Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық саясаткер және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Құрмет медалінің иегері (1891–1990)
American politician and US Navy Medal of Honor recipient (1891–1990)
Эдуард Виктор Мишель Изак (18 желтоқсан 1891 – 18 қаңтар 1990) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің лейтенанты және Құрмет медалінің иегері. 1937 жылдан 1947 жылға дейін ол Калифорниядан бес рет Конгресс депутаты болып сайланды. Айова штатының Креско қаласында туған Изак ауылдық жерде өсіп, 1915 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясын бітірді. 1918 жылы ол «Президент Линкольн» әскери көлік кемесіне тағайындалды, ол неміс суасты қайығымен батып қалды. Соғыс тұтқыны ретінде ұсталған Изак, өзін неміс тілін білетінін жасырып, суасты қайығы мен оның экипажы туралы ақпарат жинады. Кейін Германиядағы тұтқын лагерьлеріне ауыстырылды, содан 1918 жылдың қазан айында қашып құтылды. Изак Сан-Диегоға көшіп, Калифорнияның 20-шы сайлау округінен Демократиялық партиядан Конгресс депутаты болып сайланды. Ол Палатаның Әскери-теңіз істері комитетінің төрағасы болды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхитындағы Әскери-теңіз күштерінің қызметін бақылады. Бастапқыда соғысқа қатысуға тартынған және АҚШ-тың кеңейтілген араласуына күдікпен қараған Изак, 1945 жылы нацистік концлагерьлерді аралағаннан кейін өз шешімін нығайтты. Дегенмен, 1946 жылы Конгресске сайлауда жеңіліске ұшырады. Изак өмірінің қалған бөлігін Вашингтон, округінде жазу және шаруашылықпен айналысып өткізді. 1990 жылы 98 жасында қайтыс болғанда, ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың Құрмет медалімен марапатталған соңғы адам еді.
Edouard Victor Michel Izac (December 18, 1891 – January 18, 1990) was a lieutenant in the United States Navy during World War I and a Medal of Honor recipient. From 1937 to 1947, he served five terms as a Representative from California. Born in Cresco, Iowa, Izac grew up in a rural setting, graduating from United States Naval Academy in 1915. He was posted to the troop transport President Lincoln in 1918 when that ship was sunk by German submarine Taken as a prisoner of war, and not letting his captors know that he spoke German, Izac gathered intelligence on the submarine and its crew before being transferred to prison camps in Germany, from where he escaped in October 1918. Izac subsequently moved to San Diego and was elected as a Democrat to California's 20th congressional district, where he chaired the House Naval Affairs Committee and had oversight of Naval activities in the Pacific during World War II. Despite initially being hesitant to enter the war and remaining cautious to expanded U. S. involvement, experiences touring Nazi concentration camps in 1945 ultimately hardened his resolve. Nonetheless, he lost his bid for a sixth term in Congress in 1946. Izac spent much of the rest of his life writing and farming in the Washington, D. C., area and was the last living Medal of Honor recipient of World War I when he died in 1990 at 98.
Алғашқы жылдар
Эдуард Виктор Мишель Исак 1891 жылдың 18 желтоқсанында Айова штатының Говард округіндегі Креско қаласында туды. Оның әкесі Балтазар Исак 1852 жылы Наполеон III бастаған төңкерістен туған тұрақсыздық кезінде Эльзас-Лотарингиядан АҚШ-қа көшіп келді, ал анасы Филадельфияда Баден-Вюртембергтен келген отбасында дүниеге келді. Балтазар Исақтың есімі елге кіргенде иммиграциялық қызметкерлер Исаак деп өзгертіп жіберді, ал Эдуардтан басқа барлық балалары да осы жазу түрін қабылдады. Отбасы үйде неміс тілінің Эльзас диалектісінде сөйледі, ал Исак өмірінің басында француз тілін үйренді. Исак Крескодағы Аспенсия мектебінде оқыды, содан кейін Оңтүстік Сент-Полде (Миннесота штаты) орта мектепке ауысты. Ол жеке колледждерге қол жеткізе алмайтынын түсініп, "толық білім алу" үшін АҚШ Әскери-теңіз академиясына түсуге шешім қабылдады. Чикагодағы конгрессменнің ұсынысымен академияға қабылданды. Исак академияда оқуда өте жақсы нәтижелер көрсетпеді, бірақ генерал Дерози Каролл Кэбеллдің қызы Агнес Кэбеллмен бір биде танысты. 1915 жылы академияны бітірген Исак келесі күні Кэбеллге үйленді.
