Кіріспе

"Көңіл көтеру пойызы" (Vergnügungszug), оп. 281 – 1864 жылы Иоганн Штраус II жазған полька. Ол 1864 жылғы 19 қаңтарда Редутензалда өткен Индустриялық қоғамдар қауымдастығының мәжілісі үшін жазылды және Австрияның Оңтүстік темір жолының – Зюббанның – ашылуынан шабыт алды, ол Венадан елді мекендерге саяхат ұсынатын көптеген «көңіл көтеру пойыздарын» пайдаланды. Штраус технологиялық жаңалықтарды мақтайтын алғашқы композитор емес. Көп бұрын танымал даниялық композитор Ханс Кристиан Лумбе өзінің «Kjøbenhjavns Jernbane Damp Galop» (Копенгаген темір жолының бумен жүргізілетін галопы) шығармасын жазған, ал Иоганн Штраус I 1837 жылғы 14 қарашада Вена маңындағы Флоридсдорф пен Дойч Ваграм арасындағы алғашқы австриялық бу темір жолының ашылуын «Eisenbahn Lust Walzer» (Темір жол қуаныш вальсі), оп. 89 вальсімен атап өтті. Эдуард Штраус та өзінің әйгілі жылдам полькасын «Bahn Frei» (Жол ашық) оп. 45 жазды, ол да жаңа темір жолдың ашылуын тойлайтын туынды. Алайда, Иоганн Штраус II-нің көрнекті бейнелейтін полькасы поездың қоңырауын еліктейтін үшбұрыштарды және поездың шуын бейнелейтін мүйіздерді қолдануымен ерекшеленеді. Үштік бөлімінде мелодия үнемі поездың қозғалысын сездіреді. Полька, поезд саяхаты сияқты, аяқталуға тиіс, бірақ Штраус жоғары ноталармен аяқтауға күш салады, содан кейін күрделі әуенмен және барабанның күшті соққысымен аяқтайды. Штраустың көптеген шығармалары саяхат пен көлік түрлерін бейнелесе де, ол да, оның інісі де ұзақ сапарларға құштар болған жоқ. Бір әңгімеде Иоганн Семеринг жотасының тік жарларынан қатты қорқыпты. Кейін 1870 жылдары АҚШ-тағы концерттік турнесі барысында Бостонға теміржолмен сапар жасағанда оның әйелі Генриетта Треффц Штраус Америка теміржолында тағы бір сапарға мәжбүр болудан гөрі өлгенін мойындағанын айтты. Көптеген (расталмаған) әңгімелер Штраус теміржол саяхатынан қатты қорқып, поезддегі сапарларын вагондардың еденінде тығылып өткізгенін көрсетеді.