Кіріспе

Америкалық романист майор Теодор Вулси Уинтроп (22 қыркүйек 1828 – 10 маусым 1861) – жазушы, заңгер және әлемді аралаған саяхатшы. Ол Америка Азамат соғысында қаза тапқан бірінші одақтық офицерлердің бірі болды.

Өмірбаян

Уинтроп Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласында дүниеге келді, ол бірнеше көрнекті Колониялық отбасылардың ұрпағы еді. Ол әкесі арқылы губернатор Джон Уинтроптан, ал анасы арқылы теолог Джонатан Эдвардс және алғашқы қоныс аударушылар Джордж (Жорис) Вулси мен Томас Корнеллден тараған. Ол 1848 жылы өзінің ағасы Теодор Дуайт Вулси президент болған Йель университетін бітірді және ол Delta Kappa Epsilon бауырластығының Phi бөлімінің мүшесі болды. Ол Ұлыбритания мен Еуропаны аралап, кейін АҚШ арқылы бір жыл бойы саяхаттап, 1850 жылдары Стейтен-Айлендке қоныстанды. Уинтроп мерзімді басылымдарға, қысқаша эскиздер мен әңгімелерге үлес қосты, бірақ олар көп назар аудармады. Уинтроп 1861 жылы президент Абрахам Линкольннің әскер шақыруына жауап берген Федералдық армияның ерікті бөлімшесі – Нью-Йорк штатының милициясы, 7-ші полкіне қатысты. Ол осы оқиға туралы "Вашингтонға жорық" атты танымал эссе жазды. Ол майор болып тағайындалды және көп ұзамай Форт-Монро штабында орналасқан Вирджиния департаментінің қолбасшысы генерал-майор Бенджамин Батлердің көмекшісі болды. Уинтроп өзінің кіші інісі Уильям Уинтроппен бірге, кейіннен әскери құқық бойынша елдің жетекші маманы болды, ұзақ жылдар бойы құлдырауға қарсы күресті. Батлер Уинтропқа Одақ әскері бақылауындағы аумаққа өткен қашқан құлдарға автоматты түрде бостандық мәртебесін беру саясатын алғаш рет ұсынғандығын жатқызады.

Үлкен Бетел шайқасы

1861 жылғы 10 маусымда Биг-Бетел шайқасында генерал Эбенезер В. Пирстің штабына ерікті болып, шайқас жоспарының қарапайым нұсқасын жасады. Дұшпанның оң жақ қанатына жасалған федералдық шабуыл сәтсіз аяқталғаннан кейін, Уинтроп полковник (кейін генерал-лейтенант) Дэниел Харви Хилл басқаратын Солтүстік Каролинаның 1-ші полкінің төрт ротасы бекінген Конфедерацияның сол жағына сәтсіз шабуылға шықты. Шайқас қызып тұрғанда майор Уинтроп құлаған ағаштың басына секіріп, "Тағы бір шабуыл жасаңдар, жігіттер, жеңіс біздікі!" деп айғайлады. Содан кейін ол жүрекке мылтық оғы тиіп қаза тапты және Азамат соғысының алғашқы құрлық шайқасы саналатын шайқаста солтүстік жақтағы алғашқы қаза тапқан офицер атанды. Иронияға орай, әуезовшіл аболиционист Уинтропты Солтүстік Каролинаның 1-ші жаяу әскер полкіндегі конфедерациялық офицердің афроамерикандық құлы атып өлтірген болуы мүмкін. (Оны өлтірді деп үш сарбаз, сондай-ақ жазбаларда тек "Сэм" деп аталған осы құл мәлімдеді.)

Автор

Уинтроптың өмір кезеңінде баспагер таба алмаған романдары оның қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Олардың ішінде алыс батыстағы өміріне негізделген «Джон Брент» және американдық революция туралы «Эдвин Браттофт» романдары бар. Оның ең маңызды туындысы – «Сесил Дриме», Уинтроптың бір кезде тұрған Нью-Йорк университетіндегі әлеуметтік нормалар мен гендерлік рөлдерді көрсететін жартылай автобиографиялық роман. Басқа туындылары: «Каноэ мен ершік» және «Ашық ауадағы өмір». Оның қарындасы Лора Уинтроп Джонсон оның өмірінің кезеңдері бойынша жинақталған өлеңдері мен прозасынан «Теодор Уинтроптың өмірі мен өлеңдері» атты жинақ құрастырды. Уинтроптың өмірінде жарық көрген туындыларының бірі – оның досы Фредерик Эдвин Черчтің 1859 жылы таратқан «Андерс жүрегі» картинасына қосымша жазылған кітапша. Уинтроптың 1861 жылы қайтыс болғаннан кейін «Atlantic Monthly» журналында Вирджиниядағы әскери науқандар туралы, оның жеке тәжірибесіне сүйене отырып жазылған эскиздер жарияланды.