Edouard Victor Michel Izac was born on 18 December 1891 in Cresco, Howard County, Iowa, the youngest of nine children to Balthazar Izac, a builder of farm wagons, and Mathilda Geuth. His father emigrated to the United States from Alsace Lorraine in 1852 amid instability from the coup d'état instigated by Napoleon III, while his mother was born in Philadelphia to a family that immigrated from Baden Württemberg. Balthazar Izac's name was changed to Isaacs by immigration officials as he entered the country, and all of his children except for Edouard adopted this spelling of the name as well. The family spoke an Alsatian dialect of German at home, and Izac learned to speak French early in his life. Izac attended the School of the Assumption in Cresco, before moving to attend high school in South St. Paul, Minnesota. He decided to enter the United States Naval Academy to get a "complete education," seeing private colleges as out of reach. After securing a recommendation from a Congressman in Chicago, he was appointed to the academy. Izac did not excel in academics at the Academy, however he did meet Agnes Cabell, daughter of General DeRosey Caroll Cabell, at a dance. Izac graduated the Academy in 1915, and he and Cabell were married the next day.
Әскери қызмет
Мектепті бітіргеннен кейін, АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатыса бастаған кезде, Изак Флорида жауынгерлік кемесіне тағайындалды. Ол эсминецтен лейтенантқа (кіші лейтенант) көтерілген кезде, әскери теңіз тасымалдау қызметіне жазылды, себебі ол жауынгерлік кемедегі қызметтен гөрі, белгісіз міндеттерге ие болған тапсырмаларды артық көрді. Осы кезеңде 1916 жылы оның қызы Кэбелл дүниеге келді. 1917 жылдың шілдесінде ол Президент Линкольн әскер тасымалдау кемесіне ауысты және сол кемені мұхиттан соғыс кемесіне айналдыруға көмектесті. Бұл жұмыстар кемені 18 қазандағы бірінші сапарына дейін құрғақ докта ұстады. Содан кейін кеме Еуропаға төрт рет, оның ішінде 1917 жылдың қарашасында АҚШ өкілі Кларенс Б. Миллерді сүйемелдеп сапар жасады.
Following his graduation, Izac was assigned to the battleship Florida, as the United States began its involvement in World War I. When he was promoted from ensign to lieutenant (junior grade), he signed up for the Naval Transport Service, hoping for assignments less open ended than battleship duty. During this time, his daughter Cabell was born in 1916. He transferred to the troop transport President Lincoln in July 1917, and helped to oversee the conversion of that ship from an ocean liner to a ship of war, duties which kept the ship in drydock until its maiden voyage on 18 October. The ship subsequently undertook four uneventful trips to Europe, including one in November 1917 escorting U. S. Representative Clarence B. Miller.
Ұстау
Кемесінің бесінші сапарына дейін Изак оның бас офицері болды. Осы сапар барысында кеме 1918 жылғы 23 мамырда әскерлерді Франциядағы Брест қаласына жеткізді, ал 29 мамырда Нью-Йорк қаласына оралу сапарын бастады. Келесі күні конвойды сүйемелдеген эсминецтер жолға шықты, төрт әскери кеме теңізден жалғыз өтті. Изак артқы палубадағы қару-жараққа басшылық етті. 31 мамыр күні таңертең бір су асты кемесі байқалды және кемелер одан қашып құтылуға тырысты, бірақ сәтсіз болды. «Президент Линкольн» Франция жағалауынан 600 миль (966 км) қашықтықта, сағат 08:54-те неміс су асты кемесінің үш торпедасынан зардап шекті. 