Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Ұзын мүңкілді қазқылдақ (Brachyramphus perdix) – Солтүстік Тынық мұхитынан таралған шағын теңіз құсы. Brachyramphus туысының атауы ежелгі грек тіліндегі "brakhus" – "қысқа" және "rhamphos" – "мүңкіл" сөздерінен шыққан. Түр атауы perdix латын тілінде "кеклік" деген мағынаны білдіреді. Паллас бұл қазқылдақты "Magnitudine Perdicis" деп сипаттаған. "Қазқылдақ" сөзі "murre" сөзінің кішіртілген түрі, оның шығу тегі нақты белгісіз, бірақ қарапайым гагардың дауысын еліктеуі мүмкін. Бұл қазқылдақ – қазқылдақтар тұқымдасының ерекше өкілі, көбінесе ескі өсімдіктердің арасындағы ормандарда ұялайды. Ұзын мүңкілді қазқылдақ, оның мармурлы және Киттлиц қазқылдақтары сияқты, соңғы кезде саны азайған деп есептеледі. Ол мармурлы қазқылдаққа өте ұқсас, 1998 жылға дейін оның кіші түрі саналды, ол кезде Friesen және авторлар бұл екі түр арасындағы мтДНК вариациясы мармурлы және Киттлиц қазқылдақтары арасындағы вариациядан жоғары екенін көрсетті. Бұл түр Камчаткадан Охот теңізіне дейін кездеседі. Көптеген құстар Солтүстік Жапонияның айналасындағы теңіздерде қыстайды, ал кейбіреулері Оңтүстік Корея мен Оңтүстік Жапонияға дейін жетеді. Ал мармурлы қазқылдақ, керісінше, көбейетін жерлеріне жақын қалуға бейім.
The long billed murrelet (Brachyramphus perdix) is a small seabird from the North Pacific. The genus name Brachyramphus is from Ancient Greek brakhus, "short", and rhamphos, "bill". The species name perdix is Latin for "partridge" Pallas described this auk as Magnitudine Perdicis. "Murrelet" is a diminutive of "murre", a word of uncertain origins, but which may imitate the call of the common guillemot. This auk is an unusual member of the auk family, often nesting far inland in old growth forests. The long billed murrelet, like its cousins the marbled and Kittlitz's murrelets, is thought to have experienced a decline in numbers recently. It closely resembles the marbled murrelet, of which it was considered a subspecies until 1998, when Friesen et al. showed that the mtDNA variation was greater between these two forms than between marbled and Kittlitz's murrelets. This species is found from Kamchatka to the Sea of Okhotsk. Most birds winter in the seas around northern Japan with some reaching South Korea and southern Japan. The Marbled Murrelet, in contrast tends to remain closer to its breeding grounds.
Әдеп-тәрбие және өсіру
Ұзын мүңкілді ұлар теңізде негізінен шағын балықтармен қоректенеді, ашық теңіздік аймақтарда (көбінесе өрлеулермен байланысты) және қорғалған шығанақтардың жағалауында. Ол ең жақын туысы – мраморлы ұлардан гөрі көбірек көшіп-қонып жүреді. Ұзын мүңкілді ұлардың көбею мінез-құлқы өте ерекше. Көптеген теңіз құстарынан айырмашылығы, ол колонияларда немесе тіпті теңізге жақын жерде көбеймейді, керісінше, ескі өскен қылқан жапырақты ағаштардың бұтақтарында ұялайды. Ол қалың лишай немесе мүкпен жабылған бұтаққа немесе қуысқа бір жұмыртқа салады. Жұмыртқа бір ай бойы күтіледі, содан кейін шабал шамамен 40 күн бойы тамақтандырылады, одан кейін қанаттанып, теңізге жеке ұшып кетеді.
The long billed murrelet feeds at sea principally on small fish, both in pelagic offshore areas (often associating with upwellings), and inshore in protected bays. It tends to migrate more than its closest relative the marbled murrelet. The breeding behaviour of the long billed murrelet is very unusual. Unlike most other seabirds, it does not breed in colonies or even necessarily close to the sea, instead nesting in on branches of old growth conifers. It lays one egg on a thick lichen or moss covered branch or hollow. The egg is incubated for a month, then the chick is fed for around 40 days until it fledges and flies unaccompanied to the sea.
