Көңіл көтеру революциясы: «Зорлыққа қарсы халық» қозғалысы тарихы
Public Against Violence
«Зорлыққа қарсы азаматтар» (VPN) – 1989-жылы құрылған, Чехословакиядағы коммунизмге қарсы төңкерісте маңызды рөл атқарған саяси қозғалыс. Ключевые лидеры туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Public Against Violence (VPN) — 1989 жылдың қараша айында Словакияның Братислава қаласында құрылған саяси қозғалыс. Ол Чехияның Азаматтық форумының словакиялық әріптесі болды.
Public Against Violence (, VPN) was a political movement established in Bratislava, Slovakia in November 1989. It was the Slovak counterpart of the Czech Civic Forum.
Бархаттық революция
"Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық" (VPN) Чехословакияда Коммунистік партия билігін құлатып жіберген "Барқыт революция" кезінде құрылған. Келесі күні "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық" ұйымының үйлестіру комитетінің алғашқы отырысы өтті. "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық" ұйымын құрғандардың қатарында актер Милан Княжко, диссидент Ян Будай және социолог Федор Гал болды. Басқа ертедегі көшбасшыларға революция кезінде сот процесі тоқтатылған католик диссиденті Ян Чарногурский, Владимир Мечиар және Прага көктемі кезінде Коммунистік партияның бұрынғы жетекшісі Александр Дубчек кірді. "Азаматтық форум" сияқты, "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық" ұйымы Коммунистік партияның үстемдік рөлін тоқтатуға шақырды, соның нәтижесінде коммунистер мен оппозициядан құралған уақытша үкімет құрылып, еркін сайлаулар өтті. Бастапқыда үкіметте коммунистер емес адамдардың 11-ге 10 көпшілігі болды, бірақ бұл көрсеткіш адамдар Коммунистік партиядан шыққанда өсті, ал Вацлав Гавел Чехословакия президенті болып сайланды және Александр Дубчек Федералдық Ассамблея төрағасы болды. 1990 жылы Милан Чич Коммунистік партиядан шығып, "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық" ұйымына қосылды. Дегенмен, "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық" ұйымы алғашқы демократиялық сайлаулар өткізілмей тұрып-ақ, бөліне бастады.
Public Against Violence (VPN) was founded during the Velvet Revolution, which overthrew the Communist Party rule in Czechoslovakia. The following day a first meeting of the coordinating committee of Public Against Violence took place. The founders of Public Against Violence included actor Milan Kňažko, dissident Ján Budaj and sociologist Fedor Gál, Other early leaders included Catholic dissident Ján Čarnogurský whose trial was stopped during the revolution, Vladimír Mečiar and the ex leader of the Communist Party during the Prague Spring Alexander Dubček. Like Civic Forum, Public Against Violence called for the dominant role of the Communist Party to be ended, with a provisional government composed both of Communists and the opposition, leading to free elections. The government initially had an 11 to 10 majority of non Communists, but this grew as people left the Communist party, while Václav Havel was elected President of Czechoslovakia and Alexander Dubček became the chair of the Federal Assembly. and like Marián Čalfa nationally, Milan Čič would leave the Communist party in 1990 and joined Public Against Violence. However Public Against Violence began to split even before the first democratic elections were held.
1990 жылғы сайлау
1990 жылғы маусымда алғашқы еркін сайлауға қадам басқан "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық" қозғалысы Словакияға кеңірек өкілеттік беруді қалағанмен, чехтер мен словактар одағын сақтап қалуды қолдады. Көптеген ауыл тұрғындары "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық" қозғалысынан шыққан зиялыларды өздерінен бөтен деп қарады. Дегенмен, бұл қозғалыс сайлау науқаны барысында коммунизмге қарсы күрескендігін көрсетіп, Вацлав Гавел Словакияда сайлау үгітін жүргізгенде жақсы қабылданыс тапты. Сайлау қорытындысы бойынша "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық" қозғалысы Словакияда федералдық және словакиялық сайлауларда бірінші орынды иеленді. Федералдық сайлауда "Азаматтық форум" пен "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық" бірлесіп көпшілік дауысқа ие болды, ал Словакия сайлауында "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық" бірінші орынға шықты, бірақ көпшіліктің қолдауын толыққанды ала алмады. Алайда, сайлау түнінде "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық" қозғалысының негізін қалаушылардың бірі, төрағаның орынбасары Ян Будай, 1970 жылдары құпия полициямен ынтымақтастық жасауға қысым көрсетілгендігіне байланысты саясаттан кетуін мәлімдеді. Сайлаудан кейін "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық" қозғалысынан Мариан Чалфа Чехословакияның премьер-министрі ретінде ұлттық коалициялық үкіметті басқаруын жалғастырды, ал "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық" қозғалысынан Владими́р Мечя́р Словакияда Христиандық демократиялық қозғалысымен бірлесіп коалициялық үкіметке жетекшілік етті.
