Кіріспе

Утопиялық қоғамдастық

Кериста – 1956 жылы Нью-Йорк қаласында Джон Пелц, "Бро Джуд" Пресмонт бастаған утопиялық қоғамдастық. Тарихының көп бөлігінде Кериста көптеген серіктерге адалдық және қасақана қауымдастықтар құру идеяларына негізделген. Кериста бірнеше рет өзгеріске ұшырады, кейіннен ол "Ескі тайпа" деп аталды, оның құрамы үлкен, бірақ тұрақсыз болды.

Негізін қалау

Керіста Джон Пресмонттың әлемдегі келесі үлкен діннің негізін қалаушы екенін айтқан естілу галлюцинациясынан кейін құрылды. 1950 жылдары Нью-Йоркте және 1960 жылдары Доминика, Гондурас және Белиздегі бірнеше аралдық тәжірибелерден кейін, Джуд 1960 жылдардың соңында Сан-Францискоға қоныстанды.

Ескі ру

Керистаға шабыттанған дүкендер мен қоғамдық үйлер 1960 жылдары Нью-Йорк, Лос-Анджелес және Сан-Франциско шығанағында болды және олар шамалы танымал болды. Ескі тайпаның идеологиясы ерекше қарапайым: "Тарелкаңды өзің жу", "Ешкім ешкімге қарыз емес", "Кериста – еркіндік және махаббат". Ескі тайпаның негізгі ұстанымдары хиппилердің "жақсы сезімдер" және "дұрыс көтеріңкілік", нәсілдік және жыныстық азаттық, қалыпты / бағытталған әлемнен шығу және идеализм, сергектік және қызықтың конформистік емес өмірін қамтиды. Сонымен қатар, Ескі тайпа мүшелері даналық пен кеңес алу үшін Уиджа тақтасын қолдана бастады, ал "әліпби тақтасын" қолдану Жаңа тайпада да жалғасты. Ескі тайпада Вьетнам соғысы бойынша дау туды. Джуд – Екінші дүниежүзілік соғыстың патриоттық қатысушысы, ол АҚШ-тың әскери араласуын қолдады. Дегенмен, Ескі тайпаның көп бөлігі соғысқа қарсы болды. Джудтың әскери көзқарастары солшыл айналымдарда кең таралмады және оны солшыл деп күткен келушілерді жиі таң қалдырды.

Жаңа тайпа

1971 жылдан 1991 жылға дейін қауым Калифорния штатының Сан-Франциско қаласындағы Хайт-Эшбери ауданында құрылған Кериста коммунасында (бір ғимарат емес) шоғырланған. Керістандықтар өте белгілі болды, оның ішінде танымал тегін газет шығарылып, бірнеше ұлттық БАҚ-та пайда болды. Керіста активті болған кезде балама және моногамды емес өмір салтына қызығушылардың ортақ ортасы болды. Полифиделия және комперсия терминдері Кериста коммунасында туындаған. Коммуна балама өмір салты төңірегінде толық сөздік қалыптастырды; мысалы, олардың әдебиетіндегі «полиинтимділік» термині кейінірек танымал болған «полиамория» терминіне ұқсас болды. Коммунаға қабылдау өте қатаң болды. Мүшелікке үміткерлер бірнеше ай бойы Growth Coop-қа қатысып, газет тарату және құмыралы волейбол ойнау кезінде басқа керістандықтармен араласып, түрлі BFIC отбасыларымен қарым-қатынас жасауы керек болды. Бұл күшті өзара таңдау процесіне бірнеше айлық уақытша бойдақ болу кірді. 1986 жылдың күзінен бастап, ұйықтау кезінде ВИЧ/ЖИТС тестілеуі де енгізілді. 1987 жылға қарай уақытша бойдақ болу жойылды, бірақ үш айлық қауіпсіз жыныстық қатынас және мерзімі бойы тоқсан сайынғы ВИЧ тестілеуі қалыпқа келді. Тағы да даулы мәселе – мүшелікке түсу үшін еркектерден вазектомия жасау талабы болды. Бұл ереже Жаңа тайпа тарағанға бір жыл қалғанда күштен шығарылды.

Гештальт-О-Рама / Утопиялық психология

Кериста Фриц Перльстің гештальт тұжырымынан шабыттанған "Гестальт О Рама" деп аталатын топтық процесті қолданды ("қазіргі сәтте сезім, қабылдау, денелік сезімдер, эмоциялар және мінез-құлық туралы күшейтілген хабардарлық"). Керістан үшін гештальт көбінесе топта әңгімелесуден тұратын. Көптеген керистандықтар үшін жеке өмір салтына бейімделу, яғни әлеуметтік келісімшартқа сәйкес болуды күнделікті сақтау қажеттілік болды. Егер мүше тіпті бір сәт болса да немесе уақытша болса да, өмір салтына қатысты шешімін таппаса, дереу гештальт сеансына қатысу және отбасынан немесе коммунадан қуылту мүмкін еді. Іс жүзінде, кез келген мүше кез-келген уақытта ереже бұзушылық немесе утопиялық емес ой-пікір немесе іс-әрекеттің кез келген біреуіне жария етуге құқылы болды.

