Кіріспе

Маймыл түрлері

Күміс гиббон (Hylobates moloch), сондай-ақ Ява гиббоны деп те аталады, гиббондар тұқымдасы Hylobatidae-ге жататын примат. Ол Индонезияның Ява аралында таралған, онда бұзылмаған жаңбырлы ормандарда, 2000 метрге дейінгі биіктікте мекендейді. 2008 жылдан бері IUCN Қызыл тізімінде қорғауға алынған түр ретінде тіркелген, себебі жабайыдағы популяциясы 2500-ден аз ересек жекелегендерден тұрады деп есептеледі.

Қауіп-қатерлер мен қорғау

Күміс гиббон – ең көп қатерге ұшыраған приматтардың бірі. 2009 жылғы IUCN Қызыл тізімінде құрып кетуге жақын түр ретінде тізімделген. Тығыз халқы бар Ява аралындағы ортаның жойылуы осы түрдің табиғи ареалын тарылтады. Көптеген гиббондар сондай-ақ заңсыз хайуанаттар саудасына құрбан болады, олардың ересектері аң аулау арқылы ұсталып, жас бөлектері базарларда үй жануары ретінде сатылады. Аталған аймақта, бұрын тұтқындыққа алынған гиббондарды қайта оңалтуға арналған Ява гиббон орталығы жұмыс істейді. Көптеген зоопарктар күміс гиббонды көбейту бағдарламаларын жүзеге асырып жатыр. Бұл күш-жігерге қарамастан, осы түрдің болашақта сақталуы күмәнді.

Мінез-құлық және экология

Барлық гиббон түрлері сияқты, күміс түсті гиббон да жұптарда өмір сүреді және жұп күшпен қорғайтын аумақты белгілейді; оның аумағы шамамен 42 акрды құрайды. Аналықтары күніне бірнеше рет аумағын жариялау үшін ән салады, ал белгісіз жандар байқалса, аталықтары оларды қорқыту үшін айқайлайды. Жеке әндер мен айқайлаулардың көп бөлігін аналықтар жасайды. Аналықтардың дауыстық көрсетілімдері сағат 05:00-ден кейін басталады, ал дауыстық белсенділік сағат 06:00 шамасында ең жоғары деңгейге жетеді. Керісінше, аталықтардың дауыстық көрсетілімдері көбінесе сағат 05:00-ге дейін, кемінде үш қатысушымен хор стилінде жасалады. Хорлар шамамен 8,5 күн сайын болады. Бұл аналықтардың жеке әндеріне қарағанда ертерек басталып, ұзаққа созылды. Аталықтардың әндерінің көп бөлігі сағат 03:55 мен 04:40 аралығында, қараңғыда басталады. Аталықтар көбінесе басқаларға өте агрессивті болады. Батыс күміс түсті гиббон немесе батыс Ява гиббоны, H. m. moloch. Шығыс күміс түсті гиббон немесе орталық Ява гиббоны, H. m. pongoalsoni.