солтүстік жарты шардың солтүстігіне немесе Оңтүстік жарты шардың оңтүстігіне қарай азаяды. Құрғақшылық жиі кездеседі.
Grasslands are dominated by grasses and other herbaceous plants. Savannas are grasslands with scattered trees. Shrublands are dominated by woody or herbaceous shrubs. Large expanses of land in the tropics do not receive enough rainfall to support extensive tree cover. The tropical and subtropical grasslands, savannas, and shrublands are characterized by rainfall levels between per year. Rainfall can be highly seasonal, with the entire year's rainfall sometimes occurring within a couple of weeks. African savannas occur between forest or woodland regions and grassland regions. Flora includes acacia and baobab trees, grass, and low shrubs. Acacia trees lose their leaves in the dry season to conserve moisture, while the baobab stores water in its trunk for the dry season. Many of these savannas are in Africa. Large mammals that have evolved to take advantage of the ample forage typify the biodiversity associated with these habitats. These large mammal faunas are richest in African savannas and grasslands. The most intact assemblages currently occur in East African Acacia savannas and Zambezian savannas consisting of mosaics of miombo, mopane, and other habitats. Large scale migration of tropical savanna herbivores, such as wildebeest (Connochaetes taurinus) and zebra (Equus quagga), are continuing to decline through habitat alteration and hunting. They now only occur to any significant degree in East Africa and the central Zambezian region. Much of the extraordinary abundance of Guinean and Sahelian savannas has been eliminated, although the large scale migrations of Ugandan Kob still occur in the savannas in the Sudd region. The Sudan type of climate is characterized by an alternating hot and rainy season, and a cool and dry season. In the Northern Hemisphere, the hot rainy season normally begins in May and lasts until September. Rainfall varies from 25 cm to 150 cm and is usually unreliable. The rest of the year is cool and dry. Rainfall decreases as one goes either towards North in Northern Hemisphere or South in the Southern Hemisphere. Drought is very common.
Пайда болуы
Тропиктік және субтропиктік шалғынды далалар, саванналар және бұталы жерлер Антарктидадан басқа барлық континенттерде кездеседі. Олар Африкада кеңінен таралған, сондай-ақ Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияның барлық аймақтарында, Оңтүстік Америка мен Австралияның солтүстік бөліктерінде және АҚШ-тың оңтүстігінде де кездеседі.
Tropical and subtropical grasslands, savannas, and shrublands occur on all continents but Antarctica. They are widespread in Africa, and are also found all throughout South Asia and Southeast Asia, the northern parts of South America and Australia, and the southern United States.