Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Христиандық қысқа ән
Christian short chant
О антифондары (сондай-ақ Ұлы Адвент антифондары немесе Ұлы Олар деп те аталады) – Батыс христиан дәстүрлерінде Адвенттің соңғы жеті күнінде кешкі құлшылықта (Веспер) қолданылатын Магнификат антифондары. Олар VI ғасыр Италиясында пайда болған болуы мүмкін, бұл туралы Боэций "Философияның жұбанышы" еңбегінде айтады. Кейіннен олар Рождествоға дейінгі күндердің маңызды музыкалық белгісіне айналды. Бұл мәтіндер ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде "О кел, о кел, Еммануил" әнұранының қайта жазылған нұсқасы арқылы кеңінен танымал.
The O Antiphons (also known as the Great Advent Antiphons or Great Os) are Magnificat antiphons used at Vespers on the last seven days of Advent in Western Christian traditions. They likely date to sixth century Italy, when Boethius refers to the text in The Consolation of Philosophy. They subsequently became one of the key musical features of the days leading up to Christmas. The texts are best known in the English speaking world in their paraphrased form in the hymn "O Come, O Come, Emmanuel".
Шығу тегі
Антифон мәтіндері VI ғасырда немесе одан бұрын Италияда пайда болған деп саналады. Бірақ нақты тіркестер, көбінесе «О даналық!» дегенге сілтеме жасайды.
The antiphon texts are believed to have originated in Italy in or before the sixth century. but the precise phrasing almost certainly refers to O sapientia.
Басқа антифондар
Жоғарыдағы жеті антифоннан өзге, ғасырлар бойы әртүрлі шіркеулерде тағы да O антифондары қолданылып келген: “O Virgo virginum”, “O Gabriel, nuntius cœlorum”, “O Thoma Didyme”, “O Rex pacifice”, “O Mundi Domina”, “O Hierusalem”, “O sancte sanctorum”, “O pastor Israel”. Париж ритуалында 15 желтоқсаннан бастап 9 антифон болған, ал кейбір шіркеулерде 12 антифон болған. Ән репертуарында O антифондарының музыкалық үлгісімен құрылған, бірақ Рождество алды маусымымен байланысы жоқ тағы да антифондар бар. Мысалы, “O doctor optime” (Шіркеу ғалымдарының ортақ әні), “O Rex gloriae” (Көктемге шығу).
In addition to the seven antiphons above, a number of other O antiphons have been in use over the centuries in different churches: “O Virgo virginum”, "O Gabriel, nuntius cœlorum", "O Thoma Didyme", “O Rex pacifice”, "O Mundi Domina", “O Hierusalem”, "O sancte sanctorum", “O pastor Israel”. The Parisian Rite had 9 antiphons beginning on December 15, and some other churches had 12 antiphons. The chant repertory knows also other antiphons built using the musical model of O antiphons, but not related to the Advent season O doctor optime (Common of Doctors of the church), O Rex gloriae (Ascension).
Қазіргі тәжірибе
Католик шіркеуінде жеті стандартты О антифондары 17-23 желтоқсан аралығында Весперде Магнификат антифондары ретінде қолданыла береді. Екінші Ватикан кеңесінен кейінгі литургиялық реформалардан бастап, олар сол күндері әдеттегі формадағы Месса үшін Аллилуйя тармақтары ретінде де пайдаланылады. Аллилуйя аяттары үшін Лексионер О Эммануэльді 21-ге, Рекс Гентиумды 22-сі мен 23-сі күндері, ал О Ориенсті 24-і күні таңертеңге жылдырады, бірақ 17-ден 23-ге дейінгі дәстүрлі рет те рұқсат етіледі. Католик жеке ординариаттары 17-23 күндері (кешкі әнде Магнификат антифоны және Мессада Аллилуйя аяты) "Құдайға құлшылық ету: Миссаль" кітабында немесе Лексионерде көрсетілген тәртіппен, немесе дәстүрлі тәртіппен амал жасайды, сонымен қатар 24 желтоқсан күні таңертең "O Virgo virginum" әнін таңертеңгі дұғада Бенедикт антифоны ретінде және Мессада Аллилуйя аяты ретінде қолданады. Кейбір англикан шіркеулері, мысалы, Англия шіркеуі, кешкі әнде О антифондарын қолданады; көбінесе ортағасырлық ағылшын тәжірибесіне сәйкес, 16 желтоқсаннан бастап. О антифондары көптеген лютеран шіркеулерінде де қолданылады. Мысалы, "Ұлы О антифондарының" ағылшын тіліндегі аудармасы Лютерандық қызмет кітабында "O кел, O кел, Эммануил" әнұранымен бірге келеді. Пресвитериан шіркеуі (АҚШ) жариялаған Жалпы ғибадат кітабында антифондар таңғы немесе кешкі дұғада мадақтау литаниясы ретінде оқылуы мүмкін.