Қорғау
Ұзын мүңкілді кайраның саны соңғы онжылдықтарда өзінің таралған аймағында азайып, бүкіл әлемдік деңгейде қорғауға алынған түр саналады. Бұл кайраға ең үлкен қауіп – ескі өсімдіктерден тұратын орманның ағаш кесу арқылы жойылуы. Басқа да зияндар балық аулау құралдарына ілігіп қалудан туындауы мүмкін. Охотск және Беринг теңіздерінің шельфіндегі мұнай өндіру жұмыстары да құсқа қауіп келтіруі мүмкін.
The long billed murrelet is considered globally threatened, having declined across its range over the last few decades. The biggest threat to the murrelet is the loss of the old growth forest to logging. Other losses can occur through entanglement in fishing gear. The bird could be threatened by the oil development of the Okhotsk and Bering Sea shelves.
Қаңғыраулық
Бұл түрдің көшіп-қонуға бейімділігі ерекше, тіркелген жағдайлар Солтүстік Америка мен Еуропаның екеуінде де бар, көбінесе олардың әдеттегі мұхит мекенінен алыс, құрлықтың ішкі аймақтарында кездеседі. Солтүстік Америкадан шамамен 40 жазба бар (Млодинов 1997), олардың жартысы Тынық мұхиты жағалауында, бірақ қалғандары континенттің шығысына қарай Флорида, Пенсильвания, Нью-Джерси, Нью-Йорк, Массачусетс, Солтүстік Каролина, Оңтүстік Каролина және Ньюфаундлендке дейін, сондай-ақ теңізден бірнеше жүз шақырым қашықтықта орналасқан көлдер мен өзендерде – Колорадода (екі), Индианада (үш), Монтанада, Огайода, Кентуккиде, Теннессиде, Арканзаста, Вайомингте (екі) және Канзаста (екі) табылды. Еуропадағы алғашқысы 1997 жылдың 15-18 желтоқсаны аралығында Швейцариядағы Цюрих көлінің жанындағы Золликон ауылында балық аулау торларында мерт болған жас құс болып тіркелді. Үлгі Базельдің Табиғи тарих мұражайына тапсырылды (Maumary and Knaus 2000). Еуропадағы екінші жағдай 2006 жылдың 7 қарашасында Англияның Девон графтығындағы Даулиш Уорренде табылды. Бастапқыда кішкентай гагарка деп қате анықталған, оның нақты түрі BirdForum.net веб-сайтына жүктелген фотосуреттер арқылы анықталды. 11 қарашада Даулиш қаласының жағалауынан қайта табылып, көптеген құс бақылаушыларды қызықтырды. Құс 14 қарашаға дейін болды, оны көру үшін Эдинбург және (деген хабар бар) Нидерланды сияқты алыс жерлерден 1000-нан астам құс бақылаушы келді. Үшінші Батыс Палеарктикалық жағдай 2006 жылдың 21-23 желтоқсанында Румыниядағы Алсопорумбак маңындағы Олт өзеніндегі су қоймасында тіркелді.
The species is unusually prone to vagrancy, with records in both North America and Europe, often at inland sites well away from its usual ocean habitat. There are about 40 records from North America (Mlodinow 1997), half of them on the Pacific coast where they might be expected, but the rest scattered across the continent east to Florida, Pennsylvania, New Jersey, New York, Massachusetts, North Carolina, South Carolina and Newfoundland, as well as on lakes and rivers several hundred kilometers from the sea, in Colorado (two), Indiana (three), Montana, Ohio, Kentucky, Tennessee, Arkansas, Wyoming (two), and Kansas (two). The first found in Europe was a first winter individual discovered drowned in a fishing net at Zollikon, Lake Zurich, Switzerland on a date between 15 and 18 December 1997. The specimen has been deposited at the Naturhistorisches Museum Basel (Maumary and Knaus 2000). Europe's second was found at Dawlish Warren, Devon, England on 7 November 2006; initially identified as a little auk, its true identity came to light when photographs were posted to the BirdForum. net website. It was re found offshore from Dawlish town centre on 11 November, and attracted large crowds of birdwatchers. The bird was present until 14 November, with an estimated 1000+ birders travelled from as far afield as Edinburgh and (reportedly) the Netherlands to see it. The third Western Palearctic record followed quickly with a bird on a reservoir in Romania, on the Olt River near Alsoporumbak from 21–23 December 2006.