Жарияланымдар

Кериста суреттер мен комикстерді қамтитын журналдар шығарды. Бірқатары күнделікті өмірге арналса, екіншілері жақсы ниетті және технологияны жақсы меңгерген құдайлар мен құдайылардың төңірегінде айналатын жеңіл ойынға толы көпқұдайлық мифологияны ұсынды. Керистаның негіс қалаушыларының бірі Ева "Ева" Фурчгот жазған Far Out West комиксі өзін "Бірінші утопиялық комикс жолағы" деп жариялады. Журналда қауымның өміріне және олардың кең ауқымды, жұмыс істейтін утопиялық қоғам құруға бағытталған Әлемдік жоспарына қатысты мақалалар мен эсселер жарияланды. Кериста Коммунасы шығарған басылымдар мен өнер туындыларының көлемі осы кезеңде Хайт-Эшбериде белсенді болған басқа топтардан әлдеқайда көп болды. Керіста әнші Джоан Джетті өз қауымының "Қамқоршісі" деп атады.

Жұмыс / Abacus

Керістандықтар табысын бөлісіп, сырттан ақы төленетін жұмыс істеуді немесе қоғамның ішінде жұмыс істеуді (қоғам бірнеше кәсіпорын, заңды түрде тіркелген шіркеу және білім беру коммерциялық емес ұйымын басқарды) таңдауға құқылы болды. Ең сәтті кәсіпорын – Сан-Францискодағы алғашқы Macintosh компьютерлерін сатушы Abacus, Inc., ол кейіннен түрлі компьютерлік жабдықтар, оқыту және қызметтер ұсынды. Өркендеген кезеңінде Abacus-та 250-ден астам қызметкер, бес қалада кеңселер және жылына 25 миллион доллардан астам кіріс болды. Inc. Magazine журналы 1990 және 1991 жылдары оны Америкадағы ең жылдам дамыған жеке меншік компаниялардың 33-ші және 42-ші орынына қойды, ал 1991 жылы ол Бей аймағындағы Macintosh компьютерлерінің ең ірі сатушысы атанды.

Мүшелік

Көптен бері бұрынғы мүшесі болып келген Кериста Коммунасының веб-сайтында 44 адам Керистаға қауымдастық тарихының әртүрлі кезеңдерінде қосылған, бірақ кем дегенде 75 адам қысқа ғана уақытқа мүше болған. Коммуна 1971 жылы құрылғанда 5 адамнан, ал 1991 жылы таратылғанда 26 адамнан тұрды. Тарату алдында 30-ға жуық Керистан тұрды. Коммуна өте белсенді әлеуметтік шаралар мен Gestalt o rama топтарын ұйымдастырды, олар аптасына 3-4 түнді көпшілікке ашық болды және Керистандардың міндетті түрде үнемі қатысуын талап етті. Коммуна діни орден сияқты жұмыс істеді және Сан-Францискодағы балама өмір салтына қызығушылық танытқан үлкен адамдар тобы үшін маңызды орталық болды. Керистаның демеушілігімен өткізілген шаралар көбінесе тегін және коммерциялық емес болды. 1979 және 1980 жылдары қауымда екі бала дүниеге келді. 1983 жылдан бастап ересек еркек Керистандар тууды реттеу және әлемдік халық саны мәселелерін шешу үшін вазектомиядан өтті. Барлық еркек мүшелер қауымға қосылғаннан кейін белгілі бір мерзім ішінде вазектомия жасатуға міндетті болды.