In the Catholic Church, the seven standard O antiphons continue to serve as Magnificat antiphons at Vespers from 17 to 23 December. Since the liturgical reforms following Vatican II, they are also used as the Alleluia verses for Mass in the Ordinary Form on the same days. For the Alleluia verses, the Lectionary moves O Emmanuel to the 21st, uses Rex Gentium on both the 22nd and 23rd, and places O Oriens on the morning of the 24th, but the traditional ordering from the 17th through the 23rd is also permitted. The Catholic personal ordinariates follow the practice for days from the 17th to the 23rd (Magnificat antiphon at Evensong and Alleluia Verse at Mass, either in the traditional order as indicated in Divine Worship: The Missal or in the order indicated in the Lectionary, but also use O Virgo virginum on the morning of 24 December, both as the Benedictus antiphon at morning prayer and as the Alleluia verse at Mass. Some Anglican churches, such as the Church of England, use the O Antiphons at evensong; often according to medieval English usage, beginning on 16 December. Use of the O Antiphons also occurs in many Lutheran churches. For example, an English translation of "The Great O Antiphons" appears with the hymn O Come, O Come, Emmanuel in the Lutheran Service Book In the Book of Common Worship published by the Presbyterian Church (USA), the antiphons can be read as a praise litany at Morning or Evening Prayer.
Музыкалық күйлер
Карло Гесуальдо, «Ориенс» (1603). Жан Батист Джефруа, «Авант» антифондары, бассо континуомен. Марк Антуан Шарпентье, 7 «О» антифоны, H 36–43, 1690-шы жылдардың басында аяқталған. Луи Николас Клерамбо, 7 «О» антифоны C.221–227 (1700). Луи Гренон, 7 «О» антифоны (1766). Ральф Воан-Уильямс, ағылшын тіліндегі псалмодиялық әуендеме, «The English Hymnal» жинағында жарияланған. Герман Стратегер, голланд композиторы және органшы, «Cantica pro tempore natali» (1953). Арво Пярт, эстон композиторы, неміс тіліне аударылған «Sieben Magnificat Antiphonen für gemischten Chor a cappella». Боб Чилкотт, британдық композитор, латын тілінде, SSAATTBB хоры үшін сүйемелдемей орындалатын «Advent Antiphons». Пауэль Лукашевский, поляк композиторы (1995–1999). Питер Халлок, американдық композитор, епископальдық және англикандық дәстүрлеріндегі музыка, екі әуендеме, 1986 және 1989 жылдар. Хили Уиллан, англо-канад композиторы, оның әуендемесі Англикан қауымында кеңінен қолданылады. Джеймс Макмиллан, шотланд композиторы, «O Oriens» («O Radiant Dawn») антифонының ағылшын тіліндегі аудармасын өзінің «Strathclyde Motets» жинағының бір бөлігі ретінде музыкаға қосты. Әуендемеде Томас Таллистің «O nata lux» мотетінен гармония алынған.
Carlo Gesualdo, Ô Oriens (1603). Jean Baptiste Geoffroy, Les Antiennes Ô de l'Avent, with basso continuo. Marc Antoine Charpentier, 7 Antiennes Ô, H 36–43, completed in the early 1690s. Louis Nicolas Clérambault, 7 Antiennes Ô C.221–227 (1700). Louis Grénon, 7 Antiennes Ô (1766). Ralph Vaughan Williams, plainsong setting in English, published in The English Hymnal. Herman Strategier, Dutch composer and organist, Cantica pro tempore natali (1953). Arvo Pärt, Estonian composer, a German translation Sieben Magnificat Antiphonen für gemischten Chor a cappella. Bob Chilcott, British composer, Advent Antiphons, in Latin, for unaccompanied SSAATTBB. Paweł Łukaszewski, Polish composer, (1995–1999). Peter Hallock, American composer of music in the Episcopalian and Anglican traditions, two settings, 1986 and 1989. Healey Willan, Anglo Canadian composer, whose setting is in use throughout the Anglican Communion. James MacMillan, Scottish composer, has set to music an English paraphrase of the antiphon O Oriens ('O Radiant Dawn') as part of his Strathclyde Motets. The setting borrows harmony from Thomas Tallis's motet O nata lux.