Кіріспе

Шығыс Бельгия мен Батыс Германияны аралап жатқан плато, табиғи қорық аумағындағы трансұлттық парк. 1957 жылы табиғи қорық деп жарияланған Биік Шұңқырлар (Hohes Venn; Hoge Venen) – Бельгияның шығысындағы Льеж провинциясындағы және Германияның іргелес бөліктеріндегі таулы аймақ, плато. Арден және Эйфель таулы аймақтары арасында орналасқан. Биік Шұңқырлар Бельгиядағы ең үлкен табиғи қорық немесе парк, ауданы ; ол Германия-Бельгия табиғи паркі Хоэс Венн-Эйфель құрамына кіреді. Оның теңіз деңгейінен ең биік нүктесі – Еупен қаласына жақын Сигнал де Ботранж, сонымен қатар Бельгиядағы ең биік нүкте. Мұнда теңіз деңгейінен жоғары мұнара салынған. Қорық – Бельгияның бай экологиялық мұрасы, платода да, аңғарда да альпілік сфагнумдық көтерілген батпақтармен (атауына қарамастан, "шұңқырлар" емес) жабылған. 10 мың жылдан астам ғасырлар бойы қалыптасқан бұл батпақтардың бірегей альпілік флорасы, фаунасы және микроклиматы парктің қорғау жұмысының кілті. 1966 жылы Еуропалық кеңес Биік Шұңқырларға экологиялық құндылығы үшін «Қорғау дипломын» табыс етті. Аут-Фагнеде орналасқан Сигнал де Ботранж, тас баспалдақтары бар ескі жасанды топырақ үйіндісінің үстіне орнатылған телекоммуникациялық мұнарамен белгіленген. Бұл платоның шағын бөлігін көтеріп тұрады. Қорыққа жақын ірі қалалық орталықтар – Юпен, Вервьер, Спа және Малмеди. Сирек кездесетін қарақұйрық (Tetrao tetrix) көбейетін кезеңде Биік Шұңқырлар қорығының бір бөлігі жабылады. Жылдық ең жоғары және ең төменгі жауын-шашын мөлшері сәйкесінше , ал 1982 жылғы 7 қазанда Сигнал де Ботранжда бір күндік максималды жауын-шашын мөлшері тіркелді. Сигнал де Ботранждағы ең көп қар 1953 жылы жауды. Жыл ішіндегі мұзды күндердің максималды саны (температура 0 °C (32 °F) төмен болатын күндер) – 158 күн, ал ең аз саны – 70 күн. Ең төменгі температура 1942 жылы -23,6 °C (10 °F) болды, бірақ 1952 жылы Барак Мишельде -25,2 °C (13 °F) тіркелді. Биік Шұңқырлар аймағында Весдре, Хоэнь, Варше, Жилеппе, Эу-Руж, Амблев, Оур, Килл және Рур сияқты бірнеше өзендер басталады. Қыс айларында барлық су көздері қатып, қарға айналып, Биік Шұңқырларды Бельгиядағы ең жақсы шаңғы курорттарының біріне айналдырады. Қыста батпақтар «ақ, жұмсақ қар шапанына оралғандай» көрінеді.

Аймақтарға бөлу

1992 жылғы ереже бойынша аймақ нақты аймақтарға бөлінген, келушілер мен туристерге арналған кіру жолдары ескерілген. Аймақтар үш аймаққа бөлінген: B, C және D. B аймағы күнделікті, ережелерге сәйкес ашық: велосипедтер мен иттерге тыйым салынған; белгіленген жолдардан шығуға болмайды; қоқыстар тек қоқыс жәшіктеріне тасталуы керек; және үнсіздік сақталуы тиіс. C аймағына саябақ әкімшілігі бекіткен гидпен ғана кіруге болады. Дегенмен, наурыздың ортасынан маусымның соңына дейін бұл аймаққа кіруге рұқсат жоқ, себебі мұнда жойылу қаупі төніп тұрған қара қасқыр көбейеді. D аймағы – толық қорғалатын қорық аймағы, халыққа кіруге тыйым салынған.

Флора

Қалың бұта немесе Каллуна, биіктігі шағын бұта, қойлар жайылымына жарайды және емдік қасиеттері бар; Эрика тұқымдасына жататын қарақұмық – 500 метр биіктікте өсетін бұта; тамыры жоқ торф мүктер (Сфагнум) шамамен жылына өсіп, органикалық заттардың жиналуы арқылы негізгі торфты далаларды құрайды; мақта шөп – ылғалды аймақтарда өсетін көп жылдық өсімдік; күн тұтқысы (Drosera rotundifolia) қорықтың қышқыл торфтарында кездеседі, ол етқоректі және жәндіктермен қоректенеді. Парктің логотипі – қыста көк шөптің (Lysimachia europaea) жеті қанаты бар гүлі, оны шөп (Cerastium spp.) немесе Wintergreen (Gaultheria spp.) сияқты ұқсас аттары бар басқа өсімдіктермен шатастырмау керек.

Фауна

Жануарлар дүниесінен тіркелген түрлер: қабан, елік, бүркіт, қара қасқыр, орман егесі, дала тышқаны, қамыс торғайы, сұрқайыр, шалғынды қызылқұйрық және солтүстік қызылқұйрық.

Өрттер

Тұрғылықты ортасы батқылықтардан құралғандықтан, құрғақшылық кезінде өрт үлкен қауіпті құрайды, осы кезде Фенс кішкентай ғана аймақты, Фр. маңындағы бөлігінен басқа жабылады. Өрт қаупі бар жерлерде қызыл түспен боялған үшбұрышты белгілер орнатылған.

Іс-шаралар

Белгіленген аумақта және қорғалатын аумақтан тыс жерлерде рұқсат етілген қысқы спорт түрлері – шаңғы тебу, велосипед тебу және жаяу серуендеу. Биік Фендерде шаңғымен жүруге рұқсат етілген ормандардың жолдары табиғи қорықтың шетінде немесе одан тыс жерде орналасқан. Саябақтардың қорғалатын аймақтарынан тыс жерлерде саябақ жолдары қайта ұйымдастырылды. Жүру жолдары табиғи қорыққа жақын төменгі өсімдіктермен шектеледі. Велосипед жолдары табиғи қорықтан тыс, жақын орман аймақтарында белгіленген.