Отбасылық өмір / көп сенім / ұйқы кестесі

Керистаның отбасылық құрылымы B FIC (Best Friend Identity Clusters) деп аталатын адал топтардан тұрды. Керістандықтар басымдықсыз көпжақтылықты қабылдады, бұл топқа жаңа адамды қабылдау үшін барлық мүшелердің келісімі қажеттігін білдірді. Басымдықсыздық Керістан көпжақтылығының маңызды ұғымы болды, оның жоғары мақсаттары болғанмен, негізгі мақсаты адамдардың жұптасуына кедеріл келтіру еді. Керістандықтар үш айлық топқа қосылғаннан кейін міндетті түрде үш ай бойдақ болу кезеңін өткізді, бірақ кейде бұл талаптан бас тартылды. Бір B FIC-тің құрамына ерлер мен әйелдер кірді, олар әр түн сайын қарама-қарсы жынысты мүшелермен кезекпен ұйықтады. Ұйықтау кестесінде әр отбасы мүшесі әр түнде басқа жынысты серіктеспен ұйықтауға міндетті болды. BFIC-терде ерлер мен әйелдер арасындағы теңдік сирек кездесетін болғандықтан (көбінесе әйелдер ерлерден көп болды), кейбір түндері отбасы мүшелерінің ұйықтауға серіктесі болмайтын және олар жалғыз ұйықтаған 'Ноль түн' тағайындалтын. Бағдарламаланған ұйықтау кестесінен өзге, кез келген уақытта қарама-қарсы жынысты отбасы мүшесімен ұйықтауға рұқсат етілді, мұндайға "қосымша мүмкіндік" деп аталатын.

Басшы ретінде

Джуд коммуна мен оның мүшелерінің күнделікті өміріне және бағытына айқын басшылық етіп, зор ықпал көрсетті. Ол өте сөйлеуге шешен, харизматикалық және өз пікіріне сенімді болды. Көптеген некелер мен қоғамдық тәжірибелерден өткен ең ескі Керистан ретінде ол коммунадағы пікірталастарды жиі басып тастады. Джуд Керистаны зерттеуге немесе көруге келген атақты адамдармен, мысалы, "Ферма" тобынан Стивен Гаскинмен, Берклидегі еркін сөз қозғалысынан Марио Савиомен және зерттеуші Роберт Вайспен жиі дауласып отыратын.

Сын

Керістаға үш профессордың жоспарланған сапарынан кейін, Жаңа тайпа теңдік принципін сақтамайды деген сынға ұшырады, әсіресе Брод Джудтың коммуна мәселелерінде басымдығына қатысты. Сол профессорлар Керістаның феминистік идеологияны ұстанатынына және қайырымдылыққа тек номиналды үлес қосатынына күмән келтірді.

Тарату

1991 жылдың қарашасында Брат Джад мүшелер арасында өткір даулар туғаннан кейін "Қызғылт суасты мекемесінен" және Кериста коммунасынан кетіп қалды. Абакус пен Кериста арасындағы қақтығыстар одан бетер күшейді, себебі Абакус табыстырақ болып, басқару қиындады. Коммуна таратылған кезде талқыланған басқа мәселелердің ішінде дінге жақын болмаған адамдарды қабылдау және қажетсіз ережелерді жеңілдету де болды. Мүшелер Джадтың мінез-құлқына наразылық білдірген көптеген оқиғалардан кейін Джад "Қызғылт" пен Керистаны тастап кетті. Бірнеше айдан соң, қоғамдастық дауыс беру арқылы таратылды. Брат Джад Керистан білім беруінің әлемдік академиясын құрды. Коммунаның бірнеше бұрынғы мүшелері әлі де Сан-Франциско аймағында тұрады, ал кейбіреулері Гавайиге көшіп, жанындағы жер учаскелерін сатып алды. Джон (Бро Джад) Пресмонт 2009 жылдың 13 желтоқсанында Сан-Францискода қайтыс болды. Өмірінің соңғы жылдары Джад Сан-Францискодағы кабельдік теледидарда "Бро Джад Шоу" бағдарламасында жиі пайда болды. Бағдарламада Джад хрома кейленген фонмен, алдын ала жазылған психоделикалық бейнелермен үстелдің артында отырған күйі көрсетілді. Джадтың утопиялық көзқарасына қатысуға әлемдік лидерлерді шақырғаннан кейін, қатысушы мүше Дженифер Гли оқылым жасады, одан кейін "Баргайн Бейсмент Бендінің" әндері қосылды, бұл топ Сан-Францисконың жергілікті музыканттары мен жақтастарынан құралған. 2007 жылы Джад жамбас жарақатын алғаннан кейін Гли бағдарламаны уақытша қабылдады және содан бері өзінің YouTube арнасын ашты.

Кериста, Роберт А. Хайнлайн және "Жұрт танымайтын елдегі жат адам"

Ғылыми фантастика авторы Роберт А. Хайнлайн 1966 жылы агенті Луртон Блассингэймге жазған хатында "Жұрт танымайтын елдегі бейтаныс" (1961) романымен байланысты Керистаны атап өткен:

Хайнлайнды лекция оқуға шақырған адам сол кезде Уотста тұрған Дискордиандық дінінің негізін қалаушыларының бірі Керри Торнли болуы мүмкін. Торнли 1966 жылы Керистаға қосылған және өмір бойы ғылыми фантастиканың жанкүйері болды.