Кіріспе

Американдық карикатурист Джордж С. Уандер (24 сәуір 1912 – 13 желтоқсан 1987) – 26 жыл бойы «Терри мен Пираттар» комиксін суреттеген американдық карикатурист. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1942–1946 жылдары әскерде қызмет етті. Уандердің алғашқы «Терри мен Пираттар» комиксі 1946 жылдың 30 желтоқсанында газеттерде жарияланып, «Тибеттегі қиындықтар» атты оқиғаны бастады. Комикс тарихшысы Дон Маркстейн бұл өзгерісті атап өтті: «Терри сапалы және білікті карикатурист Джордж Вундердің қолына тиді. Бірақ Канифтің таланты ерекше еді, оны толыққанды алмастыру мүмкін емес еді. Терри Ли Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әуе күштеріне қосылған. Вундер оны сол жерде қалдырып, Әуе күштері офицері ретінде жетілуіне мүмкіндік берді. Вьетнам соғысы кезінде әскери тақырыптағы ойын-сауықтардың танымалдылығы төмендеді. Комикс 1973 жылы тоқтатылды. Сол кезде Вундер де оны салуын тоқтатты, бірақ оның авторлығы сақталғанмен, оны Супермен комиксімен танымал Ал Пластино салған. (Пластино «Ферд’н’анд» пантомималық комиксін де салған, кейін Нэнси комиксінде Эрни Бушмиллердің көмекшісі болды.) Бастапқыда Вундер комиксті Канифф пен Сиклстің стиліне ұқсатып салған, бірақ көп ұзамай өзінің ерекше стилін дамытты. Мысалы, «Шопалы Чарли» бұрынғыдан да ашық әзіл-қалжыңмен суреттелді. 1953 жылы Canada Dry имбирлі сусынын бір қаптамасына Wunder салған «Терри мен Пираттар» трилогиясынан шағын кітапты «сыйлық» ретінде қосты, оны Harvey Comics баспасы шығарды. 1950 жылдары жексенбілік комикстерде психологиялық әсер үшін түрлі түстер қолданылды. Сол кезеңдегі Вундер салған бір панельде көк немесе жасыл көлеңкелер жоқ еді, ол тек апельсин, қызыл және сары түстермен боялған. Тағы бір панельде Терридің алды жасыл, ал артқы жағы сары-қызыл түсті. Вундер драмалық және егжей-тегжейлі суреттер салған, бірақ комикс тарихшысы Морис Хорн кейіпкерлерді бір-бірінен ажырату қиын екенін айтты және Вундердің оқиғаларында Канифтің әзіл-сықағы жетіспейтінін жазды. 1950 жылдардың соңында «Шопалы Чарли» комикстен алынып тасталды, содан кейін комикс Терри Ли мен оның достарының ұшақтарына мұқият назар аудара отырып, тыныш түрде суреттелді және боялды. Жазушы-суретші Билл Пирсон Вундердің «ондаған жылдар бойы өте жақсы оқиғалық комикс шығарғанын» айтты. Ол жағымсыз адамдарды, тіпті жас әйелдерді де суретке түсірген, бұл қызық еді, бірақ ол бұл саладағы ең жақсы суретшілердің бірі болды. Оның техникасы мінсіз еді». Вундер өзінің таза және дәл бояу стилімен панельдерін көптеген алдыңғы және артқы бөлшектермен толтырды. Пейзаж суретшісі Боб Фостер былай деді: «Мен бала кезімде Вундердің «Терриін» оқыдым, тіпті содан кейін де оның салған жұмысына таң қалдым. Әр панельде егжей-тегжейлі фон, қырсықтар, киімдер мен шаштар, тіпті барлық кейіпкерлердің беттерінде, ағашқа салынған ағаш түйіршіктері, әр панельге жаман сезім сыйлаған қара көлеңкелер бар еді. Мен оның кейіпкердің көзінің 3/4 артқы көрінісін ешқашан ұмыта алмадым, ол артындағы бір нәрсені көру үшін күш салып тұрғандай. Және де ерлер мен әйелдердің мұрны үстіне көпшілік бұрқасын тігіп, мұрынша жасатқандары. Көп жылдар бойы мен тым көп панельдерді жек көрдім және маған Вундердің «Терри мен Пираттар» комиксі ұнамады деп шештім. Соңғы жылдары ғана мен Вундердің «Терриге» салған еңбегін бағалай бастадым. Бір күні оның ешқашан алдамағанын түсіндім. Ол бізге әр панелдің бәрін шексіз егжей-тегжейлі берді және бізді ешқандай қыртыстардан, кірпіштерден, плиталардан, жапырақтардан, ағаштан жасалған дәндерден, тырнақтардан, шаштардан, мата үлгілерінен немесе түймелерден ешқашан айырмады. Иә, «Терридің» кейінірек өмір сүрген кейіпкерлерінің бет-әлпеті бір-біріне ұқсаған, бірақ ол ешқашан алдаған емес».

