Кіріспе

Войрон (vwaʁɔ̃) – Францияның оңтүстік-шығысындағы Изер департаментінің тоғызыншы округіндегі коммуна (француздық муниципалитет). Войрон кантонының орталығы болып табылады және 2010 жылдан бері Гренобль Альп Метрополінің құрамына кіреді. Войрон Гренобльдің солтүстік-батысында және Лионның оңтүстік-шығысында орналасқан. Оның шамамен 20 000 тұрғыны француз тілінде Войронне деп аталады. Войрон, Шамбери және Гренобльмен бірге, Овернь-Рона-Альп аймағындағы Шартрез тауларына қақпа қала болып саналады.

Тарих

Войрон орта ғасырларда Савой графлығының бір бөлігі болған. 1355 жылғы Париж шарты бойынша граф Войронды және Рона мен Изер өзендері арасындағы аймақты (Гиерс Морт өзенімен суарылатын) Франциядан Фаусиньи және Гекс аймақтарына айырбастады.

17 және 18 ғасырлар

1700 жылы Шартр массиві мен оның айналасындағы аймақтың орталығында 1200-ге жуық адам тұрды, олардың жүзден астамы егіздік (қаннап) өңдеумен айналысты. Ғасырдың басынан бері өндіріс Voironnaise фабрикасының шамасында ұйымдастырылды және олардың тегін анықтау үшін кенептерге белгілер қойылды. Қала өзінің ғасырлар бойы жетілген сурет салу өнері арқасында зор даңққа ие болды. Людовик XII-нің берген жеңілдіктері Француз революциясы кезінде жойылды. Дегенмен, кенеп өндірісі тоқтаған жоқ, ал олардың жақсы беделі Воиронға Бірінші Империя кезінде осы қызметті сақтап қалуға мүмкіндік берді, бұл армияның сатып алуларының арқасында болды.

19 ғасыр

Тоғызыншы ғасырда Войрон қаласындағы кенеп өндірісінің төмендеуіне жіп пен мақтаның тапшылығы, сондай-ақ, кенепті көптеп пайдаланған желкенді флоттың жойылуы себеп болды. Войрон қаласы Еуропа патшалықтарының іздеген әсем жібектерімен танымал болды. Бұл кезде Войрон зауытта орналасқан, көбінесе аз жалақы алатын әйелдер еңбегінің арқасында дамыды. Войрон қаласы діни ықпалымен де ерекшеленді, 1876 жылы қала басшысы неоготикалық стильдегі Сент-Бруно шіркеуін салдырды. Сонымен қатар, Пю-ан-Велайдағы Францияның Анасына құрмет ретінде Қасиетті Мария мен бала Исаны бейнелейтін мүсін де орнатылды.

20 ғасыр

"Ски Россиньоль" компаниясы 1907 жылы Абель Россиньоль құрды. Осы ғасырдың басында осы фабрикаларда Вуарон қаласының тұтас отбасыларымен қатар, көптеп келген итальяндық иммигранттар жұмыс істеді. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін жібек тоқу бизнесіне шамамен 3000 тоқыма станогы жұмсалды. Сонымен бірге, шағын қаладан өтетін Морж өзенінің жағасында қағаз фабрикаларының дамуы жұмысшыларды қалаға тартып әкелді. "Радиалл" компаниясы да құрылды, ал Войрон халқы 15000-нан асты.

21 ғасыр

Войрон Изер департаментінің маңызды экономикалық және әкімшілік орталығы болып қала береді. Войрон өзінің тәуелсіздігін одан әлдеқайда ірі көршісі – Гренобль агломерациясынан сақтап қалуға тырысқан. Войрон Rossignol және Johnson & Johnson компаниялары кеткеннен кейін қиын кезеңді еңсерді. Pays Voironnais жаңа жұмыс орындарын тартуға жұмыс істеп, Войрон маңындағы жатақхана құбылысын шектеуге ұмтылады. Дегенмен, Вореппе мен Войрон арасындағы қалалық кеңістіктің таралуына байланысты, 2010 жылдан бері Ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты (INSEE) бұл қаланы Гренобль Альптері метрополиясының құрамына жатқызады.

География

Қала Гренобльдің солтүстік-батысында және Лионның оңтүстік-шығысында орналасқан. Войрон Морж өзенінің (Изер өзенінің саласы) жағасында, теңіз деңгейінен белгілі бір биіктікте орналасқан.

Көрікті жерлер

Сент-Бруно шіркеуі 1864 және 1873 жылдар аралығында Гранде-Шартрез монахтарының қаржысына салынған. Войрон, Сен-Лоран-ду-Понтқа дейінгі (19 км, 12 миля) (Гранде-Шартрез үшін) және Шаравинге дейінгі (16 км, 10 милядан астам) (Лак-де-Паладру үшін) бу трамвайларының бастапқы нүктесі болды. Ішкі кеңістік жыл бойы ашық, ал маусым, шілде және тамыз айларында ағылшын тілінде экскурсиялар ұсынылады.

Экономика

Войрон – өндіріс қаласы, онда көптеген зауыттар орналасқан. Компаниялардың қатарында: Rossignol (шаңғылар), Radiall Connections, Antésite (құрғақ шөп дәмі бар сусын), Chartreuse ликерлік шараптықтары, Bonnat Chocolatier (1884 жылдан бері) және Allaman (жанар май бактерілерін өндіру және тасымалдау) бар.