Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Польша ақсұлуы, саясаткер, жазушы, 3-ші премьер-министр граф Станислав Костка Потоцкий (1755 жылдың қарашасы – 1821 жылдың 14 қыркүйегі) – Польша ақсұлуы, саясаткер, жазушы, қоғамдық ойшыл және өнерді қолдаушы.
Polish noble, politician, writer, 3rd Prime Minister
Count Stanisław Kostka Potocki (; November 1755 – 14 September 1821) was a Polish nobleman, politician, writer, public intellectual and patron of the arts.
Өмір
Потоцкий – генерал және Львовтың старостасы Евстахий Потоцкий мен Анна Кацканың ұлы, Игнатий Потоцкийдің ағасы. 1776 жылдың 2 маусымында ол Ұлы Корольдік маршалы, князь Станислав Любомирскийдің қызы, принцесса Александра Любомирскаяға үйленді. 1780 жылы Римге сапар шегіп, оны Жак Луи Давид суретке түсірді. Ол Варшавадағы Collegium Nobilium-нің түлегі болды, кейін Вилановта поляк тілі, әдебиет және өнерді оқыды. 1781–1784 жылдары Корольдіктің Ұлы Подстолийі болды. 1792 жылы ол Корольдіктің артиллерия генералы болды және Конституцияны қорғау соғысына қатысты. Ол Люблиннен сайланған депутат және Төртжылдық Сеймде Патриоттық партияның жетекшілерінің бірі болды. 1792 жылдан 1797 жылға дейін шетелде тұрды. Потоцкий 1800 жылы Варшавада Ғылымның достары қоғамын (Towarzystwo Przyjaciół Nauk, немесе TPN) құруға бірлесіп бастама көтерді. 1807 жылдан бастап ол Басқару комиссиясының (Komisja Rządząca) мүшесі, Білім палатасының (Izba Edukacyjna) төрағасы, ал 1810 жылдан бастап Варшава герцогтігіндегі Ұлттық білім беру комиссиясының (Komisja Edukacji Narodowej) директоры болды. 1809 жылы ол Мемлекеттік кеңес пен Министрлер кеңесінің төрағасы болды. 1818–1820 жылдары Сенат төрағасы қызметін атқарды. Потоцкий Италияда, оның ішінде 1779 жылы Лорантумда және 1785–1786 жылдары Нолада археологиялық қазбаларды ұйымдастырды. Ол өнер туындыларын, әсіресе суреттерді, графиканы және антикалық керамиканы жинады. 1805 жылы Вилановта оның коллекциясы көрмеге қойылды, бұл Польшадағы алғашқы мұражайлардың бірін ашуға негіз болды. Потоцкий 1821 жылдың 14 қыркүйегінде қайтыс болды және Виланов шіркеуіне жерленді.
Potocki was a son of General and starost of Lwów, Eustachy Potocki and Anna Kątska, and was a brother of Ignacy Potocki. He married Princess Aleksandra Lubomirska, the daughter of Great Marshal of the Crown, Prince Stanisław Lubomirski, on 2 June 1776. He visited Rome in 1780, where he was painted by Jacques Louis David. He was an alumnus of the Collegium Nobilium in Warsaw, and later studied Polonistics, literature and arts in Wilanów. He became Great Podstoli of the Crown in 1781–1784. In 1792, he became an Artillery General of the Crown and participated in the War in Defense of the Constitution. He was a deputy of Lublin and one of the leaders of the Patriotic Party on the Four Year Sejm. From 1792 to 1797 he lived abroad. Potocki was a co founder of the Society of Friends of Science (Towarzystwo Przyjaciół Nauk, or TPN) in Warsaw in 1800. From 1807 he was a member of the Governing Commission (Komisja Rządząca), chairman of the Education Chamber (Izba Edukacyjna), and from 1810 director of the Commission of National Education (Komisja Edukacji Narodowej) in the Duchy of Warsaw. In 1809 he became chairman of the Council of State (Rada Stanu) and the Council of Ministers (Rada Ministrów). In 1818–20 he was chairman of the Senate. Potocki organized archaeological excavations in Italy, inter alia in Laurentum in 1779 and Nola in 1785–1786. He collected art, mainly paintings, graphics and antique ceramics. His collection exhibited in Wilanów in 1805, initiating one of the first museums in Poland. Potocki died on 14 September 1821 and was buried in the church of Wilanów.