09:15-те оның капитаны, коммандер П. В. Фут кемеден бас тартуға бұйрық берді. «Президент Линкольн» 09:30-да оң жаққа құлап, суға батты, бірақ 700 адамдық экипаждың тек 26 адамын алып кетті. Қалғандары құтқару қайықтарында қалды, ал конвой қауіпсіз қашықтыққа бет алды, сол кездегі саясатқа сәйкес. «U 90» кейін су бетіне шығып, кеме капитанын табуға тырысты, бірақ оны таба алмады, оның орнына Изакты құтқару қайығынан алып шықты, өйткені оның экипажы офицерлік белгілерін таныды. Изак су асты кемесімен бірге батып кеткенін айтқаннан кейін тұтқынға алынды. Ол кейіннен Смиттың қуып жетуінен тереңдіктегі зарядтардан қашу үшін 200 фут (61 м) тереңдікке түскен кемеде ұсталды. Кейінірек Изак тұтқын кезінде жақсы күтім көргенін, кеме офицерлерімен бірге тамақтанғанын және экипажбен бірге бридж және басқа да карта ойындарын ойнағанын еске алды. Кемедегі саяси талқылаулар кезінде ол неміс ой-пікірлері мен неміс су асты кемелері экипажының жағдайы туралы білді, олар сол кездегі басқа кемелердегіден жақсы болды. Осы уақыт ішінде ол неміс су асты кемелеріне қарсы пайдалы ақпарат жинауға үміттене отырып, су асты кемесінің және оның экипажының күнделікті іс-әрекеттерін және операцияларын жадында сақтауды бастады. Ол неміс тілін білетінін жасырып, экипажтың сөзін тыңдау үшін пайдаланды. Экипаждан қарыз алған карталар мен бинокльдерді пайдаланып, Изак кеменің Кильге қайту жолын анықтады, ол Шетланд аралдарының солтүстігінен, Солтүстік теңізден және Скагеррак пен Каттегаттан өтіп, миналы алаңдар мен патрульдерден аулақ болуға тырысты. Ол сондай-ақ Дания маңында су асты кемелері патрульдерден аулақ болу үшін пайдаланатын кездесу нүктесін білді, бірақ ол жерде алғашқы қашу әрекеті сәтсіз аяқталды. Сонымен қатар, ол кем дегенде бір арал туралы білген, онда су асты кемелерінің экипаждары қой етін аулау үшін жиі қонып, ол тұзақ үшін өте қолайлы деп есептеген. 10 маусымда Кильге келгеннен кейін ол «SMS Preussen» кемесіне ауыстырылды, онда ол Карлсруэдегі тұтқын лагеріне жеткізілді. Ол жерде жағдай нашарлап, тұтқындарға азық-түлік аз берілді, сондықтан ол тағы да қашып құтылуға тырысты. Төрт аптадан кейін, Изак пойызбен Виллингенге көшірілген кезде, ол пойыз жүріп жатқанда терезеден баспен секіріп, қайтадан қашып құтылуға тырысты, бірақ оның басы мен тізелері темір жолға соғылды. Оны күзетшілер ұстап алды және ұрып-соғып, қалған 5 мильді (8 км) түрмеге дейін жүруге мәжбүр болды. Ол үш апта бойы жарақаттанғандықтан төсекте жатты, содан кейін екі аптаға жалғызбасты камерада отырды. Изак екі ай бойы тізе бүкпейді. Бастапқы тұтқындалу кезінде күзетші мылтығын сындырды және әскери мүлікті бүлдіргені үшін соттың алдында тұрды. Соғыстан кейін Изак зиянды өтеуді талап ету комиссиясынан талап етті және оқиға үшін 27 000 доллар табыс етілді. Ол жалғыздық камерасынан шыққан кезде, Изак салмақ жоғалтты. Лагерьдегі жағдай өте қатал болды, Изак сауығып келе жатқанда, жаяу жүріп, жүгіріп және ауыр атлетикамен қашып құтылуға дайындалды. Бірақ лагерьдегі жағдай нашарлай берді, әсіресе орыс әскер тұтқындары үшін. 6 қазан күні түнде Изак және америкалық тұтқындар тобы электр қуатын өшіріп, неміс күзетшілері болып киініп, түрмеден қашып құтылуға сәтті орындады. Иттер мен басқа да қуғыншылардан қашу үшін ол тағы бір американдық офицер Харольд Бакли Уиллиспен бірге Швейцарияға қарай айналып барады. Олар Қара Орман мен Альба өзенін бойлай, темір жол желісін ұстанды және Рейн өзенінен өтіп, 13 қазанның таңертеңінде шекарадан өтті. Олардың жолы 120 миль (193 км) аралықты басып өтті, бірақ лагерден Швейцарияның ең жақын шекарасына дейін тікелей жол 29 км қашықтықта болды. Олар жол бойына шикі көкөністермен тамақтанып жүрді. Ол Берндегі Америка елшілігіне жеткізілді, онда оған Парижге бару үшін Американың Қызыл Кресті ақша берді. Сол жерден ол Лондонға, 23 қазан күні адмирал Уильям Симспен кездесті, содан кейін 1918 жылғы 11 қарашада, Бітім күні, Навигация бюросына оралды.