Going into the first free elections in June 1990 Public Against Violence wanted greater powers for Slovakia, but backed continuing the union between the Czechs and Slovaks. and many rural voters saw intellectuals from Public Against Violence as alien to them. However Public Against Violence gained during the campaign on their anti communist credentials with Václav Havel being well received when he campaigned in Slovakia. The election results saw Public Against Violence finish first in Slovakia, both in the federal and Slovak elections. In the federal election together the combination of Civic Forum and Public Against Violence won a majority, while in the Slovak election Public Against Violence came first but short of a majority. However, on election night one of the founders of Public Against Violence, deputy chairman Ján Budaj, announced his withdrawal from politics as he had been pressed to co operate with the secret police in the 1970s. Following the election Marián Čalfa of Public Against Violence continued to lead a coalition government nationally as Prime Minister of Czechoslovakia, while Vladimír Mečiar of Public Against Violence led a coalition government in Slovakia together with the Christian Democratic Movement.
Бөліну
Кепірткелік революциядан кейін "Азаматтық форум" және "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық қозғалыс" сияқты бағдарламалардың қолдау деңгейі 1990 жылдың ақпан айындағы 60%-дан 1990 жылдың қазан айындағы 38%-ға дейін төмендеді. 1990 жылдың қараша айында өткен жергілікті сайлауда "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық қозғалыс" Словакиядағы Христиан-демократиялық қозғалыстан кейін екінші орын алды. "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық қозғалыс" Словакиядағы сайлауда 20,4% дауыс жинады, ал Христиан-демократиялық қозғалыс 27,4% дауысқа ие болды. "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық қозғалыс" Чехословакиядағы биліктің орталықтандырылу деңгейі және Словакиядағы оның үлесі туралы шиеленістерге тап болды. Бұл 1991 жылдың наурыз айында Словакияның премьер-министрі Владимир Мечиар "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық қозғалыс" басшылығының отырысынан шығып, "Демократиялық Словакия үшін ПАВ платформасы" деген жаңа партиялық қанат құрғанда бөлінуге әкелді. Алайда, "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық қозғалыс" басшылығы Мечиарды тәуелсіз Словакия құруды және коммунистермен бірігуді көздегені үшін айыптады. 1991 жылдың 23 сәуірінде Владимир Мечиардың орнына Словакияның премьер-министрі болып Христиан-демократиялық қозғалыстың жетекшісі Ян Чарногурский тағайындалды. Бұл "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық қозғалыстың" көпшілігі Христиан-демократиялық қозғалысқа қосылып, Мечиарды қызметтен шеттетуінен кейін болды. 1991 жылдың 27 сәуірінде өткен партияның кезектен тыс съезінде "Демократиялық Словакия үшін қозғалыс" деген жаңа партия "Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық қозғалыстан" бөлініп шықты.
As time passed from the Velvet Revolution, the approval rating for both Civic Forum and Public Against Violence dropped from 60% in February 1990 to 38% in October 1990. In local elections held in November 1990 Public Against Violence came second to the Christian Democratic Movement in Slovakia. Public Against Violence was reported to have won 20.4% of the vote in Slovakia, compared to 27.4% for the Christian Democratic Movement. Public Against Violence faced tensions over the amount of power that should be held centrally in Czechoslovakia and how much should be held in Slovakia. This led to a split in March 1991 when the Prime Minister of Slovakia Vladimír Mečiar walked out of a leadership meeting of Public Against Violence and formed a rival wing of the party called PAV Platform for Democratic Slovakia. However the leadership of Public Against Violence accused Mečiar of wanting an independent Slovakia and of joining with Communists. On the 23 April 1991 Vladimír Mečiar was replaced as Prime Minister of Slovakia by the leader of the Christian Democratic Movement Ján Čarnogurský. This came after the majority of Public Against Violence joined with the Christian Democratic Movement to replace Mečiar. At an extraordinary party congress held on 27 April 1991, a new party called Movement for a Democratic Slovakia split off from Public Against Violence.