Шуберттың 1816 жылғы симфониясы: "Труба мен барабансыз симфония"
Symphony No. 5 (Schubert)
Франц Шуберттың 1816 жылғы Симфониясы №5 (B мажор). Құрамы, жазылу тарихы, ең кішкентай оркестрге арналған туындысы туралы ақпарат. Шуберт симфониялары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1816 жылы Франц Шуберт симфониясы Франц Шуберттың №5, B мажор, D. 485 симфониясы негізінен 1816 жылдың қыркүйегінде жазылып, 1816 жылдың 3 қазанында аяқталды. Ол оның алдыңғы симфониясын аяқтағаннан кейін алты ай өткен соң бітті.
1816 symphony by Franz Schubert
Franz Schubert's Symphony No. 5 in B major, D. 485, was written mainly in September 1816 and completed on 3 October 1816. It was finished six months after the completion of his previous symphony.
Нәрселеу
Бір флейта, екі гобой, екі фаг, B және E тондарына қосылған екі мүйіз және скрипкалар тобы үшін жазылған. Шуберттің барлық симфонияларының ішінде, осы симфония ең шағын оркестр үшін жазылған. Оның симфонияларының арасында кларнет, труба немесе литавра аспаптары құрамына енбеген жалғыз туынды осы. Сондықтан, бұл шығарма кейде "труба мен барабансыз симфония" деп аталады.
Scored for one flute, two oboes, and two bassoons, along with two horns in B and E and strings. Of all of Schubert's symphonies, it is scored for the smallest orchestra. It is the only one of his symphonies which does not include clarinets, trumpets or timpani as part of the instrumentation. Hence, the work has come to be known occasionally as “the symphony without trumpets and drums.”
Моцарттың ықпалы
Өлеңнің мінезі жиі Моцартқа ұқсас делінеді; Шуберт оны жазған кезде композиторға ғашық болған, сол жылдың 13 маусымындағы күнделігіне: "О, Моцарт! Өлмейтін Моцарт! Біздің жанымызға қаншама жарқын, жақсы өмірдің әсерін сыйладың!" - деп жазған. Бұл, жоғарыда айтылғандай, әсіресе жеңіл аспаптарда көрінеді. Шындығында, аспаптар Моцарттың 40-шы симфониясының алғашқы нұсқасына (кларнетсіз) сәйкес келеді. Мысалы, D. 485 екінші бөлімінің бастапқы тақырыптары мен Моцарттың F мажордағы скрипкалық сонатасының, K. 377 соңғы бөлімінің бастапқы тақырыптары арасында айқын ұқсастық бар.
In character, the writing is often said to resemble Mozart; Schubert was infatuated with the composer at the time he composed it, writing in his diary on June 13 of the year of composition, "O Mozart! Immortal Mozart! what countless impressions of a brighter, better life hast thou stamped upon our souls!" This is reflected particularly in the lighter instrumentation, as noted above. Indeed, the instrumentation matches that of the first version (without clarinets) of Mozart's 40th symphony. For another example, there is a strong similarity between the opening themes of the second movement of D. 485 and the last movement of Mozart's Violin Sonata in F major, K. 377.
I. Аллегро
Бұл Шуберттің баяу кіріспесіз басталатын тұңғыш симфониясы. Бұл бөлімді төрт такттық құрылымдық көтеріліс бастайды, ол оның төртінші симфониясының финалындағыдай, негізгі тақырып 5-ші тактіден басталар алдында естіледі. Негізгі тақырып – экспозицияның барлық тақырыптарына басымдық білдіретін нүктелі ырғақты қарапайым өрмелеуші арпеджио. Бірінші бөлім – сәл ерекше сонаталық форма, себебі қайталау, Моцарттың "соната фасиль" сонатасының (және Шуберттің Trout Quintet) бірінші бөліміндегідей, шығарманың негізгі тональдығы емес, субдоминантада басталады. Шуберт осы тәсілді бұрынғы екінші симфониясында қолданған.
This is Schubert's first symphony to not start with a slow introduction. What starts the movement is a four bar structural upbeat similar to the one that begins the finale of his Fourth Symphony before the main theme starts on bar 5. The main theme is a simple rising arpeggio with a dotted rhythm that dominates all of the themes of the exposition. The first movement is a slightly unusual sonata form since the recapitulation begins, as in the first movement of Mozart's sonata facile (and Schubert's Trout Quintet), in the subdominant, not in the main key of the piece as is more usual. Schubert had previously used this device in his Second Symphony.
II. Andante con moto (Қозғалыспен жүретін)
Баяу бөлім екі рет қайталанитын шумақтардағы бір тақырыппен ашылады. Содан кейін, Шубертке тән, тіпті 19 жасында да болатын C тоналына өту (модуляция) орын алады. Басты тақырыпқа оралу тікелей, G миноры арқылы жүзеге асырылады. Бұдан кейін алыс тоналына өту (модуляция) қайталанады, бірақ бұл жолы G тоналына және дереу қайта оралады.
The slow movement opens with a theme in two repeated stanzas. Following that, there is a modulation to C that is very characteristic of Schubert, even at age 19. The return to the main theme is straightforward, passing through G minor on the way. There is a repetition of the distant modulation afterwards, though to G this time and with a more immediate return.
III. Менюетто. Аллегро Моцто
Менюеттода Вольфганг Амадей Моцарттың 40-шы симфониясының менюеттосына тән хроматизм бар, бірақ полифониясы жоқ. Қозғалыстың ортасында модуляция үшін қолданылатын прогрессия Моцарттан тікелей алынған – сол тәсіл (аспаптардың біртіндеп үйлесімделуі) доминантты жетінші аккордына қолданылады. Три́о барлық уақыт бойы тыныш, біртіндеп аспаптар қосылады, бастапқыда тек фагот пен скрипкалар ғана тартылады, ал төменгі скрипкалардың тұрақты үнімен тыныш пейзаждық көңіл-күй сезіледі.
The menuetto has the chromaticism, though not the polyphony, of the menuetto of Wolfgang Amadeus Mozart's Symphony No. 40. The progression used mid way through the movement to modulate is borrowed almost directly from Mozart – using the same approach (a gradual layering of instruments) to a dominant seventh chord. The trio is quiet throughout, and only gradually accumulates instruments, beginning with only bassoon and strings, and with a subtle suggestion of a pastoral mood over held lower string notes.
IV. Аллегро вивас
Финал төрт бөлімнің ең ұзын бөлімі болып табылады.