By the ship's fifth voyage, Izac was its executive officer. During this voyage, the ship successfully ferried troops to Brest, France, on May 23, 1918, and began the return trip to New York City on May 29. The next day, the destroyer escort for the convoy departed, leaving four troopships to cross the sea alone. Izac was in command of the guns on the afterdeck. A submarine was spotted early in the morning on May 31 and the ships attempted to evade it unsuccessfully. President Lincoln was with a convoy of ships 600 mile (966 km) from the coast of France when it was struck by three torpedoes at a range of about at 08:54 by German submarine By 09:15, her captain, Commander P. W. Foote ordered the ship abandoned. President Lincoln rolled starboard at 09:30 and sank, but only took 26 men in a crew of 700 with her. The rest remained in lifeboats as the rest of the convoy headed to a safe distance, as was policy at the time. U 90 then surfaced, attempting to locate the ship's captain, but was unable to do so, pulling Izac out of a lifeboat instead because its crew recognized his officers' insignia. Izac was taken as a prisoner of war after lying to the sub's crew that the captain had gone down with the ship. He was subsequently held in quarters aboard the ship while it dived 200 feet (61 m) to avoid depth charges from the pursuing Smith. Izac later recalled that he was treated well while a prisoner, dining with the ship's officers and playing bridge and other card games with the crew. During political discussions on the boat, he also learned about the German mindset and conditions for German U Boat crews, which were generally superior to conditions in other ships at the time. During this time, he began to take mental notes of the submarine and the routines and operations of her crew, hoping to gather intelligence that could be useful against German submarine efforts. He concealed his knowledge of German language which he used to listen in on the crew. Using maps and binoculars borrowed from the crew, Izac was able to ascertain the ship's return route to Kiel, which took it north of the Shetland Islands, into the North Sea and past Skagerrack and Kattegat in a bid to avoid minefields and patrols. He also learned of a rendezvous point used by U boats near Denmark to avoid patrols, though was thwarted in his first escape attempt there. He also learned of at least one island where sub crews were commonly landing to poach mutton, which he considered ideal for a trap. Arriving in Kiel on June 10, he was transferred to SMS Preussen, on which he was ferried to a prison camp in Karlsruhe. Conditions there were more difficult and the prisoners were fed less, so he tried unsuccessfully to escape again. Four weeks later, as Izac was moved to Villingen by train, he attempted to escape again by jumping headfirst out of a window as the train was traveling but struck his head and knees on the railroad ties and was caught and beaten by guards for the attempt, then forced to run the remaining 5 mile (8 km) to the prison camp. Bedridden by his injuries for three weeks, he was then sentenced to two weeks of solitary confinement. Izac would be unable to bend his knees for two months. During his initial recapture, a guard broke his rifle striking Izac and was court martialed for destruction of military property; after the war Izac sought damages from a claims commission and was awarded $27,000 for the incident. By the time he left solitary confinement, Izac had lost and weighed Conditions in this camp were more harsh and Izac prepared to escape here by walking, running and weightlifting as he continued his recovery. But conditions at the camp continued to deteriorate, especially for the Russian prisoners of war. On the night of October 6, Izac and a group of American prisoners succeeded in a mass escape from the prison by cutting power and leaving the premises dressed as German guards. To avoid dogs and other pursuers, he and another American officer, Harold Buckley Willis, hiked a roundabout route to Switzerland. They traveled through the Black Forest and along the Alb, followed a rail line and crossed the Rhine River, crossing the border early in the morning of 13 October. Their path had taken them through 120 mile (193 km) even though a direct route from the camp to the closest Swiss border was 18 mile (29 km) away. They survived on raw vegetables along the way. From the crossing he was taken to the American Embassy in Bern, where he was given money by the American Red Cross to travel to Paris. From there, he was taken to London, where he met with Admiral William Sims on 23 October, and finally returned to the Bureau of Navigation, arriving on November 11, 1918, Armistice Day.