Көмекшілер

1962 жылдың ортасында бұрынғы EC Comics және Classics Illustrated суретшісі Джордж Эванс күнделікті комикс жолағында Wunder-дің көмекшісі болып жұмысқа келді. Эванс The Comics Journal журналының 177-шы санында (1995 жылдың мамыры) берген сұхбатында: «Джордж жолақтың макетін жасап, кейіпкерлердің бас суретін қаламмен салып, мен оны аяқтаушы едім» деді. Эванс осы жылдары Wunder жексенбілік беттерді өзі жасағанын айтты. Сол сұхбатта ол бір күндік комикс жолағын салғанын еске алды, онда генералдың формасы сол аптада Wunder жексенбілік комиксте салған нұсқасынан өзгеше болғандықтан, жексенбілік комикстің бөліктерін қайта салуға тура келген. Эванс көмектесуге ұсыныс жасады, бірақ Wunder оған «Бұл сенің қатең емес» деп рұқсат бермеді. Содан кейін ол электр өшіргішін алып, жексенбілік комиксті түзетуге кірісті. Эванс 1973 жылы комикс тоқтағанға дейін осы жобада жұмыс істеді. Wunder-ге көмектескен басқа суретшілердің арасында Ли Элиас, Расс Хит, Фред Кида, Дон Шервуд, Фрэнк Спрингер және Уоли Вуд болды.

Зейнеткерлік

1973 жылы Уандер зейнеткерлікке шыққанда, комикс 100 газетте жарияланды. «Нью-Йорк Дейли Ньюс» газеті 1973 жылы Уандердің соңғы үш аптасын қоспағанда, «Терри мен Пираттар» комиксін күн сайын және жексенбі күндері жариялады. Зейнеткерлікке шыққан кезде Уандер былай деді: «Бұл менің жасағанды ұнататын комиксім, бірақ екінші жағынан, бұл, о, қиын жұмыс еді. Апта сайын осыншама жұмыс жасаудың өзі сізді шектейді. Комикстерге деген талғам өзгеріп бара жатыр. Адамдар енді бұрынғыдай байланысты комикстерді жақсы көре бермейді. Олар бір түні «теледидардан» орташа есеппен үш-төрт толық оқиғаны көреді. Бір оқиғаның қалай аяқталғанын білу үшін сегіз-он екі апта күтудің қажеті жоқ». Коннектикут штатының Шерман қаласында тұратын Уандер зейнеткерлікке шыққандығын хабарлағанда, синдикат 1973 жылдың 25 ақпанында комиксті тоқтату туралы шешім қабылдады. Уандер бұл тоқтатуды Вьетнам соғысының салдары ретінде қарастырды, ол: «Жауынгер ұшқышы енді еркін әлемді барлық қарсыластардан қорғайтын батыл, ойсыз қаһарман емес. Ол қазір әйелдер мен балаларға напалм тастайтын суыққан маман» деді.

Өлім

Уундер 1987 жылғы 13 желтоқсанда Нью-Милфорд ауруханасында жүрек талмасынан қайтыс болды. Одан кейін әйелі Милдред және Нью-Джерси штатының Ривердейл қаласынан Беатрис Богерт қарындасы қалды. 87 жасында Милдред "Милли" А. Уундер (қызметтегі аты Смит), "Мисс Терри және пираттар" деп танылған, 2001 жылғы 1 наурызда Флорида штатының Порт-Сент-Люси қаласында қысқа аурудан кейін дүние салды.