Кейінгі мансабы
Теңіз күштері департаментіне батыр ретінде қабылданған Изак бірнеше айдың ішінде лейтенант-командир шеніне көтеріліп, Вашингтон қаласындағы Теңіз күштері арсеналындағы оқ-дәрілер директорының беделді лауазымына тағайындалды және отбасымен бірге сол жерге көшті. Кейіннен, 1920 жылдың 11 қарашасында, Теңіз күштерінің көмекші хатшысы Франклин Д. Рузвельт оны Құрмет медалімен марапаттады, сондай-ақ олар дос болып қалды. Оған қоса, ол Италияның Croce di Guerra орденімен және Черногория кресімен марапатталды. Дегенмен, қашқанда алған тізе жарақаттары оның Теңіз күштеріндегі карьерасын аяқтады және Изак зейнетке шығуға мәжбүр болды. Шағын зейнетақымен күнкөріс қамдаған Изак отбасымен Сан-Диегодағы қайын атасының үйіне көшті, онда 1922 жылдан 1929 жылға дейін Сан-Диего Юнион газетіне жарнама сатумен айналысты. Осы кезеңде ол соғыс ардагерлерінің мәселелері, тарих және ағылшын тілі тақырыптарына бағытталған тәуелсіз жазушы ретінде де жұмыс істеді. 1929 жылғы Уолл-стрит құлауынан кейін газеттегі жұмысынан айырылып, отбасымен бірге Францияның ауылдық аймақтарына қысқа мерзімге көшті, Германия үкіметінен алған сыйлық ақшаға қарапайым өмір сүрді.
Welcomed to the Department of the Navy as a hero, Izac was promoted to lieutenant commander within a few months and assigned to a prestigious post as the director of munitions at the Navy Yard in Washington, D. C., moving there with his family. He was subsequently awarded the Medal of Honor by Assistant Secretary of the Navy Franklin D. Roosevelt on November 11, 1920, with whom he became friends. In addition, he was awarded the Italian Croce di Guerra and the Cross of Montenegro. However, the injuries he sustained to his knees in his escape attempts ended his Navy career and Izac was forced to retire. Living only on a small pension, Izac moved his family to a home of his father in law in San Diego, where he took a job selling ads for the San Diego Union from 1922 to 1929, during which time he also began working as a freelance writer, focused mainly on subjects on problems of war veterans, history, and English. The newspaper job was lost following the Wall Street Crash of 1929, and he briefly moved the family to rural France, living simply, likely off of the money awarded from the German government.
Саяси мансап
1931 жылы Изак Сан-Диегоға қайта оралды. Үш жыл өткен соң, қаладағы ардагерлер тобы оны Калифорния штатының 20-шы сайлау округінен Конгресс депутаты болуға көндірді. Ол Демократиялық және Прогрессивтік партияларынан үміткерлік алды, бірақ сайлауда республикашыл Джордж Бернхэмға есе жіберді. 1936 жылы қайтадан сайлауға түскен Изак тактикасын өзгертті және саяси науқанында соғыстағы еңбегі мен «Құрмет медалін» өзінің артықшылықтары ретінде пайдаланды. Ол түрлі митингтердегі сөздерінде тұтқындалған кездегі оқиғасын қайта-қайта айтып берді, сөйлегендегі әсерлілігімен көзге түсті. Рузвельттің «Жаңа саясат» бағдарламасын қолдаушы болған Изак бейтараптық саясатын, ардагерлерге көмек көрсетуді және Сан-Диего қаласын экономикалық тұрақтандыру үшін әскери күштерді күшейтуді жақтады. Науқан барысында ол 40 ардагерден 40 доллардан жинады, егер жеңіліске ұшыраса, оларға ақшасын қайтарып беруге уәде берді. Рузвельтпен достығын, патриоттығын және кедейліктің қысымын жеке басынан өткерген тәжірибесін көрсете отырып, саяси беделін нығайтып, 1936 жылғы сайлауда жеңіске жетті.
Izac returned to San Diego in 1931. Three years later, a group of veterans in the city convinced him to run for Congress in California's 20th congressional district. He secured nominations from both the Democratic and Progressive parties, but ultimately lost the election to Republican George Burnham. Campaigning again in 1936, Izac changed his strategy and used his war record and Medal of Honor award as selling points in his political campaign. He retold the story of his capture in various rallies, becoming noted for his animation while speaking. A supporter of Roosevelt's New Deal policies, Izac promoted a policy of neutrality, support for veterans, and advocated for a larger military presence in San Diego as an economic anchor. During the campaign, he raised $40 each from a group of 40 veterans under the condition of repaying them should he lose. Crafting a political image that tied him as a friend to Roosevelt, a patriot and with first hand experience in poverty, he won the election in 1936.